Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης μετά το Ν. 4336/2015 Αρχοντής Καμπάνταης, τ. Διευθυντής Υπ. Εργασίας Μετά την έκδοση του Ν. 4336/2015, του Ν. 4337/2015, τις σχετικές Υπουργικές Αποφάσεις και Εγκυκλίους επήλθαν σημαντικές αλλαγές, βάσει των οποίων τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης λόγω γήρατος των ασφαλισμένων σε φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, οι οποίοι μέχρι και την 18.8.2015 δεν είχαν θεμελιώσει δικαίωμα πλήρους ή μειωμένης σύνταξης λόγω γήρατος, αυξάνονται σταδιακά από 19.8.2015 έως 1.1.2022 σύμφωνα με τους πίνακες 1 και 2 και διαμορφώνονται σε έτη και μήνες για όσους συμπληρώνουν ηλικία συνταξιοδότησης από 19.8.2015 έως 31.12.2022 βλέπε ΕΑΕΔ 2015 σελ. 406, 821, 1011, 1025, 1032, 1018 και ΕΑΕΔ 2016 σελ. 58, 74, 134 και 148), ως κατωτέρω: Πίνακας 1 Στον ανωτέρω πίνακα 1 εμπίπτουν α) οι ασφαλισμένοι που πριν από τον Ν. 4336/2015 είχαν δικαίωμα συνταξιοδότησης με χρόνο ασφάλισης ίσο ή μεγαλύτερο της 35ετίας (10.500 και άνω Η.Α.) και β) οι ασφαλισμένοι για τους οποίους πριν του Ν. 4336/2015 δεν προβλέπονταν όριο ηλικίας συνταξιοδότησής τους. Δηλαδή ο Πίνακας αυτός αφορά τους ασφαλισμένους που συνταξιοδοτούνταν λόγω 35ετίας και τους συζύγους, γονείς ή αδελφούς ατόμων με αναπηρία και 7.500 ημέρες ασφάλισης (25ετία), για τους οποίους με το Ν. 4336/2015 θεσπίζεται όριο ηλικίας το 55ο έτος ακολουθώντας την εξέλιξη των ορίων ηλικίας του πίνακα αυτού με κριτήριο το έτος που συμπληρώνονται 7.500 ημέρες ασφάλισης (25ετία). Πίνακας 2 Στον ανωτέρω Πίνακα 2 εμπίπτουν α) οι ασφαλισμένοι που με διατάξεις πριν από το Ν. 4336/2015 συνταξιοδοτούνταν για πλήρη σύνταξη με καταληκτικό όριο ηλικίας το 67ο έτος β) οι ασφαλισμένοι που με διατάξεις πριν από το Ν. 4336/2015 δικαιούνταν πλήρη σύνταξη με χρόνο ασφάλισης μικρότερο της 35ετίας (10.500 Η.Α.) και γ) οι ασφαλισμένοι που συνταξιοδοτούνταν με προϋποθέσεις μειωμένης σύνταξης, που ακολουθούν πλέον τον ανωτέρω Πίνακα 2. Βάσει των ανωτέρω σημειώνουμε τα εξής: 1. Με το Ν. 4336/2015, όπως ισχύει σήμερα, θεσπίζονται ως όρια ηλικίας συνταξιοδότησης Πλήρους Σύνταξης λόγω γήρατος για κάθε κατηγορία ασφαλισμένων το 62ο έτος ηλικίας με 40 έτη (12.000 Η.Α.) και το 67ο έτος ηλικίας με 15 έτη (4.500 Η.Α.). Σε ό,τι αφορά τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος μειωμένης Σύνταξης λόγω γήρατος το ανώτερο όριο ηλικίας είναι το 62ο έτος, εφόσον πληρούνται για κάθε περίπτωση οι νόμιμες προϋποθέσεις. 2. Οι κατηγορίες ασφαλισμένοι για τις οποίες δεν ισχύουν οι πίνακες 1 και 2, επειδή εξαιρούνται από τις ρυθμίσεις των νέων ορίων ηλικίας Ν. 4336/2015, είναι: Α) Όσοι είχαν θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι και την 18.8.2015. Θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος υπάρχει όταν συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις ορίων ηλικίας και ημερών ασφάλισης. Το θεμελιωμένο συνταξιοδοτικό δικαίωμα μπορεί να ασκηθεί οποτεδήποτε και ο ασφαλισμένος έχει τη δυνατότητα να συνεχίσει εργαζόμενος. Β) Οι υπαγόμενοι σε Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματος (Υπ. Εργασίας Φ.80000/54411/19797/30.11.2015 και Εγκ. ΙΚΑ 52/15.12.2015, ΕΑΕΔ 2016 σελίδες 58 και 74). Γ) Οι μητέρες και οι χήροι πατέρες ανίκανων για κάθε βιοποριστική εργασία τέκνων. Δ) Όσοι συνταξιοδοτούνται είτε με βάση τις διατάξεις του Ν. 612/1977, είτε με βάση τις διατάξεις που παραπέμπουν σ' αυτές (Ν. 1902/1990 άρθρο 40 παρ. 8, Ν. 3518/2006 άρθρο 61 παρ. 4, Ν. 3996/2011 άρθρο 37 παρ. 4. κ.λπ.). Οι ασφαλισμένοι, που με προγενέστερες του Ν. 4336/2015 διατάξεις (Ν. 3863/2010, Ν. 4093/2012 κ.λπ.) είχαν υπαχθεί στα όρια ηλικίας των 62 και 67 ετών δεν τους αφορούν οι Πίνακες 1 και 2. 3. Τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης παλαιών ασφαλισμένων ΙΚΑ-ΕΤΑΜ πριν 31.12.1992, που ίσχυαν με τις προγενέστερες του Ν. 4336/2015 διατάξεις (βλέπε Ν. 3863/2010, Ν. 4093/2012 κ.λπ.), θεωρούνται θεμελιωμένα, εφόσον μέχρι 18.8.2015 συνέτρεχαν όλες οι προϋποθέσεις ορίων ηλικίας και ημερών ασφάλισης. Μετά την 19.8.2015 βάσει Ν. 4336/2015 σχετικών Υ.Α. και Εγκυκλίων οι ασφαλισμένοι υπάγονται στους Πίνακες 1 και 2 αν δεν είχαν θεμελιωμένο δικαίωμα συνταξιοδότησης μέχρι 18.8.2015, ως εξής: Α) Ασφαλισμένοι με 10.500 ημέρες Ασφάλισης (35ετία). Ανάλογα με το έτος συμπλήρωσης 10.500 Η.Α. απαιτούνταν, σύμφωνα με προϊσχύουσες διατάξεις Ν. 3863/2010 και Ν. 4093/2012, ημέρες ασφάλισης (Η.Α.) για το έτος 2010 σύνολο 10.500 και ηλικία 58 ετών. Για το έτος 2011 σύνολο 10.800 Η.Α. και ηλικία 58 ετών. Για το έτος 2012 σύνολο 11.100 Η.Α. και ηλικία 59 ετών. Από 1.1.2013 και εφεξής σύνολο 12.000 Η.Α. (40 έτη) και ηλικία 62 ετών (συνεχίζει και με το Ν. 4336/2015). Μετά το Ν. 4336/2015 και τις σχετικές Υ.Α. και Εγκυκλίους οι ανωτέρω ασφαλισμένοι υπάγονται στον Πίνακα 1 και ακολουθούν τα όρια ηλικίας του Πίνακα αυτού. Π.χ. Ασφαλισμένος/η, που το έτος 2012 είχε 10.500 Η.Α. και συμπληρώνει το 59ο έτος της ηλικίας του το έτος 2016, δικαιούται σύνταξη σε ηλικία 59 ετών και 9 μηνών (Πίνακας 1), εφόσον βέβαια έχει σύνολο 11.100 Η.Α. Ασφαλισμένος/η με 10.500 Η.Α. από 1.1.2013 και εφεξής δικαιούται σύνταξη σε ηλικία 62 ετών με σύνολο 12.000 Η.Α. (όπως και ο Ν. 4093/2012). Β) Ασφαλισμένοι που συνταξιοδοτούνται με 10.000 Ημέρες Ασφάλισης (Η.Α.) Άνδρες: Σύμφωνα με προγενέστερες του Ν. 4336/2015 διατάξεις (Ν. 3863/2010, Ν. 4093/2012 κ.λπ.) οι ασφαλισμένοι με 10.000 Η.Α. δικαιούνταν σύνταξη Μειωμένη και Πλήρη ανάλογα με το έτος συμπλήρωσης 10.000 Η.Α. ως εξής: Έτος 2010 Μειωμένη 60 ετών και Πλήρης 62 ετών. Έτος 2011 Μειωμένη 60 ετών και πλήρης 63 ετών. Έτος 2012 Μειωμένη 60 ετών και πλήρης 63,5 ετών. Από 1.1.2013 και εφεξής Μειωμένη 62 ετών και πλήρης 67 ετών (όπως και ο Ν. 4336/2015). Για τη μειωμένη Σύνταξη απαιτούνται κάθε έτος τουλάχιστον 100 Η.Α. την αμέσως προηγούμενη 5ετία, πριν το έτος υποβολής της αίτησης για σύνταξη. Μετά το Ν. 4336/2015 και τις σχετικές Υ.Α. και Εγκυκλίους ακολουθούν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης του Πίνακα 2. π.χ. Ασφαλισμένος με 10.000 Η.Α. το έτος 2012 και ηλικία 63,5 ετών το έτος 2018 δικαιούται πλήρη σύνταξη σε ηλικία 65 ετών και 3 μηνών (βλέπε παρακάτω πίνακα ασφαλισμένων με 10.000 Η.Α. για πλήρη σύνταξη με όριο ηλικίας 67 ετών). Από 1.1.2013 και εφεξής ισχύει ηλικία 62 ετών για Μειωμένη Σύνταξη (ανά 100 Η.Α. κάθε έτος τελευταία 5ετία) και πλήρης Σύνταξη 67 ετών, τόσο με τις διατάξεις του Ν. 4336/2015 όσο και με τις προϊσχύουσες του Ν. 3863/2010 και Ν. 4093/2012. Γυναίκες: Σύμφωνα με προγενέστερες το Ν. 4336/2015 διατάξεις (Ν. 4093/2012 κ.λπ.), οι ασφαλισμένες με 10.000 Η.Α. δικαιούνταν σύνταξη, μειωμένη και Πλήρη, ανάλογα με το έτος συμπλήρωσης 10.000 Η.Α. ως εξής: Έτος 2010 Μειωμένη 55 ετών και πλήρης 57 ετών. Έτος 2011 Μειωμένη 56 ετών και πλήρης 58 ετών με σύνολο 10.400 Η.Α. Έτος 2012 Μειωμένη 56,5 ετών και πλήρης 58,5 ετών με σύνολο 10.800 Η.Α. Από 1.1.2013 και εφεξής για Πλήρη Σύνταξη ισχύει ηλικία 62 ετών με σύνολο 12.000 Η.Α. (40 έτη). Μετά τον Ν. 4336/2015 υπάγονται στον Πίνακα 2. Γ) Ασφαλισμένοι με 4.500 Ημέρες Ασφάλισης 15ετία) Άνδρες: Με τις προγενέστερες του Ν. 4336/2015 διατάξεις (βλέπε A.Ν. 1846/1951, Ν. 3863/2010 και Ν. 4093/2022) οι ασφαλισμένοι άνδρες με 4.500 Η.Α. (15ετία) εδικαιούντο σύνταξη μειωμένη και πλήρη ως εξής: Μέχρι το έτος 2012 μειωμένη 60 ετών και πλήρη 65 ετών. Από 1.1.2013 και εφεξής μειωμένη 62 ετών και πλήρη 67 ετών. Μετά το Ν. 4336/2015 ισχύουν από 1.1.2013 οι ίδιες προϋποθέσεις για μειωμένη 4.500 Η.Α. (15ετία) και ηλικία 62 ετών και για πλήρη 4.500 Η.Α. (15ετία) και ηλικία 67 ετών. Για τη μειωμένη σύνταξη απαιτούνται, όπως πάντοτε, τουλάχιστον 100 Η.Α. κάθε έτος την τελευταία 5ετία πριν την αίτηση για συνταξιοδότηση. Γυναίκες: Με τις προγενέστερες του Ν. 4336/2015 διατάξεις (Α.Ν. 1846/51, Ν. 3863/10, Ν. 4093/12) οι ασφαλισμένες γυναίκες με 4.500 Η.Α. εδικαιούντο σύνταξη μειωμένη ή πλήρη, με τη συμπλήρωση των ορίων ηλικίας που διαμορφώνονταν κατά το έτος συμπλήρωσης του 55ου (μειωμένη) ή του 60ου (πλήρης) έτους της ηλικίας τους ως εξής: Έτος 2010 μειωμένη 55 ετών και πλήρης 60 ετών. Έτος 2011 μειωμένη 56 ετών και πλήρης 61 ετών. Έτος 2012 μειωμένη 57 ετών και πλήρης 62 ετών. Από 1.1.2013 και εφεξής μειωμένη 62 ετών και πλήρης 67 ετών. Για τη μειωμένη σύνταξη ισχύει πάντοτε η προϋπόθεση των 100 Η.Α. ανά έτος την τελευταία 5ετία. Σημειώνουμε ότι οι ασφαλισμένες που είχαν θεμελιώσει δικαίωμα για μειωμένη σύνταξη γήρατος μέχρι 31.12.2010 (ηλικία 55 ετών με 4.500 Η.Α. και 100 Η.Α. ανά έτος την τελευταία 5ετία) προβλεπόταν η διατήρηση για πλήρη σύνταξη το 60ο έτος ηλικίας. Ήδη εφόσον έχει θεμελιώσει δικαίωμα μειωμένης σύνταξης τον 10ο/2010 γυναίκα (ηλικία 55 ετών με 4.500 Η.Α. και ανά 100 την τελευταία 5ετία) και συμπληρώνει ηλικία 60 ετών τον 10ο/2015 υπάγεται στον Πίνακα 2 θεμελιώνοντας δικαίωμα πλήρους σύνταξης γήρατος στην ηλικία των 60 ετών και 11 μηνών. Μετά το Ν. 4336/2015, τις σχετικές Υ.Α. και Εγκυκλίους, οι ασφαλισμένες αυτές ακολουθούν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης του Πίνακα 2. π.χ. Ασφαλισμένη ηλικίας 60 ετών το έτος 2012 και ως εκ τούτου ηλικίας 62 ετών το έτος 2014, δικαιούνται πλήρη σύνταξη με τη συμπλήρωση 4.500 Η.Α. Ασφαλισμένη ηλικίας 55 ετών το έτος 2012 και ως εκ τούτου ηλικίας 57 ετών το έτος 2014, δικαιούται μειωμένη σύνταξη με τη συμπλήρωση 4.500 Η.Α. Από 1.1.2013 και εφεξής ασφαλισμένη που συμπληρώνει ηλικία 60 ή 55 ετών δικαιούται, αντίστοιχα, πλήρη ή μειωμένη σύνταξη σε ηλικία 67 ή 62 ετών με 4.500 Η.Α. (όπως και προϊσχύουσα νομοθεσία). Για τη μειωμένη σύνταξη κάθε έτος τουλάχιστον 100 Η.Α. την τελευταία 5ετία. Δ) Μητέρες Ανηλίκων παιδιών Με τις προγενέστερες του Ν. 4336/2015 διατάξεις (Ν. 3863/2010, Ν. 4093/2012) οι μητέρες ανηλίκων παιδιών είχαν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης μειωμένη ή πλήρη, ανάλογα με το έτος συμπλήρωσης 5.500 Η.Α. με ανήλικο παιδί ως εξής: Μέχρι το έτος 2010 ανήλικο παιδί και 5.500 Η.Α. σύνταξη μειωμένη 50 ετών και πλήρης 55 ετών. Έτος 2011 ανήλικο παιδί και 5.500 Η.Α. σύνταξη μειωμένη 52 ετών και πλήρης 57 ετών. Έτος 2012 ανήλικο παιδί και 5.500 Η.Α. σύνταξη μειωμένη 55 ετών και πλήρης 60 ετών. Από 1.1.2013 και εφεξής μειωμένη 62 ετών και πλήρης 67 ετών (όπως με 4.500 Η.Α. και ενήλικα παιδιά). Τα ανωτέρω ισχύουν και για τους χήρους πατέρες ανήλικων παιδιών. Μετά το Ν. 4336/2015, τις σχετικές Υ.Α. και Εγκυκλίους οι μητέρες και οι χήροι πατέρες ανήλικων παιδιών ακολουθούν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης του Πίνακα 2. Ασφαλισμένη μητέρα που το έτος 2012 είχε 5.500 Η.Α. και ανήλικο παιδί και συμπληρώνει ηλικία 60 ετών το έτος 2018 δικαιούται πλήρη σύνταξη σε ηλικία 63,5 ετών (Πίνακας 2). Ε) Ασφαλισμένοι/ες Σύζυγοι - Γονείς - Αδελφοί με Αναπηρία και 7.500 Η.Α. Με τις προγενέστερες του Ν. 4336/2015 διατάξεις (άρθρο 37 Ν. 3996/2011) οι ασφαλισμένοι/ες της κατηγορίας αυτής εδικαιούντο έως 18.8.2015 σύνταξη με 7.500 ημέρες ασφάλισης (25ετία) χωρίς όριο ηλικίας (Χ.Ο.Η.). Με το Ν. 4336/2015, τις σχετικές Υ.Α. και Εγκυκλίους, ορίζεται για την κατηγορία αυτή όριο ηλικίας συνταξιοδότησης το 55ο έτος και ακολουθούν τα όρια ηλικίας του Πίνακα 1 με κριτήριο το έτος συμπλήρωσης των 7.500 Η.Α., εφόσον συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις (ποσοστό αναπηρίας κ.λπ.) π.χ. Ασφαλισμένος/η με σύζυγο κ.λπ. ανάπηρο 80% και 7.500 Η.Α. μέχρι 18.8.2015 (πιστοποιημένη αναπηρία κ.λπ.) δικαιούνται σύνταξη Χ.Ο.Η. Όταν η κατηγορία αυτή των ασφαλισμένων, έχει τις νόμιμες προϋποθέσεις (7.500 Η.Α., ποσοστό αναπηρίας κ.λπ.) το έτος 2017 δικαιούται σύνταξη σε ηλικία 57 ετών και 8 μηνών σύμφωνα με τον Πίνακα 1 (νέο όριο ηλικίας που ισχύει για την ηλικία 55 ετών του έτους 2017). ΣΤ) Ασφαλισμένοι/ες Αεροπορικών Επιχειρήσεων (ΒΔ 7/1965, ΒΔ 649/1968, Ν. 2703/1999, Ν. 3863/2010, Ν. 4093/2012). Μέχρι ισχύος του Ν. 4336/2015 βλέπε προϋποθέσεις συνταξιοδότησης στην Εγκύκλιο Φ 80000/oικ. 27040/1798/21.11.2012. (ΕΑΕΔ 2012 σελ. 1106 έως 1109). Μετά το Ν. 4336/2015, τις σχετικές Υ.Α. και Εγκυκλίους, ακολουθούν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης του Πίνακα 2. Ζ) Ηθοποιοί και Μουσικοί Πνευστών Οργάνων (Π.Δ. 212/1984 - Ν. 4093/2012) Με τις προγενέστερες του Ν. 4336/2015 διατάξεις εδικαιούντο σύνταξη μέχρι το έτος 2012 με 4.500 Η.Α. (15ετία) και ηλικία 50 ετών. Μετά το Ν. 4336/2015 ακολουθούν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης του Πίνακα 2. Η) Χορευτές Π.Δ. 212/1984 και Ν. 4093/2012 Με τις προγενέστερες του Ν. 4336/2015 διατάξεις εδικαιούντο σύνταξη μέχρι το έτος 2012 με 4.500 Η.Α. (15ετία) και ηλικία 48 ετών. Μετά το Ν. 4336/2015 ακολουθούν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης του πίνακα 2. Θ) Ηθοποιοί Θεάτρου Πρόζας κ.λπ. (Ν. 1210/1981 - Ν. 4093/2012 άρθρο πρώτο - παργ. ΙΑ. - Υπ/τος ΙΑ. 4) Με τις προγενέστερες του Ν. 4336/2015 διατάξεις εδικαιούντο σύνταξη μέχρι το έτος 2012 με 4.500 Η.Α. (15ετία) και ηλικία 55 ετών οι γυναίκες και 60 ετών οι άνδρες. Μετά το Ν. 4336/2015 ακολουθούν τα όρια ηλικίας του Πίνακα 2. 4. Νέοι ασφαλισμένοι (Ασφάλιση για πρώτη φορά από 1.1.1993 και εφεξής) Α. Ασφαλισμένοι/ες με 12.000 (40 έτη) Ημέρες Ασφάλισης Με τις προϊσχύουσες του Ν. 4336/2015 διατάξεις (Ν. 3863/2010 και Ν. 4093/2012) από 1.1.2011 έως 31.12.2012 απαιτούνταν ηλικία 60 ετών και 12.000 Η.Α. (40 έτη). Από 1.1.2013 και εφεξής τόσο με τις διατάξεις του Ν. 4336/2015 όσο και με τις προϊσχύουσες ηλικία 62 ετών και 12.000 Η.Α. (40 έτη) για συνταξιοδότηση. Β. Ασφαλισμένοι/ες με 4.500 (15 έτη) Ημέρες Ασφάλισης Με τις προϊσχύουσες του Ν. 4336/2015 διατάξεις (Ν. 3863/2010 και Ν. 4093/2012) μέχρι το έτος 2012 οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που ίσχυαν ήταν για μειωμένη ηλικία 60 ετών και πλήρη 65 ετών. Με τις διατάξεις του Ν. 4336/2015 και τις προϊσχύουσες (Ν. 3863/2010 και Ν. 4093/2012) από 1.1.2013 και εφεξής για μειωμένη ηλικία 62 ετών και πλήρη 67 ετών με 4.500 Η.Α. (15ετία) σ' όλες τις περιπτώσεις. Για τη μειωμένη σύνταξη συνεχίζει να ισχύει η ειδική πρόσθετη προϋπόθεση των 750 ημερών ασφάλισης τουλάχιστον, την τελευταία πενταετία πριν την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης. Γ. Μητέρες Ανηλίκων παιδιών Με τις προγενέστερες του Ν. 4336/2015 διατάξεις (Ν. 3863/2010 και Ν. 4093/2012) οι μητέρες ανηλίκων παιδιών τα έτη 2010 έως 2012 εδικαιούντο μειωμένη σύνταξη σε ηλικία 50 ετών και πλήρη σύνταξη σε ηλικία 55 ετών με 6.000 ημέρες ασφάλισης. Από 1.1.2013 και εφεξής μειωμένη σύνταξη σε ηλικία 62 ετών και πλήρης 67 ετών. Με το Ν. 4336/2015 συνεχίζουν οι ίδιες προϋποθέσεις από 1.1.2013. Οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με 6.000 Η.Α. ισχύουν μόνο όταν κατά τη συμπλήρωση των 6.000 Η.Α. συντρέχει και η ανηλικότητα του παιδιού. Τα ίδια ισχύουν για τους χήρους πατέρες ανηλίκων παιδιών. Δ. Ασφαλισμένοι/ες Ηθοποιοί κ.λπ. Ν. 2084/1992 άρθρο 24 παρ. 4 και Ν. 4093/2012 Με τις προγενέστερες του Ν. 4336/2015 διατάξεις (Ν. 2084/1992. Ν. 4093/2012) οι ασφαλισμένοι/ες αυτής της κατηγορίας συνταξιοδοτούνταν το έτος 2012 με όριο ηλικίας 60 ετών και 4.500 Η.Α. και το έτος 2013 με όριο ηλικίας 62 ετών και 4.500 Η.Α. Μετά το Ν. 4336/2015. τις σχετικές Υ.Α. και Εγκυκλίους οι ανωτέρω υπάγονται στον Πίνακα 2 και ακολουθούν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης του Πίνακα αυτού. Π.χ. Ηθοποιός, χορευτής κ.λπ. της κατηγορίας αυτής με ηλικία 62 ετών το έτος 2018, δικαιούται σύνταξη σε ηλικία 64,5 ετών. 5. Δεύτερη σύνταξη χορηγείται με τη συμπλήρωση του κατά περίπτωση διαμορφούμενου ορίου ηλικίας σύμφωνα με όσα ορίζουν κάθε φορά οι ισχύουσες ασφαλιστικές διατάξεις. Οι ισχύουσες σήμερα ασφαλιστικές διατάξεις ορίζουν α) για την πλήρη δεύτερη σύνταξη πραγματοποίηση 6.000 ημέρες ασφάλισης (20ετία) και ηλικία 67 ετών και β) για τη μειωμένη δεύτερη σύνταξη πραγματοποίηση 4.800 ημέρες ασφάλισης (16ετία) και ηλικία 67 ετών (ΕΑΕΔ 2015 σελίδες 1043 και 1044).
ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου – Εργατικά – Εργατική νομοθεσία – Ασφαλιστική νομοθεσία – ΣΣΕ – Αποδοχές – Μισθός – Ημερομίσθιο – Επιδόματα – Συνταξιοδότηση – ΙΚΑ – ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου
