Εργατικό ατύχημα εξαιτίας επενέργειας εξωτερικού αιτίου, συνδεομένου με την εργασία Από τις διατάξεις του αρθ. 1 του Ν.551/2015 που κωδικοποιήθηκε με το β.δ. της 24.7/25.8.2020 και διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του Α.Κ. (αρθ. 38 εδ. α Εισ. ΗΑΚ) προκύπτει ότι εργατικό ατύχημα δηλαδή ατύχημα από βίαιο συμβάν που επέρχεται σε εργάτη ή υπάλληλο των αναφερομένων στο άρθρο 2 του άνω νόμου, επιχειρήσεων, θεωρείται και ο θάνατος ή ο τραυματισμός του μισθωτού, εξαιτίας έκτακτης και αιφνίδιας επενέργειας εξωτερικού αιτίου, άσχετου προς τη σύσταση του οργανισμού του παθόντος, αλλά συνδεόμενου με την εργασία του, λόγω της εμφανίσεώς του, κατά την εκτέλεση ή με αφορμή την εκτέλεση αυτής. Μον. Εφετ. Αθηνών 3597/2021 Δικαστής: Η κ. Πασχαλίνα - Καλλιόπη Σταμάτη Δικηγόρος: Ο κ. Ανδρέας Περράκης Ο κ. Ανδρέας Ματθαίου - Η κ. Δήμητρα Πρέντζα ................................... Επειδή υποχρέωση προστασίας του εργαζομένου υπάρχει για τον εργοδότη τόσο από τη γενική διάταξη του άρθρου 662 ΑΚ όσο και κυρίως από τις διατάξεις της ειδικής εργατικής νομοθεσίας, οι οποίες, ειδικώς, προβλέπουν τους όρους ασφαλείας των εργαζομένων, δηλαδή, προσδιορίζουν τους όρους, που πρέπει να τηρηθούν, μνημονεύοντας συγκεκριμένα μέτρα, μέσα και τρόπους, προς επίτευξη της ασφάλειας των εργαζομένων, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι διατάξεις: ι) του π.δ. 396/1994 "Ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας για τη χρήση από τους εργαζόμενους εξοπλισμών ατομικής προστασίας κατά την εργασία σε συμμόρφωση προς την οδηγία του Συμβουλίου 89/656/ΕΟΚ" (ΦΕΚ 220/Α/19.12.1994) και συγκεκριμένα των διατάξεων του άρθρου 4 που ορίζει ότι "1. Οι εξοπλισμοί ατομικής προστασίας πρέπει να είναι σύμφωνοι προς τις εκάστοτε ισχύουσες διατάξεις σχετικά με το σχεδίασμα και την κατασκευή τους, από πλευράς ασφάλειας και υγείας. Σε κάθε περίπτωση οι εξοπλισμοί ατομικής προστασίας πρέπει: α) Να είναι κατάλληλοι για τους κινδύνους που πρέπει να προλαμβάνονται και να μη συνεπάγεται η χρήση τους νέους κινδύνους. β) Να ανταποκρίνονται στις συνθήκες που επικρατούν στο χώρο εργασίας. γ) να έχουν επιλεγεί με πρόνοια για τις εργονομικές ανάγκες και τις ανάγκες προστασίας της υγείας των εργαζομένων. δ) Να έχουν υποστεί τις απαραίτητες προσαρμογές ώστε να ταιριάζουν στο χρήστη. ... 5. Οι όροι κάτω από τους οποίους πρέπει να χρησιμοποιείται ένας εξοπλισμός ατομικής προστασίας, ιδίως όσον αφορά τη διάρκεια του χρόνου κατά τον οποίο ο εργαζόμενος πρέπει να φορά τον εξοπλισμό αυτό, θα καθορίζονται από τη σοβαρότητα του κινδύνου, τη συχνότητα της έκθεσης στον κίνδυνο, τα χαρακτηριστικά της θέσης εργασίας του κάθε εργαζόμενου, καθώς και από την απόδοση του εξοπλισμού ατομικής προστασίας. 6. Οι εξοπλισμοί ατομικής προστασίας χορηγούνται από τον εργοδότη δωρεάν στους εργαζόμενους και πρέπει να προορίζονται για προσωπική χρήση. Εφόσον οι περιστάσεις απαιτούν χρησιμοποίηση ενός εξοπλισμού ατομικής προστασίας από περισσότερους του ενός εργαζόμενους, πρέπει να λαμβάνονται κατάλληλα μέτρα έτσι ώστε μια τέτοια χρησιμοποίηση να μη θέτει κανένα πρόβλημα υγείας ή υγιεινής στους διάφορους χρήστες...", ιι) του άρθρου 42 του Ν. 3850/2010 και συγκεκριμένα των παρακάτω διατάξεων αυτού "Γενικές υποχρεώσεις εργοδοτών. 1. Ο εργοδότης υποχρεούται να εξασφαλίζει την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων ως προς όλες τις πτυχές της εργασίας και να λαμβάνει μέτρα που να εξασφαλίζουν την υγεία και ασφάλεια των τρίτων... 5. Στο πλαίσιο των ευθυνών του ο εργοδότης λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για την προστασία της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων, ενημέρωσης και κατάρτισης, καθώς και της δημιουργίας της απαραίτητης οργάνωσης και της παροχής των αναγκαίων μέσων. 6. Ο εργοδότης υποχρεούται: α) να φροντίζει ώστε να προσαρμόζονται τα μέτρα της προηγούμενης παραγράφου ανάλογα με τις μεταβολές των περιστάσεων και να επιδιώκει τη βελτίωση των υφιστάμενων καταστάσεων,...γ) να επιβλέπει την ορθή εφαρμογή των μέτρων υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων..." ιιι) του άρθρου 5 παρ. 2 του π.δ. 338/2001 "Προστασία της υγείας και ασφαλείας των εργαζομένων κατά την εργασία από κινδύνους οφειλόμενους σε χημικούς παράγοντες" που διαλαμβάνει γενικές αρχές για την πρόληψη των κινδύνων που συνδέονται με επιβλαβείς χημικούς παράγοντες και ορίζουν ότι: "Οι κίνδυνοι για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων κατά την εργασία όπου υπεισέρχονται επιβλαβείς χημικοί παράγοντες. Πρέπει να εξαλείφονται ή να περιορίζονται στο ελάχιστο με: - το σχεδίασμα και την οργάνωση εργασίας στο χώρο εργασίας, - την πρόβλεψη κατάλληλου εξοπλισμού για την εργασία με χημικούς παράγοντες και διαδικασιών συντήρησης που διασφαλίζουν την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων κατά την εργασία, - τη μείωση στο ελάχιστο του αριθμού των εργαζομένων που υφίστανται ή είναι πιθανόν να υποστούν έκθεση, - τον περιορισμό στο ελάχιστο της διάρκειας και της έντασης της έκθεσης, - κατάλληλα μέτρα υγιεινής, - περιορισμό της ποσότητας χημικών παραγόντων που υπάρχουν στο χώρο εργασίας στο ελάχιστο που απαιτείται για το συγκεκριμένο τύπο εργασίας, - κατάλληλες διαδικασίες εργασίας που περιλαμβάνουν ρυθμίσεις για τον ασφαλή χειρισμό, αποθήκευση και μεταφορά, εντός του χώρου εργασίας, επιβλαβών χημικών παραγόντων και αποβλήτων που περιέχουν τέτοιους χημικούς παράγοντες" και iv) του άρθρου 3 Π.Δ. 395/1994 που ορίζει ότι: "1. Ο εργοδότης λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα ώστε ο εξοπλισμός εργασίας που τίθεται στη διάθεση των εργαζομένων μέσα στην επιχείρηση ή/και την εγκατάσταση να είναι κατάλληλος για την προς εκτέλεση εργασία ή κατάλληλα προσαρμοσμένος προς το σκοπό αυτό, ούτως ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια και η υγεία των εργαζομένων κατά τη χρησιμοποίησή του. 2. Κατά την επιλογή του εξοπλισμού εργασίας που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί, ο εργοδότης λαμβάνει υπ' όψη τις ειδικές συνθήκες και τα χαρακτηριστικά της εργασίας, τους κινδύνους που υπάρχουν στην επιχείρηση ή/και την εγκατάσταση, ιδίως στις θέσεις εργασίας, για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων, τους κινδύνους που ενδέχεται να προστεθούν λόγω της χρησιμοποίησης του εν λόγω εξοπλισμού εργασίας καθώς και έγγραφη γνώμη του τεχνικού ασφάλειας. 3. Όταν δεν είναι δυνατό να εξασφαλιστεί πλήρως, κατά τον τρόπο αυτό η ασφάλεια και η υγεία των εργαζομένων κατά τη χρησιμοποίηση του εξοπλισμού εργασίας, ο εργοδότης λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να περιορίσει τους κινδύνους στο ελάχιστο". Το παραπάνω εργατικό ατύχημα και η εξ αυτού σωματική βλάβη που προκλήθηκε στον ενάγοντα, όπως θα εξειδικευτεί παρακάτω, οφείλεται σε έλλειψη μέτρων ασφαλείας, κατά παράβαση των διατάξεων που αναφέρονται στο σκεπτικό και θα είχε αποφευχθεί αν 1. η εναγομένη είχε καθιερώσει ασφαλέστερη διαδικασία μετάγγισης του διαλύματος, παρέχοντας ταυτόχρονα τα αναγκαία μέσα και συγκεκριμένα αν η μετάγγιση γινόταν μέσω του συστήματος αποστράγγισης της παράπλευρης δεξαμενής, μειώνοντας με τον τρόπο αυτό τον κίνδυνο για τον εργαζόμενο που προέκυπτε από τη διαχείριση του υπολείμματος, καθώς το σύστημα αποστράγγισης ξεκινά από το χαμηλότερο σημείο της παράπλευρης δεξαμενής και με την προσάρτηση κατάλληλης αντλίας, θα μεταγγιζόταν το σύνολο του διαλύματος στην κύρια δεξαμενή χωρίς να υπάρξει υπόλειμμα, 2. αν ο αγωγός κατάθλιψης της αντλίας στο σημείο προσάρτησης του αγωγού μετάγγισης είχε οριζόντια φορά και όχι κατακόρυφη, όπως είχε ο αγωγός κατάθλιψης στην αντλία πυθμένα που χρησιμοποιήθηκε, είτε με χρήση άλλης αντλίας, είτε με προσάρτηση κατάλληλου σταθερού εξαρτήματος, ώστε σε περίπτωση αποσύνδεσης του πλαστικού αγωγού μετάγγισης να μην εκτοξευτεί το διάλυμα προς τα επάνω και 3. αν η εναγομένη είχε χορηγήσει στον ενάγοντα κατάλληλα προστατευτικά γυαλιά τύπου μάσκας κλειστού τύπου που θα εφάρμοζαν στο πρόσωπο και δεν θα επέτρεπαν την είσοδο του όξινου και τοξικού διαλύματος που χειριζόταν κατά την εργασία του στους οφθαλμούς του. Στο ίδιο συμπέρασμα για τις συνθήκες του ατυχήματος, την αιτία του και τα μέτρα ασφαλείας που δεν λήφθηκαν και αν είχαν ληφθεί θα το απέτρεπαν κατέληξαν και οι Επιθεωρητές Ασφαλείας και Υγείας Σ. Διαμαντοπούλου και Σ. Αραπκουλές στην από 29.1.2015 έκθεση έρευνας που συνέταξαν επιλαμβανόμενοι του ατυχήματος. Οι παραπάνω παραλείψεις συνδέονται αιτιωδώς με το ατύχημα και ήταν κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας αντικειμενικά ικανές να επιφέρουν το επιζήμιο αποτέλεσμα το οποίο και επέφεραν. Με βάση τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά το ατύχημα και η σωματική βλάβη του ενάγοντος οφείλονται σε αποκλειστική υπαιτιότητα των εναγομένων που δεν κατέβαλαν την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή που όφειλαν και μπορούσαν να καταβάλουν και η οποία θα οδηγούσε σε πρόβλεψη του ζημιογόνου αποτελέσματος. ........................................... ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ -Συνεκδικάζει αντιμωλία Α) την από 14.10.2020 και με αριθμό κατάθεσης στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών 74792/6140/15.10.2020 έφεση και Β) την από 8.1.2021 και με αριθμό κατάθεσης στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών 705/66/8.1.2021 έφεση, αμφότερες κατά της με αριθμό 1490/15.9.2020 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ειδικής διαδικασίας εργατικών διαφορών.- -Δέχεται τυπικά τις εφέσεις.- -Απορρίπτει κατ' ουσίαν την από 14.10.2020 και με αριθμό κατάθεσης στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών 74792/6140/15.10.2020 και υπό στοιχείο Α έφεση και -Καταδικάζει την εκκαλούσα στην καταβολή των δικαστικών εξόδων του παρόντος βαθμού δικαιοδοσίας του εφεσιβλήτου, που καθορίζει σε 288 ευρώ.- -Δέχεται κατ' ουσίαν την από 8.1.2021 και με αριθμό κατάθεσης στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών 705/66/8.1.2021 και υπό στοιχείο Β έφεση.- -Εξαφανίζει την εκκαλουμένη.- -Κρατεί και δικάζει την αγωγή.- -Δέχεται εν μέρει την αγωγή.- -Υποχρεώνει τους εναγόμενους σε ολόκληρο να καταβάλουν στον ενάγοντα το ποσό των 30.000 ευρώ με τους νόμιμους τόκους από την επίδοση της αγωγής.- -Αναγνωρίζει την υποχρέωση των εναγομένων να καταβάλουν σε ολόκληρο στον ενάγοντα το ποσό των 15.000 ευρώ με τους νόμιμους τόκους από την επίδοση της αγωγής.- -Επιβάλλει στους εφεσίβλητους- εναγόμενους μέρος της δικαστικής δαπάνης του εκκαλούντος- ενάγοντος, αμφοτέρων των βαθμών δικαιοδοσίας που καθορίζει σε 1.800 ευρώ.- Κρίθηκε, αποφασίστηκε και δημοσιεύτηκε στο ακροατήριό του στην Αθήνα, σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση την 23η Αυγούστου 2021, χωρίς την παρουσία των διαδίκων και των πληρεξουσίων τους δικηγόρων.-
ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου – Εργατικά – Εργατική νομοθεσία – Ασφαλιστική νομοθεσία – ΣΣΕ – Αποδοχές – Μισθός – Ημερομίσθιο – Επιδόματα – Συνταξιοδότηση – ΙΚΑ – ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου
