Κατηγοριοποίηση παραβάσεων και καθορισμός ύψους προστίμων κατά τους ελέγχους στο πλαίσιο της εποπτείας της αγοράς, σε εφαρμογή της παρ. 8 του άρθρου 151 του ν. 4512/2018, στο πεδίο ασφάλεια και υγεία εργαζομένων. Απόφ. 20844/23.7.2026 Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών - Ανάπτυξης - Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ΦΕΚ 4560/Β/24.7.2026 Αποφασίζουμε: Άρθρο 1 Αντικείμενο - Πεδίο Εφαρμογής 1. Κατηγοριοποιούνται οι παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας και καθορίζονται μέθοδοι υπολογισμού των επιβαλλόμενων προστίμων με τη συνεκτίμηση των κριτηρίων του άρθρου 2 της παρούσας, για τους Επιθεωρητές Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία. 2. Η απόφαση επιβολής μέτρων και κυρώσεων στηρίζεται στα συμπεράσματα του ελέγχου, τα έγγραφα που εξετάσθηκαν, τα αποτελέσματα του φύλλου ελέγχου του άρθρου 147 του ν. 4512/2018 (Α'5), και στην ανάλυση των ευρημάτων του ελέγχου που έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια αυτού ή/και μετά το πέρας του, σύμφωνα με το Μοντέλο Ενεργειών Συμμόρφωσης του άρθρου 149 του ν. 4512/2018. 3. Τα μέτρα και οι κυρώσεις που επιβάλλονται είναι αναλογικά και εύλογα βάσει της αξιολόγησης του κινδύνου που συνεπάγεται η παράβαση για την προστασία των εργαζομένων και του δημοσίου συμφέροντος. Άρθρο 2 Μέθοδος υπολογισμού των προστίμων που επιβάλλονται από τους Επιθεωρητές Ασφάλειας και Υγεία στην Εργασία 1. Κριτήρια και υπο-κριτήρια: Για την επιβολή διοικητικών κυρώσεων (προστίμων) συνεκτιμώνται τα εξής κριτήρια: i) Αριθμός εργαζομένων (ΑΕ). Ως αριθμός εργαζομένων νοείται αποκλειστικά ο αριθμός όσων απασχολούνται μόνο στον ελεγχόμενο τόπο εργασίας (έδρα, υποκατάστημα, παράρτημα, εγκατάσταση κ.τ.λ.). ii) Σοβαρότητα παράβασης (Σ). Ως σοβαρότητα της παράβασης νοείται η βαρύτητα των εκτιμώμενων συνεπειών της στην υγεία των εργαζομένων, λόγω μη τήρησης των σχετικών διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας. iii) Κατηγορία επικινδυνότητας επιχείρησης (Κ), σύμφωνα με το άρθρο 500 του π.δ. 62/2025 "Κώδικας Εργατικού Δικαίου" (Α' 121), με το οποίο κωδικοποιήθηκε το άρθρο 10 του ν. 3850/2010 "Κύρωση του Κώδικα νόμων για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία" (Α'84). iv) Υποτροπή της επιχείρησης (Υ) Ως υποτροπή νοείται η επιβολή δύο (2) τουλάχιστον διοικητικών κυρώσεων, για ίδιες παραβάσεις στον ίδιο ελεγχόμενο τόπο εργασίας (όπως έδρα, παράρτημα, υποκατάστημα κ.τ.λ.), που αφορούν σε διαφορετικούς χρονικά ελέγχους κατά την τελευταία τετραετία από τη διαπίστωση της πρώτης παράβασης. Τυχόν αλλαγή του νόμιμου εκπροσώπου της επιχείρησης δεν επηρεάζει την υποτροπή. Κάθε ένα από τα τρία πρώτα προαναφερθέντα κριτήρια (ΑΕ, Σ και Κ) λαμβάνει διακριτές τιμές σύμφωνα με τους ακόλουθους πίνακες: ΠΙΝΑΚΑΣ 1: Αριθμός Εργαζομένων (ΑΕ) ΑΕ = Δείκτης μεταβολής αριθμού εργαζομένων Δείκτες Αρ. Εργαζομένων 1 1 έως 5 3 6 έως 20 5 21 έως 50 7 51 έως 100 9 101 και πάνω ΠΙΝΑΚΑΣ 2: Σοβαρότητα Παράβασης Σ = Δείκτης σοβαρότητας παράβασης ΣΟΒΑΡΟΤΗΤΑ Φύση παράβασης ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ Ενδεικτικός και μη εξαντλητικός κατάλογος ΔΕΙΚΤΗΣ (Σ) ΧΑΜΗΛΗ Παράβαση που αντιστοιχεί σε πιθανότητα πρόκλησης ελαφράς σωματικής βλάβης εκδορές, μικρά θλαστικά τραύματα, μυϊκές θλάσεις, διάστρεμμα 1ου βαθμού, αλλεργικές δερματικές εκδηλώσεις, ερεθισμοί οφθαλμών, τραυματισμοί -βλάβες χωρίς ή με μικρή απουσία από την εργασία. 1 ΜΕΤΡΙΑ Παράβαση που αντιστοιχεί σε πιθανότητα πρόκλησης μέτριας σωματικής βλάβης κάταγμα δακτύλων, διάστρεμμα 2ου-3ου βαθμού, απλό κάταγμα, ελαφρύς τραυματισμός οφθαλμών από ξένο σώμα (π.χ. γρέζι), επιβάρυνση ακουστικής ικανότητας, προβλήματα από έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες, εισπνοή χημικών, κ.λπ. 2 ΥΨΗΛΗ Παράβαση που αντιστοιχεί σε πιθανότητα πρόκλησης σοβαρής σωματικής βλάβης ακρωτηριασμός δακτύλου, συντριπτικά, αποσπαστικά ή ενδαρθρικά κατάγματα, θλαστικά τραύματαμε διατομή τενόντων ή νεύρων, εκτεταμένα εγκαύματα (10-20% της επιφάνειας σώματος), σοβαρές επιπτώσεις από έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες, κίνδυνος πρόκλησης επαγγελματικής ασθένειας κ.λπ. ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΙΣ - Εκτέλεση εργασιών αφαίρεσης - αποξήλωσης αμιάντου από μη αδειοδοτημένες επιχειρήσεις. - Ασφάλεια ηλεκτρικών εγκαταστάσεων (όπως ύπαρξη διατάξεων παράκαμψης αντιηλεκτροπληξιακού διακόπτη ή η μη ύπαρξή του σε περιπτώσεις που απαιτείται κ.λπ.) 4 ΠΟΛΥ ΥΨΗΛΗ Παράβαση που αντιστοιχεί σε πιθανότητα πρόκλησης πολύ σοβαρής σωματικής βλάβης ακρωτηριασμός μέλους, παράλυση μέλους, σοβαρή κρανιοεγκεφαλική κάκωση, ρήξη ή άλλη βλάβη εσωτερικού οργάνου, εκτεταμένα εγκαύματα (πάνω από 20% της επιφάνειας σώματος), σημαντική απώλεια όρασης/ακοής (βαρηκοΐα), εισπνοή πολύ τοξικών αερίων, πολύ σοβαρές επαγγελματικές ασθένειες, τραυματισμοί - βλάβες που προκαλούν μόνιμη ανικανότητα για εργασία ή θάνατο. ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΙΣ - Μη τήρηση των κανόνων ασφάλειας σε εργασίες πλησίον εναέριων ηλεκτροφόρων καλωδίων Υψηλής, Μέσης και Χαμηλής Τάσης της ΔΕΔΔΗΕ) - Μη τήρηση μέτρων ασφαλείας κατά την εκσκαφή θεμελίων και τάφρων - Κίνδυνος πτώσης από ύψος από τη μη λήψη προληπτικών μέτρων ασφαλείας στις κατασκευές (ακατάλληλες σκαλωσιές, ανοίγματα δαπέδων, φρεάτια ανελκυστήρων, πέρατα πλακών χωρίς προστασία έναντι πτώσης) 8 Η σοβαρότητα ως προς τις συνέπειες, παραβάσεων όπως ενδεικτικά παρατίθενται: - Έκθεση σε επικίνδυνους παράγοντες (φυσικοί, χημικοί, βιολογικοί) - Έλλειψη ή μη λειτουργία διατάξεων ασφαλείας εξοπλισμού εργασίας - Μη χορήγηση ή/και επίβλεψη χρήσης Μέσων Ατομικής Προστασίας - Έλλειψη πιστοποιητικού απαλλαγής από επικίνδυνα αέρια (Gas free) - Μη ύπαρξη πιστοποιητικού επανελέγχου και ειδικού βιβλίου συντήρησης και ελέγχων ανυψωτικών εξοπλισμών - Έλλειψη πιστοποιητικού ελέγχου ανυψωτικών μηχανημάτων σε ισχύ, ανά μηχάνημα έργου (ΜΕ) κρίνεται ανά περίπτωση, ανάλογα με το μέγεθος της βλάβης που ενδέχεται να προκληθεί Ο δείκτης σοβαρότητας παράβασης (Σ) για παραβάσεις που αφορούν βία και παρενόχληση στην εργασία ορίζεται σε 2. Ειδικά για την παρεμπόδιση του έργου των Επιθεωρητών Εργασίας κατά τη διενέργεια ελέγχου ορίζεται σε 4 και για τη μη χορήγηση στοιχείων από τον εργοδότη ή την παροχή ψευδών στοιχείων ορίζεται σε 2. Για παραβάσεις διοικητικής φύσης όπως η μη ανάθεση καθηκόντων Τεχνικού Ασφάλειας ή/και Ιατρού Εργασίας, η μη τήρηση βιβλίου υποδείξεων Τεχνικού Ασφάλειας & Ιατρού Εργασίας και ειδικού βιβλίου ατυχημάτων, η μη τήρηση γραπτής εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου (ΓΕΕΚ), η μη τήρηση ημερολογίου μέτρων ασφαλείας για οικοδομικές εργασίες, η μη υποβολή εκ των προτέρων γνωστοποίησης οικοδομικών εργασιών, κ.λπ. ο δείκτης σοβαρότητας ορίζεται σε 1. ΠΙΝΑΚΑΣ 3: Κατηγορία επιχειρήσεων με βάση το άρθρο 500 του π.δ. 62/2025 Κ = Δείκτης Κατηγορίας επιχείρησης Α, Β ή Γ με βάση το άρθρο 500 του π.δ. 62/2025 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ Χώροι διοίκησης ΔΕΙΚΤΗΣ (Κ) Γ', Β' και Α' και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων διοίκησης 1 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Γ' Όλοι οι χώροι εκτός αυτών με δείκτη 1 2 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Β' Όλοι οι χώροι εκτός αυτών με δείκτη 1 3 ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Α' Όλοι οι χώροι εκτός αυτών με δείκτη 1 5 Επίσης για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης και στο πλαίσιο ελέγχων αρμοδιότητας της Επιθεώρησης Εργασίας επί εργασιών ναυπήγησης, μετατροπής, επισκευής και συντήρησης πλοίων, αυτά κατατάσσονται σε τρεις (3) κατηγορίες επικινδυνότητας: ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑΣ ΔΕΙΚΤΗΣ (Κ) (Χ) Χαμηλή κατηγορία επικινδυνότητας. Όλα τα πλοία πλην των Δ/Ξ (πετρελαιοφόρων, υγραεριοφόρων κ.λπ.), καθώς και τα ναυπηγούμενα μετά την καθέλκυσή τους, εφόσον σε αυτά ΔΕΝ εκτελούνται: (α) Εργασίες βαφής σε εσωτερικούς χώρους, εργασίες αμμοβολής, εργασίες υδροβολής, ή εργασίες με χρήση ανηρτημένων ικριωμάτων, ή (β) εργασίες γενικά στις οποίες να απασχολούνται ταυτόχρονα περισσότεροι από 100 εργαζόμενοι. 2 (Μ) Μεσαία κατηγορία επικινδυνότητας. α. Τα Δ/Ξ (πετρελαιοφόρα, υγραεριοφόρα κ.λπ.) εφόσον σ' αυτά εκτελούνται εργασίες αποκλειστικά και μόνο εκτός των χώρων φορτίου και γενικά δεν εμπίπτουν σε μία από τις περιπτώσεις της Υψηλής κατηγορίας επικινδυνότητας που αναφέρονται κατωτέρω. β. Τα πλοία κατά τη διάρκεια εργασιών βαφής σε εσωτερικούς χώρους, αμμοβολής, υδροβολής, ή εργασιών με χρήση ανηρτημένων ικριωμάτων. γ. Τα πλοία εφόσον σ' αυτά εκτελούνται εργασίες που απαιτούν την ταυτόχρονη εργασία άνω των 100 εργαζομένων και παράλληλα δεν εμπίπτουν στις προηγούμενες περιπτώσεις α' και β' ή στην κατηγορία Υψηλής επικινδυνότητας που αναφέρονται κατωτέρω. 3 (Υ)Υψηλή κατηγορία επικινδυνότητας. α. Τα Δ/Ξ (πετρελαιοφόρα, υγραεριοφόρα κ.λπ.) εφόσον σ' αυτά εκτελούνται εργασίες για τις οποίες προβλέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία η έκδοση πιστοποιητικού απαλλαγής από επικίνδυνα αέρια διάρκειας το πολύ 36 ωρών ή εργασίες σε κλειστούς χώρους, που περιείχαν καύσιμα, εύφλεκτα ή άλλα υλικά που μπορεί να αποκτήσουν επικίνδυνες φυσικοχημικές ιδιότητες από τις εκτελούμενες εργασίες ή θερμές εργασίες: α1. Σε χώρους που γειτνιάζουν με χώρους φορτίου ή α2. στο αντλιοστάσιο και στα δίκτυα μεταφοράς φορτίων. 5 Η τιμή του δείκτη Κ θα επιλέγεται από τον ανωτέρω πίνακα με βάση την κατηγορία επικινδυνότητας της επιχείρησης (Α, Β ή Γ) σε συνδυασμό με την επικινδυνότητα του χώρου της επιχείρησης, όπου διαπιστώνεται η παράβαση, ανάλογα με τις επί μέρους εργασίες (παραγωγικής, υποστηρικτικής ή διοικητικής φύσης) που πραγματοποιούνται στον συγκεκριμένο χώρο. 2. Βήματα προσδιορισμού επιβαλλόμενου προστίμου Η εκτίμηση του προστίμου προκύπτει από το γινόμενο των ακόλουθων τριών (3) μεταβλητών - κριτηρίων: ΕΠ=ΑΕ*Σ*Κ. Σε περίπτωση υποτροπής το γινόμενο ΕΠ αναπροσαρμόζεται σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο βήμα 3. Βήμα 1: Μαθηματικός τύπος υπολογισμού εκτιμώμενου προστίμου ΕΠ = ΑΕ* Σ* Κ 1 1 1 3 2 2 5 4 3 7 8 5 9 Βήμα 2: Κλίμακες προσδιορισμού του ύψους των προστίμων Κλίμακες Xi Όρια γινομένων Μαθηματικού τύπου (ΕΠ) Εύρος προστίμων (€) Χαρακτηρισμός Προστίμων Ελάχιστο Μέγιστο 1η κλίμακα Έως και 11 300,00 2.500,00 Πολύ μικρό 2η κλίμακα Από 12 έως και 22 2.501,00 5.000,00 Μικρό 3η κλίμακα Από 23 έως και 45 5.001,00 10.400,00 Μεσαίο 4η κλίμακα Από 46 έως και 90 10.401,00 20.300,00 Σημαντικό 5η κλίμακα Από 91 έως και 140 20.301,00 30.200,00 Υψηλό 6η κλίμακα Από 141 και άνω 30.201,00 50.000,00 Πολύ υψηλό Βήμα 3 Σε περίπτωση υποτροπής (Υ) το συνολικό ποσό του προστίμου προσαυξάνεται ως εξής: κατά 5% για παραβάσεις χαμηλής σοβαρότητας, 10% για παραβάσεις σημαντικής σοβαρότητας, 15% για παραβάσεις υψηλής σοβαρότητας και 20% για παραβάσεις πολύ υψηλής σοβαρότητας, όπως έχουν κατηγοριοποιηθεί στον ανωτέρω Πίνακα 2. 3. Αναπροσαρμογή του βασικού ποσού Όταν συντρέχουν ειδικοί λόγοι, το βασικό ποσό του προστίμου μπορεί, κατόπιν αιτιολογημένης εισήγησης του Επιθεωρητή Εργασίας, να προσαυξηθεί κατά 50%. Οι ειδικοί λόγοι ενδεικτικά περιλαμβάνουν: α) Το μέγεθος της επιχείρησης όπως προσδιορίζεται από συγκεκριμένα οικονομικά στοιχεία (π.χ. δημοσιευμένος ισολογισμός, κύκλος εργασιών, φορολογικά έντυπα, κ.λ.π). β) Την περίπτωση των τεχνικών έργων και ειδικά ως προς τον κύριο ή ανάδοχο του έργου, όταν κρίνεται ότι υπάρχει συνυπαιτιότητα όλων των εμπλεκόμενων μερών για την ίδια παράβαση και ότι ο κύριος ή ο ανάδοχος του έργου φέρουν μεγαλύτερη ευθύνη από τον τελικό εργολάβο. Στην περίπτωση αυτή, το τελικό ύψος του προστίμου που επιβάλλεται στον κύριο ή ανάδοχο του έργου, δεν μπορεί να υπολείπεται του μεγαλύτερου ποσού προστίμου που επιβάλλεται στους εργολάβους. 4. Εκ του νόμου ανώτατο όριο επιβαλλόμενου προστίμου Για κάθε παράβαση, ανεξάρτητα της ακολουθούμενης μεθόδου υπολογισμού του προστίμου, το ύψος του τελικού συνολικά επιβαλλόμενου προστίμου, συνυπολογιζομένων και των τυχόν προσαυξήσεων, δεν μπορεί να υπερβαίνει το ανώτατο όριο επιβολής κυρώσεων, όπως αυτό ορίζεται στην παρ. 1Α του άρθρου 572 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (π.δ. 62/2025, Α'121). Άρθρο 3 Βήματα προσδιορισμού επιβαλλόμενου προστίμου (Σύνοψη) ΑΕ = Δείκτης Αριθμού Εργαζομένων Σ = Δείκτης σοβαρότητας παράβασης Κ= Δείκτης Κατηγορίας Επικινδυνότητας επιχείρησης Δείκτης AE Αρ. εργαζομένων Δείκτης Σ Σοβαρότητα παράβασης Δείκτης Κ Κατηγορία Επικινδυνότητας 1 1 έως 5 1 ΧΑΜΗΛΗ 1 Α, Β, Γ (Υποστήριξη, Διοίκηση) 3 6 έως 20 2 ΜΕΤΡΙΑ 2 Γ 5 21 έως 50 4 ΥΨΗΛΗ 3 Β 7 51 έως 100 8 ΠΟΛΥ ΥΨΗΛΗ 5 Α 9 101 και πάνω Μαθηματικός τύπος υπολογισμού εκτιμώμενου προστίμου ΕΠ = ΑΕ* Σ* Κ 1 1 1 3 2 2 5 4 3 7 8 5 9 Κλίμακες προσδιορισμού του ύψους των προστίμων Κλίμακες Xi Όρια γινομένων Μαθηματικού τύπου (ΕΠ) Εύρος προστίμων (€) Χαρακτηρισμός Προστίμων Ελάχιστο Μέγιστο 1η κλίμακα Έως και 11 300,00 2.500,00 Πολύ μικρό 2η κλίμακα Από 12 έως και 22 2.501,00 5.000,00 Μικρό 3η κλίμακα Από 23 έως και 45 5.001,00 10.400,00 Μεσαίο 4η κλίμακα Από 46 έως και 90 10.401,00 20.300,00 Σημαντικό 5η κλίμακα Από 91 έως και 140 20.301,00 30.200,00 Υψηλό 6η κλίμακα Από 141 και άνω 30.201,00 50.000,00 Πολύ υψηλό Βήματα προσδιορισμού του βασικού προστίμου Περιγραφή παράβασης- Νομοθεσία (άρθρο, παρ.) ΑΕ= Δείκτης Αριθμού Εργαζομένων Σ = Δείκτης σοβαρότητας Κ= Δείκτης Κατηγορίας επιχείρησης Υ=υποτροπή επιχείρησης Εκτίμηση ΕΠ=ΑΕ* Σ*Κ, προστίμου Προστίμου (γινόμενου) Κλίμακα εύρους προστίμου Ποσό βασικος (ΒΠ) προς τα (ΒΠ) Αναπροσαρμογή βασικού ποσού πάνω Άρθρο 4 Έναρξη ισχύος - καταργούμενες διατάξεις 1. Η ισχύς της παρούσας αρχίζει από τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 2. Από την έναρξη ισχύος της παρούσας καταργούνται: α) Η υπ' αρ. 29164/755/27.06.2019 απόφαση της Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης "Κατηγοριοποίηση παραβάσεων και καθορισμός ύψους προστίμων που επιβάλλονται από τους Επιθεωρητές Εργασίας του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ)" (Β'2686), και β) τα άρθρα 5 και 8 της υπ' αρ. 80016/31.08.2022 απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων "Κατηγοριοποίηση παραβάσεων και καθορισμός ύψους προστίμων που επιβάλλονται από την Επιθεώρηση Εργασίας για παραβάσεις: α) κοινής εργατικής νομοθεσίας, β) βίας και παρενόχλησης στην εργασία, γ) συστήματος ψηφιακής κάρτας εργασίας, καθώς και δ) για ευθέως αποδεικνυόμενες παραβάσεις εργατικής νομοθεσίας και υγείας και ασφάλειας στην εργασία" (Β'4629). Αθήνα, 23 Ιουλίου 2026
ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου – Εργατικά – Εργατική νομοθεσία – Ασφαλιστική νομοθεσία – ΣΣΕ – Αποδοχές – Μισθός – Ημερομίσθιο – Επιδόματα – Συνταξιοδότηση – ΙΚΑ – ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου
