Οι προσλήψεις προσωπικού Υποχρεώσεις εργοδοτών Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ κ.λπ. Βασ. Γαμβρούδη, τ. Δ/ντή Υπ. Εργασίας Προσλήψεις προσωπικού με σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας, αορίστου ή ορισμένου χρόνου, μπορούν να γίνουν από τον εργοδότη οποτεδήποτε εφ' όσον υπάρχει: - Ικανότητα προς δικαιοπραξία - Βούληση - Δήλωση βουλήσεως - Συμφωνία Δηλώσεως και Βουλήσεως - Έννομη αναγνώριση του περιεχομένου της σύμβασης Με την κατάρτιση της συμβάσεως εργασίας αρχίζει αυτή να παράγει τα έννομα αποτελέσματα (αμφοτεροβαρής, ως δεσμεύουσα και τα δύο μέρη, προσωπικής φύσεως κ.λπ.) οπότε και η εργατική νομοθεσία ορίζει τους κανόνες και τους όρους. Οι εργοδότες αμέσως με την πρόσληψη υποχρεούνται να υποβάλλουν ηλεκτρονικά ορισμένα έντυπα στο πληροφοριακό σύστημα του Υπουργείου Εργασίας ΕΡΓΑΝΗ το οποίο συνδέεται με το ΙΚΑ και ΟΑΕΔ. Πριν από την απαρίθμηση των υποχρεώσεων του εργοδότη, σε περίπτωση πρόσληψης προσωπικού, πρέπει να αναφερθούν ορισμένα τα οποία αποτελούν βασικές αρχές της λειτουργίας του συστήματος ΕΡΓΑΝΗ και που είναι: Α. Δεν προβλέπεται λειτουργία διαγραφής ή απάλειψης οριστικά υποβληθέντων εντύπων, στα οποία κατά την ηλεκτρονική καταχώρηση στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ έχει αποδοθεί αυτόματα μοναδικός αριθμός πρωτοκόλλου (άρθρο 4 παρ. δ της Υ.Α. 28153/126/28.8.2013). Β. Στην περίπτωση ηλεκτρονικής υποβολής εντύπου προσλήψεως, αν η πρόσληψη δεν πραγματοποιηθεί, απαιτείται υποβολή "οικειοθελούς αποχωρήσεως" ενδεχομένως με την υπογραφή μόνον του εργοδότη την ίδια ημέρα της προσλήψεως (Εγγρ. Υπ. Εργασίας 45420/2.6.2014). Γ. Σε περίπτωση λύσης της σχέσης εργασίας λόγω συνταξιοδοτήσεως οι εργοδότες δύνανται να κάνουν χρήση είτε του εντύπου της οικειοθελούς αποχωρήσεως (Ε5) είτε του εντύπου της καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας αορίστου χρόνου (Ε6). Για εργατοτεχνίτες μόνον το Ε5 (Έγγραφο του Υπ. Εργασίας 43281/Δ9 9067/22.12.2014). Υποχρεώσεις εργοδοτών κατά την πρόσληψη 1. Απογραφή στο ΙΚΑ - Αριθμός Μητρώου Εργοδότη Κάθε εργοδότης ο οποίος θα απασχολήσει προσωπικό το οποίο υπάγεται στην ασφάλιση του ΙΚΑ υποχρεούται να γραφεί στο Μητρώο Εργοδοτών. Πρέπει να προσέλθει στο ΙΚΑ και να συμπληρώσει ειδικό έντυπο "Αίτηση - δήλωση απογραφής Εργοδότη" οπότε χορηγείται ο ΑΜΕ. 2. Αναγγελία πρόσληψης Ε3 Κάθε εργοδότης ο οποίος απασχολεί εργαζομένους με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου υποχρεούται να υποβάλλει ηλεκτρονικά στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ του ΣΕΠΕ, το οποίο διασυνδέεται με το ΟΠΣ ΟΑΕΔ και ΙΚΑ στοιχεία του προσλαμβανομένου προσωπικού. Έντυπο αναγγελίας πρόσληψης (Ε3). Υποβάλλεται ηλεκτρονικά το αργότερο την ίδια ημέρα της πρόσληψης και πάντως πριν από την ανάληψη υπηρεσίας από τον εργαζόμενο. Οι νέοι εργοδότες, αυτοί δηλαδή που προσλαμβάνουν προσωπικό για πρώτη φορά καθώς και όσοι εργοδότες δημιουργούν παραρτήματα με νέες προσλήψεις, μπορούν να υποβάλλουν ηλεκτρονικά το έντυπο Ε3 εντός τριών (3) εργασίμων ημερών από την ημέρα απογραφής των στο ΙΚΑ. Στην υποχρέωση αναγγελίας πρόσληψης υπόκεινται και το Δημόσιο, ΝΠΔΔ, ΟΤΑ εφόσον πρόκειται για προσωπικό που συνδέεται με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου. Ειδικά για τις περιπτώσεις εργοδοτών των κλάδων Τουρισμού, Επισιτισμού και συσκευασίας-διαλογής και μεταποίησης αγροτικών προϊόντων που απασχολούν εποχιακά εργαζομένους, καθώς και για τις εταιρείες Προσωρινής Απασχόλησης (ΕΠΑ) που προσλαμβάνουν ως άμεσος εργοδότης εργαζομένους, δύνανται να υποβάλλουν το έντυπο Ε3 και το Ε7 (σύμβαση ορισμένου χρόνου ή έργου) με ομαδικό τρόπο καταχώρησης και εξατομικευμένο τρόπο υποβολής για κάθε έντυπο. Εκτός από το Ε3 - Ενιαίο Έντυπο Αναγγελίας πρόσληψης Προσωπικού - υπάρχουν και τα: Ε31 που αφορά αναγγελία έναρξης - μεταβολών απασχόλησης ωφελούμενοι από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα κοινωφελούς χαρακτήρα (αφορά Δημόσιο, ΝΠΔΔ - ΟΤΑ - Εταιρείες Δημοσίου). Το έντυπο Ε31 υποβάλλεται υποχρεωτικά ηλεκτρονικά το αργότερο την ίδια ημέρα της έναρξης απασχόλησης του ωφελούμενου από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα κοινωφελούς εργασίας και πάντως πριν από την έναρξη του προγράμματος κοινωφελούς χαρακτήρα. Σε περίπτωση διακοπής του προγράμματος κοινωφελούς χαρακτήρα του ωφελούμενου πριν τη λήξη αυτού, για οποιοδήποτε λόγο, ο εργοδότης έχει την υποχρέωση να αναγγείλει το γεγονός της μεταβολής ηλεκτρονικά εντός οκτώ (8) ημερών. Ε32 που αφορά αναγγελία έναρξης - μεταβολών θεωρητικής κατάρτισης από πάροχο κατάρτισης ωφελούμενου από συγχρηματοδοτούμενα από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο προγράμματα κατάρτισης ή προγράμματα απασχόλησης που συνδυάζονται με την κατάρτιση. Υποβάλλονται υποχρεωτικά ηλεκτρονικά το αργότερο τρεις (3) ημέρες πριν την έναρξη της θεωρητικής κατάρτισης του ωφελούμενου από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Υποβάλλεται υποχρεωτικά σαρωμένη ως συνημμένη η σύμβαση μεταξύ του ωφελούμενου από συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα του παρόχου κατάρτισης και του εργοδότη - επιχείρησης πρακτικής άσκησης. Υπόχρεος προς υποβολή του εντύπου Ε32 είναι ο πάροχος κατάρτισης. Σε περίπτωση αλλαγής εργοδότη ο πάροχος κατάρτισης οφείλει να συμπληρώσει το έντυπο Ε32 ως προς τα στοιχεία αλλαγής εργοδότη το αργότερο εντός τριών (3) εργασίμων ημερών πριν την επέλευση της μεταβολής. Ε33 που αφορά αναγγελία έναρξης-μεταβολών πρακτικής άσκησης σε εργοδότη ωφελούμενου από συγχρηματοδοτούμενα από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο προγράμματα απασχόλησης που συνδυάζονται με την κατάρτιση. Υποβάλλονται υποχρεωτικά ηλεκτρονικά το αργότερο τρεις (3) ημέρες πριν από την έναρξη της πρακτικής άσκησης του ωφελούμενου από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Σε περίπτωση μεταφοράς του ωφελούμενου σε άλλο παράρτημα της επιχείρησης ο εργοδότης συμπληρώνει το έντυπο Ε33, ως προς τα στοιχεία παραρτήματος εργοδότη, το αργότερο εντός τριών (3) εργασίμων ημερών, πριν τη μεταφορά του ωφελούμενου. Σε περίπτωση διακοπής ή λήξης της πρακτικής άσκησης του ωφελούμενου ο εργοδότης έχει την υποχρέωση να αναγγείλει τη λήξη ή τη διακοπή της εντός τριών (3) εργασίμων ημερών από το γεγονός αυτό. Ε34 που αφορά αναγγελία Έναρξης / μεταβολών σύμβασης μαθητείας. Κατά την ηλεκτρονική υποβολή του Ε34 υποβάλλεται υποχρεωτικά σαρωμένη ως συνημμένη η σύμβαση μαθητείας. Το έντυπο Ε34 υποβάλλεται ηλεκτρονικά το αργότερο πριν την έναρξη της μαθητείας. Σε περίπτωση διακοπής ή λήξης της μαθητείας ο εργοδότης συμπληρώνει το έντυπο Ε34, έχοντας την υποχρέωση να αναγγείλει τη λήξη ή τη διακοπή της εντός οκτώ (8) εργασίμων ημερών από το γεγονός αυτό. Ως ημερομηνία υποβολής των εντύπων θεωρείται η ημερομηνία επιτυχούς ηλεκτρονικής καταχώρησης αυτών στο σύστημα με αυτόματη απόδοση στον αποστολέα - εργοδότη μοναδικού αριθμού πρωτοκόλλου. Διορθώσεις δεν μπορούν να γίνουν με νέα ηλεκτρονική υποβολή. Σε περίπτωση παρέλευσης των προβλεπόμενων προθεσμιών ηλεκτρονική υποβολή δεν είναι δυνατή, αλλά ακολουθείται η διαδικασία της κατάθεσης με προσέλευση στην αρμόδια υπηρεσία του ΣΕΠΕ ή και του ΟΑΕΔ, με ανάλογη εφαρμογή των προβλεπομένων κυρώσεων περί εκπρόθεσμης υποβολής των εντύπων. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις των εντύπων Ε31, Ε32, Ε33 και Ε34 για τα οποία είναι δυνατή η ηλεκτρονική υποβολή και μετά την παρέλευση των προβλεπομένων προθεσμιών χωρίς επιβολή κυρώσεων (Αποφ. Υπ. Εργασίας 29502/85/2014). 3. Κατάρτιση σύμβασης Σύμφωνα με το Π.Δ. 156/94 το οποίο εκδόθηκε εις εκτέλεση οδηγίας της Ε.Ε. κάθε εργοδότης έχει υποχρέωση να γνωστοποιεί στον εργαζόμενο γραπτώς τους ουσιώδεις όρους της μετ' αυτού συναφθείσης συμβάσεως που περιλαμβάνει: α) τα στοιχεία ταυτότητας των συμβαλλομένων β) τον τόπο παροχής της εργασίας, την έδρα της επιχείρησης γ) τη θέση ή την ειδικότητα του εργαζομένου καθώς και το αντικείμενο της εργασίας του δ) την ημερομηνία έναρξης της συμβάσεως, τη διάρκεια αυτής ε) τις πάσης φύσεως αποδοχές που δικαιούται ο εργαζόμενος στ) τη διάρκεια της κανονικής ημερήσιας και εβδομαδιαίας απασχόλησης ζ) τη συλλογική ρύθμιση (σ.σ.ε.) που διέπει τον εργαζόμενο. 4. Πίνακας Απασχολήσεως Προσωπικού Ε4 Υποβάλλεται μια φορά το χρόνο και κατά το χρονικό διάστημα από 1ης Οκτωβρίου έως 21 Οκτωβρίου κάθε έτους. Ο Ε4 (ετήσιος πίνακας προσωπικού) που κατατίθεται από 1-21 Οκτωβρίου καταγράφει το σύνολο των εργαζομένων κατά την ώρα της υποβολής του. Ετήσιος συμπληρωματικός πίνακας κατατίθεται μόνο για απασχολούμενος που εργάζονταν την ώρα της υποβολής του Ε4 αλλά δεν συμπεριλήφθησαν σ' αυτόν. Στις περιπτώσεις σύστασης νέου παραρτήματος ή απασχόλησης προσωπικού για πρώτη φορά εκτός του χρονικού διαστήματος υποβολής του Ετήσιου πίνακα προσωπικού, δηλαδή από 22/10 κάθε έτους έως 30/9 του επόμενου έτους, τότε και μόνον υποβάλλεται Ε4 (Αρχικός Πίνακας Προσωπικού). Υποβάλλεται ηλεκτρονικά το αργότερο την ίδια ημέρα της πρόσληψης και πάντως πριν από την ανάληψη υπηρεσίας από τον εργαζόμενο. Οι συμπληρωματικοί και τροποποιητικοί πίνακες προσωπικού συνδέονται υποχρεωτικά με τον τελευταίο ηλεκτρονικά υποβληθέντα Ετήσιο ή Αρχικό πίνακα μέσω των πεδίων "Αριθ. Πρωτοκόλλου Αρχικής" και "Ημερομηνία Υποβολής Αρχικής". α. Μεταβολή αποδοχών Επί μεταβολής αποδοχών το Ε4 υποβάλλεται συμπληρωμένο μόνο ως προς τα στοιχεία μεταβολής των αποδοχών, εντός 15 ημερών από τη μεταβολή. β. Μεταβολή ωραρίου Επί μεταβολής ωραρίου ο εργοδότης υποβάλλει ηλεκτρονικά το έντυπο Ε4 (συμπληρωματικός ωραρίου) συμπληρωμένο μόνο ως προς τα στοιχεία αλλαγής ή τροποποίησης του ωραρίου το αργότερο έως την ίδια ημέρα αλλαγής ή τροποποίησης του ωραρίου και σε κάθε περίπτωση πριν την ανάληψη υπηρεσίας από τους εργαζομένους. Δεν απαιτείται ηλεκτρονική κατάθεση συμπληρωματικού πίνακα προσωπικού όταν η επιχείρηση αλλάζει νόμιμο εκπρόσωπο, ούτε και όταν έχουμε αλλαγή ειδικότητας του εργαζομένου. Στην περίπτωση που εργαζόμενος έχει προσληφθεί στην έδρα της επιχείρησης και μετακινείται προσωρινά για παροχή εργασίας σε διαφορετικό τόπο, η συμπληρωματική ή τροποποιητική κατάσταση ωραρίου θα υποβάλλεται στην κατά τόπο αρμόδια Επιθεώρηση, δηλαδή στο πεδίο Υπηρεσία ΣΕΠΕ θα επιλέγεται η αντίστοιχη κατά τόπο αρμόδια Υπηρεσία. Νέα κατάσταση θα υποβληθεί μόνο σε περίπτωση που υπάρξει τροποποίηση ωραρίου. Στην περίπτωση που ο εργαζόμενος εξακολουθεί να απασχολείται με το ήδη δηλωθέν ωράριο, η επιχείρηση απλά θα πρέπει να αποστείλει στο νέο τόπο εργασίας φωτοαντίγραφο του ήδη υποβληθέντος πίνακα προσωπικού που αφορά στον συγκεκριμένο εργαζόμενο. γ. Δανεισμός Σε περίπτωση γνήσιου δανεισμού μισθωτού, όταν δηλαδή ο εργαζόμενος, ενώ προσφέρει την εργασία του κανονικά στον αρχικό εργοδότη, παραχωρείται προσωρινά σε τρίτη επιχείρηση με τη διασφάλιση επανόδου του στον αρχικό εργοδότη, τότε η επιχείρηση που δανείζεται τον μισθωτό υποβάλλει συμπληρωματικό πίνακα ωραρίου που αφορά στον εν λόγω εργαζόμενο με τη παρατήρηση ότι αφορά σε υπό δανεισμό μισθωτό ενώ θα αναγράφονται και τα στοιχεία της δανείζουσας επιχείρησης. Σε περίπτωση οριστικής αποχώρησης του μισθωτού από τον αρχικό εργοδότη και σύναψης νέας σύμβασης με καινούργια επιχείρηση (έστω και αν αυτή ανήκει στον ίδιο όμιλο επιχειρήσεων) εννοείται ότι ακολουθείται η προβλεπόμενη υποβολή πίνακα για νέα πρόσληψη. Ακόμα δε και στην περίπτωση που η καινούργια επιχείρηση αναγνωρίζει όλα τα εργασιακά δικαιώματα του μισθωτού όπως αυτά απορρέουν από την προγενέστερη σύμβασή του (από την αρχική ημερομηνία πρόσληψης), το σχετικό γεγονός αναγράφεται στο πεδίο των παρατηρήσεων, ενώ στο πεδίο της ημερομηνίας πρόσληψης του πίνακα αναγράφεται η ημερομηνία έναρξης της νέας σύμβασης. δ. Αλλαγή ειδικότητας Σε περίπτωση αλλαγής ειδικότητας εργαζόμενου η κείμενη νομοθεσία δεν προβλέπει υποβολή τροποποιητικού / συμπληρωματικού πίνακα προσωπικού. Πίνακας υποβάλλεται μόνο εφ' όσον μεταβάλλονται και οι αποδοχές του εργαζόμενου ή το ωράριο εργασίας του. Τότε υποβάλλεται τροποποιητική κατάσταση ωραρίου ή αποδοχών, στο πεδίο ειδικότητας συμπληρώνεται η νέα ειδικότητα και στο πεδίο των παρατηρήσεων σημειώνεται το γεγονός ότι πραγματοποιήθηκε αλλαγή της ειδικότητας του μισθωτού καθώς και η ημερομηνία που αυτή έλαβε χώρα. ε. Παράρτημα Σε περίπτωση πρόσληψης εργαζομένων από νέο παράρτημα επιχείρησης που δεν έχει απογραφεί στο ΙΚΑ ο πίνακας Ε4 υποβάλλεται από την έδρα της επιχείρησης ως συμπληρωματικός νέας πρόσληψης, με την παρατήρηση ότι οι εργαζόμενοι θα απασχοληθούν στο νέο παράρτημα της επιχείρησης ενώ θα σημειωθούν και τα στοιχεία του. Από τη στιγμή βέβαια που το νέο παράρτημα θα λάβει τους κωδικούς πρόσβασης όλες οι επόμενες υποβολές θα πραγματοποιούνται από αυτό. στ. Εποχιακές επιχειρήσεις Δεν προβλέπεται εξαίρεση των εποχικού χαρακτήρα επιχειρήσεων από τις προθεσμίες υποβολής του πίνακα προσωπικού σε περίπτωση πρόσληψης εργαζομένου, αλλαγής ή τροποποίησης ωραρίου και μεταβολής των αποδοχών εργαζομένου. Επομένως οι εργοδότες για τις ανωτέρω περιπτώσεις θα πρέπει να υποβάλλουν πίνακες προσωπικού εντός των προβλεπομένων προθεσμιών. ζ. Έμμεσος εργοδότης - ΕΠΑ Εφ' όσον ο έμμεσος εργοδότης δεν απασχολεί άλλο προσωπικό, οπότε δεν έχει απογραφεί στο ΠΣ ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, καταθέτει το πρόγραμμα εργασίας των προσωρινά απασχολουμένων με προσέλευση στην υπηρεσία. Εάν είναι εγγεγραμμένος στα αντίστοιχα μητρώα εργοδοτών ακολουθείται η διαδικασία ηλεκτρονικής υποβολής. Σε κάθε περίπτωση στον πίνακα θα πρέπει να υπάρχει υποσημείωση ότι αφορά σε προσωρινά απασχολούμενους εργαζόμενους ενώ θα καταγράφονται και τα στοιχεία της ΕΠΑ - άμεσου εργοδότη. η. Εργαζόμενοι Ε.Ε. Επιχειρήσεις που αποσπούν εργαζόμενους στο έδαφος της Ελλάδας από χώρες Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την εκτέλεση προσωρινής εργασίας, στο πλαίσιο διεθνικής παροχής υπηρεσιών και δεδομένου ότι οι εργαζόμενοι αυτοί δεν διαθέτουν ΑΦΜ, ΑΜΕ και λοιπά στοιχεία που απαιτούνται από το ΠΣ, τότε ο πίνακας προσωπικού κατατίθεται με προσέλευση στην υπηρεσία. θ. Αντίγραφα Εντύπων Εάν εργοδότης αιτείται τη χορήγηση θεωρημένων αντιγράφων ηλεκτρονικά υποβληθέντων εντύπων της επιχείρησής του, τότε η Υπηρεσία αφού πρώτα αναζητήσει να βρει το συγκεκριμένο έντυπο στο Π.Σ. στη συνέχεια το εκτυπώνει και το θεωρεί ως ακριβές αντίγραφο εκ του ηλεκτρονικά υποβληθέντος εντύπου. 5. Εκκαθαριστικό Σημείωμα Μισθοδοσίας Στα πλαίσια προστασίας των εργαζομένων από καταδολίευση εργοδοτών και προκειμένου οι άνθρωποι της εργασίας να γνωρίζουν επακριβώς ποιό είναι το ύψος των αποδοχών τους, καθώς και την επί μέρους ανάλυση αυτών (βασικός μισθός, επιδόματα, οικογενειακά βάρη, ανθυγιεινό επίδομα κ.λπ.) με τον ν. 1082/80 άρθρο 8 καθιερώθηκε η υποχρέωση των εργοδοτών να χορηγούν στους μισθωτούς τους, κατά την εξόφληση των αποδοχών τους, εκκαθαριστικά σημειώματα στα οποία να αναγράφονται αναλυτικά οι πάσης φύσεως αποδοχές τους καθώς και οι κρατήσεις που τους έχουν γίνει. Η διάταξη αυτή συμπεριλήφθηκε και στον ν. 1469/84 άρθρ. 20 "περί τροποποίησης των διατάξεων της νομοθεσίας του ΙΚΑ." Το άρθρο 5 του ν. 3227/2004 επεκτείνει την υποχρέωση αυτή των εργοδοτών και έναντι των εργαζομένων που με βάση τη συμφωνία με τον εργοδότη αμείβονται με ενιαίο συνολικό μισθό (κατ' αποκοπήν μισθός). Και για τους εργαζόμενους της κατηγορίας αυτής ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγεί σημείωμα στο οποίο αναφέρονται ο ενιαίος συνολικός μισθός που έχει συμφωνηθεί και οι επ' αυτού κρατήσεις, καθώς και αναλυτικά οι αποδοχές τις οποίες θα εδικαιούντο να λάβουν εάν αμείβονταν με βάση κλαδική ή επιχειρησιακή σ.σ.ε. και οι επί των ανωτέρω αποδοχών κρατήσεις. 6. Απασχόληση του μισθωτού Το άρθρο 656 ΑΚ όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 61 του ν. 4139/13 προβλέπει ότι "αν ο εργοδότης έγινε υπερήμερος ως προς την αποδοχή της εργασίας, ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να απαιτήσει την πραγματική απασχόλησή του". Και η νομολογία των δικαστηρίων κινείται προς αυτή την κατεύθυνση. Το Εφετ. Αθηνών με την αριθ. 398/86 απόφασή του προβλέπει ότι η αξίωση πραγματικής απασχόλησης του μισθωτού στηρίζεται στο Σύνταγμα της χώρας και είναι αυτοτελής. Είναι υποχρεωτική η αποδοχή των υπηρεσιών του μισθωτού γιατί η τυχόν άρνηση να δεχθεί τις υπηρεσίες του προσβάλλει την προσωπικότητα αυτού. Στον εργοδότη που παραβαίνει την υποχρέωση αυτή επιβάλλεται χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση. Το Εφετείο Ναυπλίου με την αριθ. 406/87 απόφασή του έκρινε ότι ο εργοδότης εκτός της κύριας αυτού υποχρέωσης καταβολής του μισθού έχει και την παρεπόμενη υποχρέωση να απασχολεί πραγματικά τον μισθωτό, αποδεχόμενος τις υπηρεσίες του, κατά τους όρους της συμβάσεως, τα συναλλακτικά ήθη και τον προσήκοντα στην προσωπικότητα του μισθωτού σεβασμό. Η καλόπιστη εκπλήρωση των υποχρεώσεων επιβάλλει όπως απασχολεί τον μισθωτό εις την εργασία για την οποία τον προσέλαβε, δεδομένου ότι ο μισθωτός αποβλέπει όχι μόνον εις τη λήψη του μισθού αλλά και στην απόκτηση εμπειρίας. Η παροχή εργασίας υποβοηθεί την ανάπτυξη της προσωπικότητας, την εμπέδωση της κοινωνικής θέσεως και τη σωματική και ψυχοπνευματική υγεία του ανθρώπου. Η άρνηση του εργοδότη να αποδεχθεί τις υπηρεσίες και η μετάταξη αυτού σε θέση αργομίσθου συνιστά παράνομη προσβολή της προσωπικότητάς του. Μόνον όταν η άρνηση είναι δικαιολογημένη ως εξυπηρετούσα αληθή και σπουδαία συμφέροντα αυτού, αργεί η υποχρέωσή του προς αποδοχή της εργασίας του μισθωτού. 7. Μερική ή εκ περιτροπής εργασία - Έντυπο Ε9 Το έντυπο αυτό Ε9 υποβάλλεται εντός 8 ημερών, εκτός αν είναι νέα πρόσληψη που υποβάλλεται όπως το Ε3. Εφόσον παρέλθει η προθεσμία αυτή η ηλεκτρονική υποβολή του εντύπου Ε9 καθίσταται αδύνατη. Σε περίπτωση που επιχειρηθεί ηλεκτρονική υποβολή του εντύπου Ε9 για περισσότερους του ενός εργαζόμενους και η προθεσμία έχει παρέλθει έστω και για έναν από αυτούς, η ηλεκτρονική υποβολή καθίσταται επίσης αδύνατη. Υποβάλλονται υποχρεωτικά σαρωμένα, ως συνημμένα, τα έγγραφα ατομικής σύμβασης Μερικής απασχόλησης ή εκ περιτροπής εργασίας, καθώς και οι σχετικές συμφωνίες ή αποφάσεις που αφορούν την εκ περιτροπής εργασία, αφού έχουν τεθεί όλες οι απαραίτητες υπογραφές. Για την ολοκλήρωση της υποβολής του εντύπου Ε9 συνυποβάλλονται υποχρεωτικά, αφού πρώτα σαρωθούν και αποθηκευθούν σε αρχείο μορφής PDF, τα έγγραφα: α) ατομικών συμβάσεων Μερικής ή εκ περιτροπής απασχόλησης ή β) η απόφαση του εργοδότη για μονομερή επιβολή συστήματος εκ περιτροπής εργασίας στο προσωπικό του, εφόσον πρώτα έχουν τεθεί σ' αυτά οι απαιτούμενες υπογραφές. Εάν υποβληθούν περισσότερες από μια ατομικές συμβάσεις αυτές θα πρέπει να αποθηκευθούν σε ένα και μόνο αρχείο. Επειδή υπάρχει περιορισμός στο μέγεθος του αρχείου, από την ομάδα διαχείρισης του Π.Σ. συστήνεται η ανάλυση του σαρωτή να ρυθμίζεται στα 150 dpi και η σάρωση να μην είναι έγχρωμη. Προκειμένου να υπάρξει ενιαία αντιμετώπιση αναφορικά με το ζήτημα της μορφής των εγγράφων ατομικών συμβάσεων που θα υποβάλλονται σαρωμένες στην ηλεκτρονική φόρμα του εντύπου Ε9 με το έγγραφο 30948/13 του Υπ. Εργασίας υποδεικνύεται όπως σε αυτές αναφέρονται μόνο τα πιο κάτω στοιχεία: α) στοιχεία ταυτότητας συμβαλλομένου β) τόπος παροχής της εργασίας ή έδρα της επιχείρησης γ) ο χρόνος της απασχόλησης, ο τρόπος κατανομής και οι περίοδοι εργασίας δ) ο τρόπος αμοιβής και ε) οι τυχόν όροι τροποποίησης της σύμβασης, έτσι ώστε να αποφευχθεί η επιβάρυνση του διακομιστή με ιδιαίτερα μεγάλο όγκο δεδομένων. Σε περίπτωση που υπάρξει οποιαδήποτε τροποποίηση όρων της ήδη υφιστάμενης σύμβασης στο πεδίο "Είδος μεταβολης" του εντύπου Ε9 επιλέγεται από τη λίστα τιμών είτε "Τροποποίηση όρων ατομικής σύμβασης μερικής απασχόλησης" είτε "Τροποποίηση όρων ατομικής σύμβασης εκ περιτροπής εργασίας". Ενδεικτικά περιπτώσεις τροποποίησης όρων σύμβασης αποτελούν: Α. Η μεταβολή των εβδομαδιαίων ωρών ή ημερών εργασίας, η μεταβολή της συμβάσεως από Μερικής απασχόλησης σε εκ περιτροπής ή και αντίστροφα. Β. Η ανανέωση - παράταση σύμβασης ορισμένου χρόνου ή μονομερώς επιβληθείσης εκ περιτροπής εργασίας. Σε κάθε περίπτωση που υπάρχει τροποποίηση όρων σύμβασης μερικής ή εκ περιτροπής απασχόλησης οι επιχειρήσεις οφείλουν να αναγράφουν και στο πεδίο των παρατηρήσεων για κάθε εργαζόμενο το είδος της επερχόμενης μεταβολής. 8. Απασχόληση Αλλοδαπών Οι εργοδότες υποχρεούνται, σύμφωνα με τον ν. 4052/12 να αξιώνουν από τους πολίτες τρίτων χωρών, που επιθυμούν να προσλάβουν, να επιδεικνύουν την Άδεια Διαμονής, πριν από την απασχόλησή τους. Ακόμη να διατηρούν αντίγραφο της Άδειας Διαμονής και να ενημερώνουν αμελλητί τις αρμόδιες αρχές. Σε περίπτωση νόμιμης πρόσληψης ακολουθείται η διαδικασία υποβολής του Ε3 κ.λπ. όπως και για ημεδαπούς εργαζομένους. 9. Επαγγελματικά Πτυχία - Άδειες Η ελευθερία της εργασίας και η επαγγελματική δράση των εργαζομένων περιορίζεται με νόμους για ορισμένες κατηγορίες δραστηριοτήτων και επιτρέπεται σε άτομα τα οποία κατέχουν ειδικές άδειες άσκησης επαγγέλματος. Επιτρέπεται η άσκηση του επαγγέλματος και η απασχόληση των μισθωτών σε ορισμένες εργασίες για τις οποίες ο μισθωτός πρέπει να είναι κάτοχος ειδικού πτυχίου ή διπλώματος. Η απόκτηση αυτών γίνεται ύστερα υπό ειδικές προϋποθέσεις (προϋπηρεσία, εξετάσεις, δοκιμασίες και γνώσεις). Δεν επιτρέπεται η απασχόληση ατόμων της κατηγορίας αυτής χωρίς ο εργοδότης να εξετάσει προηγουμένως την ύπαρξη και την κατοχή του ειδικού διπλώματος, άδειας κ.λπ. Επαγγέλματα και δραστηριότητες για τα οποία προϋποτίθεται η απόκτηση αυτών είναι ενδεικτικά τα πιο κάτω: - Οδηγού αυτοκινήτου - Χειρισμού μηχανημάτων ανυψωτικών, εκσκαπτικών κ.λπ. - Πρακτικών μηχανικών και Θερμαστών - Χειριστών κινηματογραφικών μηχανών - Ραδιοηλεκτρολόγων - Χημικών - Ξεναγών κ.λπ. 10. Ανήλικοι Σύμφωνα με τον ν. 3144/2003 όσοι δεν έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους απαγορεύεται να απασχολούνται σε εργασίες, έργα ή δραστηριότητες οποιασδήποτε μορφής που από τη φύση τους ή τις συνθήκες που εκτελούνται είναι πιθανό να βλάψουν την υγεία, την ασφάλεια ή να προσβάλλουν την ηθική τους. Με την αριθ. 130624/2003 Υπουργική απόφαση καθορίζονται οι εργασίες στις οποίες απαγορεύεται να απασχολούνται ανήλικοι. Σύμφωνα με τον ν. 1837/89 όσα άτομα δεν έχουν συμπληρώσει το 15ο έτος της ηλικίας απαγορεύεται να απασχοληθούν σε οποιαδήποτε εργασίας, εκτός από καλλιτεχνική και παρεμφερή απασχόληση. Ο εργοδότης οφείλει να εφοδιάζει τους ανηλίκους με βιβλιάριο εργασίας, ειδικά για τη συγκεκριμένη εργασία, το οποίο εκδίδεται, θεωρείται και ανανεώνεται από την υπηρεσία του ΣΕΠΕ, αφού έχουν προηγηθεί ιατρικές εξετάσεις. Η απασχόληση ανηλίκων χωρίς βιβλιάριο εργασίας απαγορεύεται. 11. Βιβλιάρια Υγείας Σύμφωνα με τις αριθ. Α/β/8577/1983 και 40189/88 αποφάσεις του Υπ. Υγείας όσοι ασκούν ή επιθυμούν να ασκήσουν το επάγγελμα του χειριστή τροφίμων ή ποτών ή απασχολούνται με οποιαδήποτε σχέση σε ξενοδοχεία - λουτρά ή άλλες επιχειρήσεις υγειονομικού ενδιαφέροντος, παρέχοντες τις υπηρεσίες τους στο κοινό, πρέπει να είναι εφοδιασμένοι με βιβλιάριο υγείας. Οι εργοδότες οφείλουν να μην προσλαμβάνουν ή απασχολούν στην επιχείρηση άτομα τα οποία δεν κατέχουν βιβλιάριο υγείας. Η έλλειψη αυτών συνεπάγεται ακυρότητα της εργασιακής σύμβασης, όπως δέχονται και τα δικαστήρια. 12. Μέτρα Υγιεινής και Ασφάλειας Προκειμένου η απασχόληση των εργαζομένων να γίνεται πιο άνετη, από την άποψη εξουδετέρωσης των κινδύνων που απειλούν τη ζωή τους, τη σωματική ακεραιότητα και την υγεία τους πρέπει να λαμβάνονται τα ενδεικνυόμενα μέτρα για την προστασία τους. Τέτοια είναι: α) η προμήθεια του αναγκαίου τεχνικού εξοπλισμού, ανάλογα με την εργασία και τα προβλεπόμενα για κάθε περίπτωση (κράνος, γάντια, στολή κ.λπ.) β) η εξασφάλιση σωστών συνθηκών εργασίας και η λήψη των αναγκαίων μέτρων ασφάλειας (μηχανήματα που λειτουργούν με τους όρους που προβλέπονται - ασφαλή ικριώματα - ύπαρξη κατάλληλου φωτισμού και αερισμού - προληπτικά μέτρα πυρκαγιάς - διευθέτηση χώρων κ.λπ.). 13. Εργόσημο και ΕΡΓΑΝΗ Όπως είναι γνωστό για ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων (οικόσιτο προσωπικό, κηπουροί, υπηρεσίες φροντίδας, φύλαξης, μικροεπισκευές, αισθητικές εργασίες, ιδιαίτερα μαθήματα, εργασίες γης κ.λπ.) από το 2010 με τον ν. 3863/10 αρθ. 24, όπως τροποποιήθηκε μεταγενέστερα, καθιερώθηκε, ως τρόπος αμοιβής, το Εργόσημο. Αυτό είναι ειδική πολύπτυχη επιταγή συγκεκριμένης αξίας, στην οποία περιλαμβάνεται και το ποσό της εισφοράς υπέρ του φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης. Για τους εργαζόμενους των κατηγοριών αυτών τηρείται υποχρεωτικά η διαδικασία έκδοσης και εξαργύρωσης της ειδικής επιταγής του εργοσήμου. Εύλογα προκύπτει το ερώτημα τι πρέπει να γίνει όσον αφορά την πρόσληψη και το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ, με τις κατηγορίες αυτών των εργαζομένων, εάν δηλαδή ο εργοδότης είναι υποχρεωμένος να ακολουθήσει τη διαδικασία η οποία προβλέπεται, για την υποβολή ηλεκτρονικά των εντύπων στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ, η οποία προβλέπεται για τους λοιπούς μισθωτούς όχι. Σύμφωνα με τον ν. 4093/12 και τις υπουργικές αποφάσεις που ακολούθησαν (5072/6/2013, 17227/72/2012, 28153/126/2013, 29502/55/2014 κ.λπ.) που αφορά τη σειρά των εντύπων τα οποία οι εργοδότες υποχρεούνται να υποβάλλουν ηλεκτρονικά στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ για το προσωπικό που απασχολείται με εξαρτημένη εργασία ιδιωτικού δικαίου, ορισμένου ή αορίστου χρόνου, προκύπτουν τα εξής: όταν η πρόσληψή τους έγινε για να παρέχουν εξαρτημένη εργασία και ανεξάρτητα από τον τρόπο αμοιβής (εργόσημο ή όχι) τότε ο εργοδότης υπέχει υποχρέωση υποβολής ηλεκτρονικά στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ όλων των εντύπων που προβλέπονται και για τους λοιπούς μισθωτούς. Εάν η εργασία την οποία προσφέρουν είναι με σύμβαση έργου ή σύστημα ανεξαρτήτων υπηρεσιών τότε δεν έχει αυτή την υποχρέωση, ούτε βέβαια και αναγγελίας πρόσληψης.
ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου – Εργατικά – Εργατική νομοθεσία – Ασφαλιστική νομοθεσία – ΣΣΕ – Αποδοχές – Μισθός – Ημερομίσθιο – Επιδόματα – Συνταξιοδότηση – ΙΚΑ – ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου
