Δ.Α. ΤΡΙΜ. 7/2015 "Για τους όρους αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων στα Γραφεία Ταξιδίων Τουρισμού όλης της χώρας".(1) Πράξη Καταθ. Υπ. Εργασίας 11/7.12.2015 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α 1. Με την υπ' αριθ. πρωτ. Ο.ΜΕ.Δ. 439/15Μ της 19.9.2014 αίτηση, ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εργαζομένων στη Ναυτιλία και Τουρισμό (ΠΑ.Σ.Ε.Ν.Τ.), ζήτησε την παροχή υπηρεσιών μεσολάβησης από τον Ο.ΜΕ.Δ., με σκοπό την υπογραφή συλλογικής σύμβασης εργασίας, που αφορά τους όρους αμοιβής και εργασίας των εργαζομένων μελών του ΠΑ.Σ.Ε.Ν.Τ. που απασχολούνται στα γραφεία ταξιδίων και τουρισμού όλης της χώρας μελών του ΗΑΤΤΑ και ΓΕΠΟΕΤ. 2. Την 2α Φεβρουαρίου 2015 εκδόθηκε η με αρ. πρωτ. 74 πρόταση μεσολάβησης με σκοπό την υπογραφή Σ.Σ.Ε. "Για τους όρους αμοιβής και εργασίας του υπαλληλικού προσωπικού γραφείων ταξιδίων και τουρισμού όλης της χώρας". 3. Με το υπ' αριθ. πρωτ. 93/12.2.2015 έγγραφο του Ο.ΜΕ.Δ., γνωστοποιήθηκε στα μέρη της συλλογικής διαφοράς ότι η πρόταση της Μεσολαβήτριας δεν έγινε δεκτή ούτε από την εργατική ούτε από την εργοδοτική πλευρά και ότι η διαδικασία της μεσολάβησης περατώθηκε. 4. Με την υπ' αριθ. 545/06Δ/3.9.2015 αίτηση, η συνδικαλιστική οργάνωση με την επωνυμία Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εργαζομένων στην Ναυτιλία και τον Τουρισμό (ΠΑ.Σ.Ε.Ν.Τ.,) προσέφυγε στη Διαιτησία. 5. Όπως αποτυπώνεται στο από 15.9.2015 πρακτικό ανάδειξης Τριμελούς Επιτροπής Διαιτησίας, αναδείχθηκαν με κλήρωση ως μέλη της Επιτροπής οι διαιτητές Θεόδωρος Κουτρούκης, Ελένη Κουτσιμπού και Δημήτριος Βερβεσός, ενώ ως Πρόεδρος κληρώθηκε η Ελένη Κουτσιμπού. Η Επιτροπή Διαιτησίας ανέλαβε καθήκοντα στις 22.9.2015. 6. Με την υπ' αριθ. 579/18.9.2015 πρόσκληση του Ο.ΜΕ.Δ., κλήθηκαν τα μέρη της συλλογικής διαφοράς σε κοινή συνάντηση, στις 1.10.2015 και ώρα 15:00, στα γραφεία του Ο.ΜΕ.Δ. στην Αθήνα, με σκοπό την αναζήτηση κοινού τόπου και σύγκλισης των θέσεών τους, ώστε να καταστεί δυνατή η σύναψη συλλογικής σύμβασης εργασίας. Στη συνάντηση παρέστησαν εξουσιοδοτημένοι εκπρόσωποι των μερών. Τα μέρη της συλλογικής διαφοράς συζήτησαν για τα επί μέρους θέματα της συλλογικής διαφοράς και συμφώνησαν να πραγματοποιηθεί επόμενη συνάντηση την 13.10.2015 και ώρα 17:00 και να παραταθεί η προθεσμία διαιτησίας μέχρι την 21.10.2015. Συνετάγη δε το από 1.10.2015 πρακτικά διαιτησίας της Τριμελούς Επιτροπής. 7. Με την υπ' αριθ. 626/6.10.2015 πρόσκληση του Ο.ΜΕ.Δ. κλήθηκαν τα μέρη σε κοινή συνάντηση στις 13.10.2015 και ώρα 17:00, στα γραφεία του Ο.ΜΕ.Δ. στην Αθήνα, με σκοπό τη συνέχιση της αναζήτησης σύγκλισης των θέσεών τους, ώστε να καταστεί δυνατή η σύναψη συλλογικής σύμβασης εργασίας, άλλως την πλήρη ενημέρωση των μελών της τριμελούς επιτροπής διαιτησίας. Στη συνάντηση παρέστησαν εξουσιοδοτημένοι εκπρόσωποι των μερών. Τα μέρη της συλλογικής διαφοράς συμφώνησαν - τις προθεσμίες για την υποβολή υπομνημάτων, - την παράταση της προθεσμίας διαιτησίας μέχρι την 16η Νοεμβρίου 2015 και - ότι η ισχύς της διαιτητικής απόφασης θα αρχίζει την 1η Απριλίου 2015 και θα λήγει την 31 Μαρτίου 2017. Για τη συνάντηση συντάχθηκε το από 13.10.2015 πρακτικό διαιτησίας της Τριμελούς Επιτροπής. 8. Με το υπ' αριθ. πρωτ. 675/19.10.2015 και συμπληρωματικά 676/20.10.2015 υπόμνημά της η εργατική πλευρά εξέθεσε τις θέσεις και τα επιχειρήματά της. 9. Με το υπ' αριθ. πρωτ. 674/19.10.2015 υπόμνημά της η εργοδοτική πλευρά εξέθεσε περιληπτικά τις θέσεις και τα επιχειρήματά της. 10. Ακολούθως τα δύο μέρη υπέβαλαν την 23.10.2015 υπομνήματα, με τα οποία σχολίασαν τις θέσεις του άλλου μέρους της συλλογικής διαφοράς. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β Κατόπιν των ανωτέρω και επειδή δεν κατέστη δυνατό τα μέρη να καταλήξουν σε συμφωνία, η Επιτροπή, αφού έλαβε υπόψη τα παρακάτω: 1. Το φάκελο της μεσολάβησης. 2. Το πρακτικά μεσολάβησης. 3. Την αιτιολογία και το περιεχόμενο της πρότασης μεσολάβησης. 4. Το από 19.10.2015 υπόμνημα της ΗΑΤΤΑ (αριθ. πρωτ. Ο.ΜΕ.Δ. 674/19.10.2015). 5. Το με αρ. πρωτ. Ο.ΜΕ.Δ. 675/19.10.2015 υπόμνημα της ΠΑ.Σ.Ε.Ν.Τ. και το συμπληρωματικό αυτού με αρ. πρωτ. 676/20.10.2015 υπόμνημα. 6. Το με αρ. πρωτ. Ο.ΜΕ.Δ. 693/23.10.2015 έγγραφο της ΗΑΤΤΑ με Σχολιασμό στοιχείων και υπομνημάτων ΠΑ.Σ.Ε.Ν.Τ. 7. Το με αρ. πρωτ. Ο.ΜΕ.Δ. 692/23.10.2015 έγγραφο της ΠΑ.Σ.Ε.Ν.Τ. 8. Την τελευταία συλλογική ρύθμιση Δ.Α. 12/2011 (Πράξη κατάθεσης Υπ. Εργασίας και Κοιν. Ασφάλισης: 7/28.9.2011), καθώς και την κωδικοποίηση των συλλογικών ρυθμίσεων του κλάδου από τον Ο.ΜΕ.Δ., από το 1981 έως και το 2011, όπου φαίνεται ότι είχαν υπογραφεί 14 Σ.Σ.Ε. και μόνον 5 Δ.Α. (και μία ΔΔΔΔ το 1982). 9. Την ΠΥΣ 6/2012, όπως ισχύει σήμερα, όσον αφορά τα επιδόματα στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας. 10. Την από 29.9.2015 Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας για το 2015 (Π.Κ. 7/29.9.2015), την από 26.3.2014 Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας για το 2014 (Π.Κ. 3/26.3.2014) και την από 14.5.2013 Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας για το 2012-2013 (Π.Κ. 4/14.5.2013), οι οποίες αποτελούν σημείο αναφοράς για τα διαπραγματευόμενα μέρη. 11. Τα λοιπά στοιχεία του φακέλου. Ως προς το αίτημα της εργοδοτικής πλευράς, να γίνεται παραπομπή στην κείμενη νομοθεσία σχετικά με επί μέρους θέματα της παρούσας, όπως ενδεικτικά για τα επιδόματα και για τις άδειες, η νομοθεσία (ν. 4303/2014 αρ. 16 παρ. 6) επιτάσσει να διατυπώνονται στη διαιτητική απόφαση "ρητώς όλοι οι κανονιστικοί όροι". Η διατύπωση της παρούσας στηρίζεται στο κείμενο της πρότασης μεσολάβησης επειδή σι συζητήσεις μεταξύ των μερών κατά τη διαιτησία οργανώθηκαν με βάση αυτό το κείμενο. Σημειώνεται ότι στην πρόταση μεσολάβησης δεν έχουν διατηρηθεί (σε σχέση με τη Δ.Α. 12/2011) παροχές όπως το "διαχειριστικό επίδομα" (Σ.Σ.Ε. 27.7.2006), η "άδεια ονομαστικής εορτής" (Σ.Σ.Ε. 27.7.2006), η "εορτή του Αγίου Πνεύματος", η "παρακράτηση ποσοστού εργοδοτών". Ως προς τα θέματα αυτά ομοίως αποφασίζεται στην παρούσα. Όσον αφορά στο αίτημα της εργοδοτικής πλευράς να μειωθεί το επίδομα τριετιών και ιδίως να καταργηθούν η 4η, 5η και 6η τριετία, τούτο δεν γίνεται δεκτό, δεδομένου μάλιστα ότι κατά τις διατάξεις της ΠΥΣ 6/28.2.2012 [για την εφαρμογή της παρ. 6 του άρθρου 1 του ν. 4046/2012, (ΦΕΚ 38/28.2.2012)]: "... εξακολουθούν να ισχύουν από τους κανονιστικούς αυτούς όρους αποκλειστικώς οι όροι εκείνοι που αφορούν α) τον βασικό μισθό ή το βασικό ημερομίσθιο και β) τα επιδόματα ωρίμανσης, τέκνων, σπουδών και επικινδύνου εργασίας, εφόσον τα επιδόματα αυτά προβλέπονταν στις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας που έληξαν ή καταγγέλθηκαν, ενώ παύει αμέσως να ισχύει κάθε άλλο προβλεπόμενο σε αυτές επίδομα". Όσον αφορά στη γονική άδεια γονικής άδειας ανατροφής του παιδιού, εντάσσεται στην παρούσα η ρύθμιση του άρθρου 50 του ν. 4075/12. Τέλος, όσον αφορά στο ύψος του βασικού μισθού, με τη πρόταση μεσολάβησης προτάθηκε μείωση στους βασικούς μισθούς, 4%, σε σχέση με αυτούς που είχαν ορισθεί με τη Δ.Α. 12/2011. Για να αποφασίσουμε το ύψος των βασικών μισθών σκεφθήκαμε τα ακόλουθα: Οικονομική Αιτιολόγηση για τη Δ.Α. Εργαζομένων Τουριστικών Γραφείων Ρόλος του τουριστικού γραφείου είναι να συνθέσει και να προσφέρει τις διάφορες υπηρεσίες που προσφέρονται (από μεταφορές, ξενοδοχεία, κ.λπ.) σε ένα ενιαίο, οργανωμένο τουριστικό πακέτο, τόσο για τους ξένους όσο και για τους Έλληνες καταναλωτές, αλλά και να παρέχει γενικότερες ταξιδιωτικές υπηρεσίες. Τα διαθέσιμα στοιχεία για τον τουρισμό, που παρέχονται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή και την Τράπεζα της Ελλάδος, είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για την αποτύπωση της τρέχουσας κατάστασης και των αντίστοιχων τάσεων, ωστόσο, αναφέρονται στο σύνολο της τουριστικής αγοράς και όχι αποκλειστικά στο προϊόν/υπηρεσία, που παρέχουν τα τουριστικά πρακτορεία. Η διάσταση αυτή είναι εμφανής στην μελέτη των στοιχείων, που κατέθεσαν τα δύο μέρη της συλλογικής εργατικής διαφοράς, που χρησιμοποιούνται παρακάτω. Σε ότι αφορά τον εισερχόμενο τουρισμό, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι μετά τις μειώσεις που παρουσιάστηκαν στις αφίξεις τουριστών στην Ελλάδα το 2008 και 2009 και την οριακή αύξηση του 2010, από το 2011 ο εισερχόμενος τουρισμός εμφάνισε μια ήπια ελαφρά αυξητική τάση, η οποία εμφανίζεται και στα οργανωμένα ταξίδια, που αφορούν κυρίως στα ταξιδιωτικά γραφεία (Πίνακας 1). Πίνακας 1: Εισερχόμενη Ταξιδιωτική Κίνηση Μη Κατοίκων στην Ελλάδα (σε χιλ. ταξιδιώτες) Έτος 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Σύνολο Εισερχόμενων Ταξιδιωτών 15.226,20 16.165,30 15.938,80 14.914,50 15.007,50 16.427,20 16.946,60 20.111,40 24.272,40 Μεμονωμένοι ταξιδιώτες 11.410,00 11.712,40 11.228,20 10.656,90 10.998,30 11.948,40 11.396,20 13.138,70 17.456,60 Οργανωμένα ταξίδια 3.816,20 4.452,90 4.710,60 4.257,60 4.009,20 4.478,80 5.550,40 6.972,70 6.815,80 % μεμονωμένων 74,94 72,45 70,45 71,45 73,29 72,74 67,25 65,33 71,92 & οργανωμένων 25,06 27,55 29,55 28,55 26,71 27,26 32,75 34,67 28,08 Αναφορικά με τον εξερχόμενο τουρισμό, από το 2008 η κίνηση των Ελλήνων είναι εμφανώς μειωμένη και κάθε χρόνο ταξιδεύουν όλο και λιγότεροι (τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό), παρά τις ανταγωνιστικές προσφορές των τουριστικών γραφείων. Συνολικά για τον κλάδο των τουριστικών γραφείων απεικονίζεται στον Πίνακα 2 η εξέλιξη του Δείκτη Κύκλου Εργασιών στις δραστηριότητες των ταξιδιωτικών γραφείων. Μετά από μία σημαντική κάμψη τα έτη 2009-2012, το 2013 και το 2014 ο Δείκτης του Κύκλου Εργασιών εμφανίζει μια ήπια ανάκαμψη. Πίνακας 2: Δείκτη Κύκλου Εργασιών στις δραστηριότητες των ταξιδιωτικών γραφείων Έτος % Μεταβολή Δείκτης Κ.Ε. 2008 100 2009 -9,90% 90,10 2010 -24,50% 68,03 2011 -35,20% 44,08 2012 -27% 32,18 2013 11,30% 35,81 2014 6,5% 38,29 2015 α' τριμ. 24% - 2015 β' τριμ. 3,4% - Όσον αφορά στον εξερχόμενο τουρισμό, τα σχετικά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος σχετικά με την Εξερχόμενη Ταξιδιωτική Κίνηση Κατοίκων δείχνουν πως ενώ oι Έλληνες που ταξιδεύουν στο εξωτερικό αυξάνονται, εκείνοι που μετακινούνται μέσω τουριστικών γραφείων είναι όλο και λιγότεροι, πιθανώς λόγω και της διεύρυνσης της χρήσης του διαδικτύου για αγορά τουριστικών πακέτων ή μεμονωμένων ταξιδιών. Ενδεικτικά το 2008 ταξίδεψαν στο εξωτερικό, μέσω τουριστικών γραφείων, 427.500 Έλληνες από τους 3.764.900 που ταξίδεψαν συνολικά (ποσοστό 11,36%). Αντίθετα το 2014 ταξίδεψαν στο εξωτερικό, μέσω τουριστικών γραφείων 363.700 Έλληνες από τους 5.802.300 Έλληνες που ταξίδεψαν στο εξωτερικό (ποσοστό 6,27%), εξέλιξη που επηρεάζει αρνητικά και τον συνολικό κύκλο εργασιών των τουριστικών γραφείων. Παραταύτα, κατά την περίοδο αναφοράς της συλλογικής ρύθμισης κατά την ΕΛΣΤΑΤ "ο δείκτης κύκλου εργασιών στις δραστηριότητες των ταξιδιωτικών πρακτορείων, γραφείων οργανωμένων ταξιδιών, υπηρεσιών κρατήσεων και συναφείς δραστηριότητες, του Β' τριμήνου 2015 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Α' τρίμηνου 2015, παρουσίασε αύξηση 117,5%, έναντι αύξησης 160,8% που σημειώθηκε κατά τη σύγκριση της αντίστοιχης περιόδου του έτους 2014 (Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, Δελτίο Τύπου - Δείκτες Κύκλου Εργασιών στον τομέα των μεταφορών, Β' τρίμηνο 2015, 8.9.2015). Τέλος, η μελέτη σειράς ισολογισμών και λογαριασμών αποτελεσμάτων χρήσης από επιλεγμένες εταιρείες του κλάδου (αφορούν μόνο σε Α.Ε. και Ε.Π.Ε., καθώς δεν δημοσιεύονται χρηματοοικονομικά στοιχεία άλλων επιχειρήσεων) δείχνει κατά μέσο όρο μικρή αύξηση ή σταθεροποίηση των κερδών την τελευταία χρήση σε σχέση με την αμέσως προηγούμενη χρήση (μελέτη των διαθέσιμων δημοσιευμένων λογιστικών καταστάσεων -ενδεικτικά- των ανωνύμων εταιριών και ΕΠΕ "Ελληνικές Περιηγήσεις", "Κ. Κυβερνήτης", "G.S. Τράβελ", "TUI Hellas", "Μάνεσσης Ταξιδιωτικός Οργανισμός", "ΜΙΝΤ ΙΣΤ", Versus Group, Marine Tours, Le Grand, "Hellenic Island Services", "ΑΚΤΙΝΑ", "Τράβελ Γουόρλντ" κ.α., οι οποίες κατατέθηκαν με υπόμνημα από τα μέρη). Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία αφορούν το 2014 όταν η οικονομία είχε ήδη σταθεροποιηθεί και υπήρχαν ενδείξεις μελλοντικής ανόδου. Μολαταύτα, μετά τον Ιούλιο 2015 η επιβολή των capital controls καθώς και η δραματική συρρίκνωση της ρευστότητας και των εμπορικών πιστώσεων στην αγορά και μάλιστα εν μέσω της κορύφωσης της τουριστικής περιόδου δημιούργησε σωρεία προβλημάτων ταμειακού και χρηματοοικονομικού χαρακτήρα στις επιχειρήσεις του κλάδου, γεγονός που αναμένεται να αποτυπωθεί ως βαρυσήμαντη αρνητική επίδραση στις επόμενες ετήσιες λογιστικές καταστάσεις των τουριστικών γραφείων. Με βάση τα ως άνω αποφασίζεται να μειωθούν οι βασικοί μισθοί των εργαζομένων κατά 4,7%, σε σχέση με τις αμοιβές που είχαν ορισθεί με την τελευταία συλλογική ρύθμιση Δ.Α. 12/2011. Η Επιτροπή διαιτησίας καλείται να υποκαταστήσει την, ελλείπουσα συμφωνία των μερών επί της συλλογικής διαφοράς και την ανάγκη να ρυθμιστούν οι όροι αμοιβής και εργασίας με διαιτητική απόφαση αφού εξαντλήθηκε κάθε προσπάθεια επίτευξης συλλογικής σύμβασης εργασίας με συλλογική διαπραγμάτευση μεταξύ των συμβαλλόμενων μερών. Για τους λόγους αυτούς η Επιτροπή κατέληξε ομόφωνα στην ακόλουθη απόφαση: Άρθρο 1 Πεδίο Εφαρμογής Στις διατάξεις της παρούσας υπάγεται το πάσης φύσεως προσωπικό των ταξιδιωτικών και τουριστικών γραφείων όλης της χώρας, όπως το προσωπικό που ασχολείται μεταξύ άλλων και (ενδεικτική απαρίθμηση): 1. Με την οργάνωση των ταξιδιών, δηλαδή με την κατάρτιση και εκτέλεση προγραμμάτων εκδρομών και περιηγήσεων, στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό, με ιδιόκτητα, μισθωμένα ή δημοσίας χρήσης αεροπορικά, χερσαία ή θαλάσσια μεταφορικά μέσα, αναλαμβάνοντας προς τούτο, μεταξύ άλλων, εργασίες εξυπηρέτησης και ενημέρωσης των πελατών. 2. Με τη μεσολάβηση προς εύρεση καταλυμάτων, τόπων σίτισης, ψυχαγωγίας, αναψυχής και μέσων διακίνησης στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό. 3. Με τη μεσολάβηση προς έκδοση εισιτηρίων παντός μεταφορικού μέσου, στο εσωτερικό ή εξωτερικό. 4. Με τη διαμεσολάβηση για την οργάνωση πάσης φύσης συνεδρίων και εκθέσεων στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό. 5. Με τη διαμεσολάβηση για την έκδοση visa ή διαβατηρίων. 6. Με την παροχή κάθε άλλης υπηρεσίας που έχει άμεση ή έμμεση σχέση με τον τουρισμό ή με κάθε τρόπο προβολή προς το ευρύ κοινό τουριστικών προγραμμάτων ή μονάδων του εσωτερικού ή του εξωτερικού. 7. Με τη διάθεση εισιτηρίων καλλιτεχνικών εκδηλώσεων, αθλητικών και άλλων εκδηλώσεων, στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό. 8. Με την εύρεση συνεργατών και την κατάρτιση συμβάσεων συνεργασίας. 9. Με τη συνοδεία ομάδων ή μεμονωμένων πελατών, κατά τη διάρκεια των ταξιδιών τους, αεροπορικώς, οδικώς ή ακτοπλοϊκώς, στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό, καθώς και με τη συνοδεία αυτών κατά τη μεταφορά τους από και προς τα αεροδρόμια, τους σταθμούς τρένων, τα λιμάνια, αλλά και τους τόπους διαμονής, σίτισης, αναψυχής και ψυχαγωγίας τους. 10. Με τη μέριμνα για την ορθή παροχή παντός είδους υπηρεσιών προς τους ταξιδιώτες και την επίλυση των τυχόν προκυπτόντων προβλημάτων αυτών, στους χώρους διαμονής, σίτισης, αναψυχής και ψυχαγωγίας τους, στο εσωτερικά ή στο εξωτερικό και την ευθύνη για την εκτέλεση του ταξιδιωτικού προγράμματος βάση των οδηγιών του εργοδότη. 11. Με την παραλαβή και αποστολή αποσκευών αλλοδαπών ή ημεδαπών ταξιδιωτών, στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό. 12. Με το Handling αεροπορικών εταιρειών. 13. Με κάθε άλλο συναφές με το έργο των Τουριστικών Γραφείων αντικείμενο. Άρθρο 2 Βασικοί Μισθοί α) Ο καθορισμός του βασικού μηνιαίου μισθού ανάλογα με τα έτη που υπηρετούν οι μισθωτοί (κλίμακες), όπως ορίζονται στους επισυναπτόμενους πίνακες με βάση την υπηρεσία τους είτε στην ίδια επιχείρηση είτε τα έτη προϋπηρεσίας τους σε όμοια καθήκοντα σε άλλη ιδιωτική επιχείρηση του κλάδου. β) Η προϋπηρεσία των νεοπροσλαμβανομένων αποδεικνύεται με υπεύθυνη δήλωσή τους, που κατατίθεται στον εργοδότη κατά την πρόσληψή τους οπότε και αρχίζει η υποχρέωση καταβολής του βάσει της προϋπηρεσίας βασικού μισθού, έχουν δε υποχρέωση εντός μηνός από την πρόσληψη να υποβάλουν τα σχετικά πιστοποιητικά. Αν με τα πιστοποιητικά αυτά αποδεικνύεται προϋπηρεσία μεγαλύτερη από αυτή που δηλώθηκε αρχικά ή υποβληθούν πιστοποιητικά χωρίς προηγούμενη Υπεύθυνη Δίπλωση, το δικαίωμα για την λήψη υψηλότερου μισθού με βάση την προϋπηρεσία αυτή γεννάται από την ημερομηνία που κατατίθενται τα πιστοποιητικά αυτά. γ) Η προϋπηρεσία των ήδη υπηρετούντων μισθωτών, σε περίπτωση που δεν έχουν υποβάλει μέχρι σήμερα τα σχετικά πιστοποιητικά, αποδεικνύεται με δήλωσή τους, από την κατάθεση της οποίας αρχίζει το δικαίωμά τους για λήψη υψηλότερων αποδοχών και έχουν υποχρέωση εντός μηνός από την ισχύ της παρούσης να υποβάλουν τα σχετικά πιστοποιητικά. Τα πιστοποιητικά προϋπηρεσίας επιστρέφονται από τον εργοδότη στο μισθωτό, όταν λύεται η εργασιακή σχέση. δ) Σε περίπτωση μετάταξης του βοηθητικού προσωπικού σε υπαλληλικό, ο χρόνος υπηρεσίας ως υπαλλήλου υπολογίζεται από την ημέρα ανάληψης της υπαλληλικής υπηρεσίας. Κατ' εξαίρεση ο εργοδότης στον οποίο έγινε η μετάταξη, υποχρεούται να προσμετρήσει την προϋπηρεσία στην κατηγορία του βοηθητικού προσωπικού, που διήνυσε ο μεταταγείς σε αυτόν, για τον προσδιορισμό της μισθοδοσίας του. Άρθρο 3 Επιδόματα 1. Επίδομα γάμου Στους έγγαμους εργαζομένους της παρούσης ανεξαρτήτως φύλου και ανεξάρτητα αν εργάζονται στον ίδιο εργοδότη, χορηγείται επίδομα γάμου 10% επί του βασικού μισθού του αντιστοίχου μισθολογικού κλιμακίου. Επίσης το επίδομα γάμου χορηγείται και στους χήρους/ες, διαζευγμένους/ες καθώς και στους άγαμους γονείς (Ν. 1489/1989 άρθρο 20 παρ. 2). 2. Επίδομα τέκνων Στους άνδρες και γυναίκες μισθωτούς χορηγείται επίδομα τέκνων σε ποσοστό 6% για κάθε τέκνο, που υπολογίζεται στο βασικό μισθό του αντίστοιχου μισθολογικού κλιμακίου τους. Το εν λόγω επίδομα χορηγείται και στους χήρους/ες, διαζευγμένους/ες καθώς και στους άγαμους γονείς. Το επίδομα αυτό χορηγείται μέχρι τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας τους, εκτός εάν σπουδάζουν σε μεταλυκειακές σχολές και προσκομίζονται ανάλογα πιστοποιητικά, οπότε παρατείνεται η χορήγησή του μέχρι το τέλος των σπουδών τους και όχι πέραν του 24ου έτους της ηλικίας τους. 3. Επιστημονικό επίδομα α) Στους πτυχιούχους οποιασδήποτε Ανωτάτης Σχολής ή άλλης ισότιμης του εσωτερικού ή χωρών της E.Ε. ή άλλων χωρών του εξωτερικού που είναι ανεγνωρισμένη από το Κράτος, χορηγείται επιστημονικό επίδομα σε ποσοστό 18%, υπολογιζόμενο στο βασικό μισθό του αντίστοιχου μισθολογικού κλιμακίου. β) Στους πτυχιούχους οποιασδήποτε Ανωτέρας Σχολής ή άλλης ισότιμης του εσωτερικού ή εξωτερικού ή χωρών της EE ή άλλων χωρών του εξωτερικού που είναι ανεγνωρισμένη από το Κράτος, χορηγείται επίδομα σε ποσοστό 10% υπολογιζόμενο στο βασικό μισθό του αντίστοιχου μισθολογικού κλιμακίου. 4. Επίδομα πολυετούς υπηρεσίας Χορηγείται στους μισθωτούς της παρούσας επίδομα πολυετούς υπηρεσίας σε ποσοστό 5% επί του βασικού μισθού του αντίστοιχου μισθολογικού κλιμακίου για κάθε τριετία πραγματικής υπηρεσίας ή και προϋπηρεσίας των εργαζομένων στις επιχειρήσεις του κλάδου που καλύπτονται από την παρούσα και μέχρι συμπληρώσεως έξι (6) τριετιών. Με βάση τα παραπάνω, από την έναρξη ισχύος της παρούσας τα κατώτερα όρια των βασικών μηνιαίων μισθών του προσωπικού του Άρθρου 1 διαμορφώνονται όπως στους συνημμένους αντίστοιχους πίνακες, που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της παρούσης. Άρθρο 4 Γενικοί όροι 1. Άδεια γάμου Στους μισθωτούς που υπάγονται στην παρούσα χορηγείται σε περίπτωση γάμου (θρησκευτικού ή πολιτικού), άδεια με αποδοχές πέντε (5) εργασίμων ημερών. Η άδεια αυτή είναι πρόσθετη και δεν συμψηφίζεται με την προβλεπόμενη κανονική άδεια ανάπαυσης του ΑΝ 539/45. 2. Ρυθμίσεις τοκετού - Γονικής παροχής - Γονικής άδειας α) Οι μητέρες εργαζόμενες δικαιούνται, για τον θηλασμό και τις αυξημένες φροντίδες, που απαιτούνται για την ανατροφή του παιδιού επί χρονικό διάστημα τριάντα μηνών από τη λήξη της άδειας τοκετού να προσέρχονται αργότερα, είτε να αποχωρούν νωρίτερα από την εργασία τους κατά μία ώρα κάθε ημέρα. Εναλλακτικά με συμφωνία των μερών, το ημερήσιο ωράριο των μητέρων μπορεί να ορίζεται μειωμένο κατά δύο ώρες ημερησίως για τους πρώτους 12 μήνες και κατά μία ώρα για έξι (6) επιπλέον μήνες. β) Την παραπάνω άδεια απουσίας για λόγους φροντίδας του παιδιού μπορεί εναλλακτικά να ζητήσει ο πατέρας εφόσον δεν κάνει χρήση αυτής η εργαζόμενη μητέρα ή ασκεί ελεύθερο επάγγελμα. Στις περιπτώσεις αυτές θα πρέπει ο σύζυγος να προσκομίσει στην επιχείρηση που απασχολείται βεβαίωση από τον εργοδότη της συζύγου του ότι η ίδια δεν λαμβάνει την άδεια θηλασμού και φροντίδας παιδιών, ή ότι ασκεί ελεύθερο επάγγελμα. Το μειωμένο ωράριο για την φροντίδα του παιδιού θεωρείται και αμείβεται ως χρόνος εργασίας. Το μειωμένο αυτό ωράριο δικαιούται ο/η εργαζόμενος/η με αίτησή του/της να το ζητήσει εναλλακτικά ως συνεχόμενη ισόχρονη άδεια με αποδοχές εντός της χρονικής περιόδου κατά την οποία δικαιούται μειωμένου ωραρίου για τη φροντίδα του παιδιού. γ) Το δικαίωμα καθυστερημένης προσέλευσης ή πρόωρης αποχώρησης της μητέρας και εναλλακτικά του πατέρα για τη φροντίδα του παιδιού, έχουν και οι θετοί γονείς παιδιού ηλικίας ως έξί (6) ετών, υπό τους ίδιους ως άνω όρους των φυσικών γονέων και χρονική αφετηρία την υιοθεσία. δ) Την άδεια φροντίδας παιδιού δικαιούνται και οι άγαμοι γονείς. ε) Στους εργαζόμενους/ες που έχουν χηρέψει και στον άγαμο/η γονέα, που έχουν την επιμέλεια του παιδιού, χορηγείται άδεια με αποδοχές έξι (6) εργάσιμων ημερών το χρόνο, πέραν αυτής που δικαιούται από άλλες διατάξεις. Γονέας με τρία (3) παιδιά ή περισσότερα, δικαιούται άδεια οκτώ (8) εργασίμων ημερών. H άδεια αυτή χορηγείται λόγω αυξημένων αναγκών φροντίδας των παιδιών ηλικίας μέχρι δώδεκα (12) ετών συμπληρωμένων, χορηγείται εφ' άπαξ ή τμηματικά μετά από συνεννόηση με τον εργοδότη, σύμφωνα με τις ανάγκες του γονέα και δεν πρέπει να συμπίπτει χρονικά με την αρχή ή το τέλος της ετήσιας κανονικής άδειας. στ) Ο πατέρας δικαιούται δύο (2) ημέρες άδεια με αποδοχές για κάθε τέκνο και αφορά την ημέρα γέννησης του παιδιού. ζ) Η συνολική διάρκεια της άδειας μητρότητας ορίζεται σε δέκα επτά (17) εβδομάδες. Οκτώ (8) εβδομάδες θα χορηγούνται υποχρεωτικά πριναπό την πιθανή ημερομηνία τοκετού και οι υπόλοιπες εννέα (9) μετά τον τοκετό. Σε περίπτωση που ο τοκετός πραγματοποιηθεί σε χρόνο προγενέστερο από αυτόν που είχε αρχικά πιθανολογηθεί, το υπόλοιπο της αδείας θα χορηγείται υποχρεωτικά μετά τον τοκετό, ώστε να εξασφαλίζεται ο χρόνος συνολικής αδείας δέκα επτά (17) εβδομάδων. Ο χρόνος αυτής της αδείας αμείβεται σύμφωνα με τις προβλεπόμενες για το θέμα αυτό διατάξεις. η) Γονική άδεια ανατροφής του παιδιού η.1. Ο εργαζόμενος γονέας έχει δικαίωμα γονικής άδειας ανατροφής του παιδιού μέχρίς ότου συμπληρώσει την ηλικία των έξι (6) ετών, με σκοπό την εκπλήρωση των ελάχιστων υποχρεώσεων ανατροφής προς αυτό. η.2. Για τη χορήγηση της γονικής άδειας ανατροφής οι εργαζόμενοι πρέπει να έχουν συμπληρώσει ένα (1) χρόνο συνεχόμενης ή διακεκομμένης εργασίας στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη νόμων, διαταγμάτων, κανονισμών, Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, Διαιτητικών Αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων. η.3. H γονική άδεια ανατροφής είναι άνευ αποδοχών, χορηγείται εγγράφως για περίοδο τουλάχιστον τεσσάρων (4) μηνών και αποτελεί ατομικό δικαίωμα κάθε γονέα, χωρίς δυνατότητα μεταβίβασης. η.4. Η γονική άδεια ανατροφής χορηγείται εφάπαξ ή τμηματικά, με βάση σχετική αίτηση του εργαζόμενου, όπου διευκρινίζεται η έναρξη και η λήξη της. Η γονική άδεια ανατροφής χορηγείται από τον εργοδότη με βάση τη σειρά προτεραιότητας των απασχολούμενων στην επιχείρηση για κάθε ημερολογιακό έτος. Αιτήσεις χορήγησης γονικής άδειας γονέων παιδιών με αναπηρία, με μακροχρόνια ή αιφνίδια ασθένεια και μόνων γονέων λόγω θανάτου γονέα, ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης τέκνων, χορηγούνται με απόλυτη προτεραιότητα. η.5. Αν υπάρχουν περισσότερα παιδιά, το δικαίωμα των γονέων είναι αυτοτελές για το καθένα από αυτά, εφόσον από τη λήξη της άδειας που δόθηκε για το προηγούμενο παιδί μεσολάβησε ένας (1) χρόνος πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη νόμων, διαταγμάτων, κανονισμών, Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, Διαιτητικών Αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων. η.6. Αν και οι δύο γονείς απασχολούνται στον ίδιο εργοδότη, αποφασίζουν με κοινή δήλωσή τους, κάθε φορά, ποιος από τους δύο θα κάνει πρώτος χρήση αυτού του δικαιώματος και για πόσο χρονικό διάστημα. η.7. Σε περίπτωση θανάτου γονέα, ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης τέκνου, η γονική άδεια ανατροφής του Ν. 4075/2012 χορηγείται στο διπλάσιο στον άλλο γονέα. Σε περίπτωση διάστασης ή διαζυγίου το δικαίωμα είναι αυτοτελές για κάθε γονέα. η.8. Τη γονική άδεια ανατροφής δικαιούται και ο εργαζόμενος ο οποίος υιοθετεί ή αναδέχεται τέκνο ηλικίας έως έξι (6) ετών. Η άδεια χορηγείται μετά την περαίωση της διαδικασίας υιοθεσίας ή αναδοχής ενώ τμήμα αυτής μπορεί να χορηγείται, με αίτηση του εργαζόμενου και στο προ της ολοκλήρωσης των ως άνω διαδικασιών διάστημα. Το ανωτέρω δικαίωμα ισχύει μέχρι τα οκτώ (8) έτη του παιδιού, σε περίπτωση που η διαδικασία υιοθεσίας ή αναδοχής δεν έχει ολοκληρωθεί μέχρι την ηλικία των έξι (6) ετών αυτού. 3. Άδεια λόγω θανάτου συγγενούς Στους εργαζόμενους/ες με εξαρτημένη σχέση εργασίας χορηγείται άδεια δύο (2) ημερών με αποδοχές σε περίπτωση θανάτου συζύγου, τέκνων, γονέων και αδελφών εξ αίματος ή εξ αγχιστείας στην ίδια γραμμή και τον ίδιο βαθμό. 4. Ετήσια άδεια εργαζομένων α) Χορηγείται κανονική άδεια ανάπαυσης όπως ορίζει ο ΑΝ 539/45, όπως ισχύει σήμερα. β) Εργαζόμενοι που έχουν συμπληρώσει υπηρεσία οκτώ (8) ετών στον ίδιο εργοδότη ή προϋπηρεσία εννέα (9) ετών σε οποιοδήποτε εργοδότη και με οποιαδήποτε σχέση εξαρτημένης εργασίας, δικαιούνται άδεια 5 εβδομάδων, δηλαδή είκοσι πέντε (25) εργασίμων ημερών. γ) Μετά τη συμπλήρωση 25ετούς υπηρεσίας ή προϋπηρεσίας, οι εργαζόμενοι δικαιούνται μια (1) επιπλέον εργάσιμη ημέρα, δηλαδή είκοσι εξ (26) εργάσιμες ημέρες. δ) Ο εργαζόμενος/η δικαιούται κατά τον πρώτο χρόνο εργασίας του σε συγκεκριμένο εργοδότη να λάβει από την έναρξη της απασχόλησής του ποσοστό της ετήσιας κανονικής άδειας με αποδοχές (χρήση δικαιώματος αναλογικής άδειας) εφόσον αυτός το επιλέξει. 5. Άδειες εορτών Οι κάτωθι εορτές, ανεξαρτήτως του νομικού χαρακτηρισμού τους ως υποχρεωτικές, προαιρετικές, ή κατ' έθιμο καθιερώνονται ως υποχρεωτικές αργίες και οι εργαζόμενοι που τυχόν θα απασχοληθούν κατ' αυτές αμείβονται όπως ορίζει ο Νόμος για τις Κυριακές και αργίες: - Η Πρωτοχρονιά - Ημέρα των Θεοφανείων - Η Καθαρά Δευτέρα - Η 25η Μαρτίου - Η Κυριακή του Πάσχα - Η Δευτέρα του Πάσχα - H 1η Μάη (η οποία καθορίζεται σαν ημέρα υποχρεωτικής αργίας με απόφαση του αρμόδιου Υπουργού) - Η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (15η Αυγούστου) - Η 28η Οκτωβρίου - Η εορτή της Γεννήσεως του Χριστού (25η Δεκεμβρίου) - Η Δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων 6. Ρυθμίσεις ωραρίου εργασίας εργαζομένων Για τους μισθωτούς της παρούσας ισχύει η κυλιόμενη πενθήμερη εβδομάδα σαράντα (40) ωρών εβδομαδιαίως συνεχούς ωραρίου και οκτώ (8) ωρών ημερησίως. 7. Επιδόματα εορτών (Πάσχα και Χριστουγέννων) Στους υπαγόμενους στην παρούσα μισθωτούς χορηγούνται τα επιδόματα εορτών Πάσχα και Χριστουγέννων, όπως ορίζεται κάθε φορά από τη σχετική νομοθεσία. 8. Συνδικαλιστική άδεια Στα μέλη του Δ.Σ,, τον πρόεδρο, τον αντιπρόεδρο, την γεν. γραμματέα, τον ταμία, της αναφερόμενης συνδικαλιστικής οργάνωσης χορηγείται συνδικαλιστική άδεια πέντε (5) εργασίμων ημερών κάθε μήνα με πλήρεις αποδοχές για τη συνδικαλιστική τους δράση. Η άδεια αυτή δεν συμψηφίζεται με εκείνη του Α.Ν. 539/1945, όπως ισχύει σήμερα. 9. Παρακράτηση ποσοστού μισθού εργαζομένων Γίνεται παρακράτηση από τις επιχειρήσεις ποσοστού 0,25% από τις αποδοχές όλων των εργαζομένων, που καλύπτονται από αυτή τη σύμβαση και αποδίδεται στον ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟ (ΠΑΣΕΝΤ). 10. Εκπαίδευση Καταβάλλεται κάθε συντονισμένη προσπάθεια για την εκπαίδευση και την εξειδίκευση του προσωπικού που απασχολείται στις τουριστικές επιχειρήσεις της χώρας. Για τον λόγο αυτά τα μέρη συμπράττουν προς όφελος και των δύο πλευρών (επιχειρήσεων και εργαζομένων) τόσο στα εκπαιδευτικά προγράμματα που ήδη έχουν εγκριθεί από Δημοσίους ή Ιδιωτικούς φορείς, αλλά και σε όσα καταρτίζονται περαιτέρω. Επίσης ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εργαζομένων στη Ναυτιλία & Τουρισμό θα συμμετέχει στην εκπόνηση των προγραμμάτων και στην επιλογή εκπαιδευομένων στο ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ. 11. Γενικές διατάξεις Τυχόν ανώτερες αποδοχές ή ευνοϊκότεροι όροι ατομικών συμβάσεων εργασίας που δεν καταργούνται ή δεν τροποποιούνται ρητώς από την παρούσα δεν θίγονται και εξακολουθούν να ισχύουν. Άρθρο 5 Έναρξη Ισχύος Η ισχύς της παρούσας, αρχίζει από 1 Απριλίου 2015 και ισχύει για δύο έτη, ήτοι λήγει την 31 Μαρτίου 2017. (1) Προηγούμενη ρύθμιση ΕΑΕΔ 2011 σ. 1052.