Παροχή διευκρινήσεων σχετικά με την κατάταξη σε ασφαλιστικές κλάσεις των αμειβομένων μισθωτών με κυμαινόμενες αποδοχές - τεκμαρτά ημερομίσθια. Εγγρ. e-ΕΦΚΑ 304941/18.11.2020(1) Σχετ.: Η υπ'αριθμ. 10/2013 εγκύκλιος του τ. ΙΚΑ - ΕΤΑΜ. Με αφορμή προφορικά και γραπτά ερωτήματα που έχουν τεθεί στην υπηρεσία μας αναφορικά με την υπαγωγή αλλά και την κατάταξη σε ασφαλιστικές κλάσεις των αμειβομένων μισθωτών με κυμαινόμενες αποδοχές, διευκρινίζονται τα ακόλουθα: Η ασφάλιση απασχολουμένων σε επιχ/σεις, με την νομοθεσία της τεκμαρτής ασφάλισης, όπως είναι γνωστό, ορίζεται από τις διατάξεις του αρ.25 παρ. 5 του Α.Ν. 1846/51 (όπως ισχύει) και αρ. 18 παρ. 4, 5 του Κανονισμού Ασφάλισης του τ. ΙΚΑ - ΕΤΑΜ (όπως ισχύει) περί τεκμαρτών ημερομισθίων (τελευταίες σχετικές εγκύκλιοι τ. ΙΚΑ - ΕΤΑΜ: 21/05, 14/06, 57/07, 32/08, 48/09, 10/11, 11/12, 10/13). Α) Οι ασφαλιστικές εισφορές συνεχίζουν και σήμερα να υπολογίζονται με βάση τα ισχύοντα ασφάλιστρα και τις τεκμαρτές αποδοχές, που αντιστοιχούν κάθε φορά στις ασφαλιστικές κλάσεις της κατάταξής τους. Η κατάταξη ισχύει τόσο για τον υπολογισμό των μηνιαίων εισφορών, όσο και για τον αυτοτελή υπολογισμό των εισφορών για τα δώρα εορτών (Χριστουγέννων - Πάσχα) και το επίδομα αδείας. Η κατάταξη είναι ανεξάρτητη από τη διάρκεια της ημερήσιας απασχόλησης και σ' αυτήν περιλαμβάνονται οι χορηγούμενες παροχές σε είδος (τροφή, κατοικία, κλπ), τα τυχόν εν ισχύ επιδόματα κλπ. Β) Εάν οι κατώτατοι μισθοί ή τα κατώτατα ημερομίσθια, που προβλέπονται από τις οικείες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, (Γενική και Ειδικές), συμπεριλαμβανομένων και των γενικών επιδομάτων που χορηγούνται σε όλους ανεξαιρέτως τους μισθωτούς, οι οποίοι υπάγονται στην εκάστοτε ισχύουσα οικεία Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, αναπροσαρμοστούν κατά τη διάρκεια του ημερολογιακού έτους, τότε χωρεί αυτόματη κατάταξη στις ασφαλιστικές κλάσεις που εμπίπτουν οι νόμιμοι αυτοί μισθοί ή τα ημερομίσθια (Υ.Α. υπ' αριθμ. Φ.11321/15456/1077/2012 περί τροπ. του αρ. 18 παρ.5 του Κ.Α. - ΦΕΚ 2266/Β/2012). Γ) Ο τρόπος ασφάλισης των μισθωτών που αναφέρονται στους πίνακες κατάταξης τεκμαρτών ημερομισθίων, ΔΕΝ ΙΣΧΥΕΙ : - Για τους αμειβόμενους αποκλειστικά και μόνο με σταθερές αποδοχές, οι οποίες όμως δεν πρέπει να είναι κατώτερες των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας (Γενική και Ειδικές) και - Για τους αμειβόμενους με σταθερές αποδοχές και ποσοστά, φιλοδωρήματα κλπ (πχ περιοδεύοντες πωλητές, πλασιέ), όταν οι σταθερές αποδοχές τους υπερβαίνουν τις τεκμαρτές της κλάσης κατάταξης τους. Σ' αυτήν την περίπτωση, ασφαλίζονται επί των σταθερών αποδοχών τους (αρ. 18 παρ. 6 του Κ.Α. τ. ΙΚΑ - ΕΤΑΜ). Ως σταθερές αποδοχές νοούνται οι συμφωνημένες, υπό την προϋπόθεση να είναι ανώτερες της Γενικής ή της οικείας Ειδικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας. Δ) Τεκμήριο υπαγωγής των απασχολουμένων στα είδη επιχειρήσεων ή ειδικοτήτων στις διατάξεις τεκμαρτών ημερομισθίων, αποτελεί ο τρόπος αμοιβής τους, δηλαδή με αποδοχές που κυμαίνονται εν όλο ή εν μέρει και προκύπτουν από ποσοστά επί των πωλήσεων ή εισπράξεων από φιλοδωρήματα, από αμοιβή κατά αποκοπή ή αμοιβή από προμήθειες κλπ. Η νομολογία των Δικαστηρίων, δέχεται ότι για να τύχει εφαρμογής το σύστημα του υπολογισμού των εισφορών με κατάταξη σε ασφαλιστικές κλάσεις τεκμαρτών ημερομισθίων, θα πρέπει να αποδεικνύεται κάθε φορά βάσει σχετικής μετά του εργοδότη συμφωνίας, ότι ο συγκεκριμένος μισθωτός αμείβεται πράγματι με κυμαινόμενες αποδοχές. Σε διαφορετική περίπτωση δεν ισχύουν οι διατάξεις του αρ. 18 του Κ.Α. του τ. ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, αλλά οι εισφορές υπολογίζονται στις πράγματι καταβαλλόμενες αποδοχές ή σε αυτές που προβλέπονται από τις οικείες συμβάσεις εργασίας, δηλαδή τον πραγματικό βασικό μισθό προσαυξανόμενο με τα προβλεπόμενα επιδόματα (ΣτΕ 998/89, 3160/89, 2551/91, 1150/95, κ.α.). Ε) Τονίζουμε ιδιαιτέρως ότι στους πίνακες τεκμαρτών ημερομισθίων (εγκ. 10/13), προσδιορίζονται τα είδη των επιχ/σεων ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ με τις ειδικότητες των εργαζομένων, που υπάγονται στις ασφαλιστικές κλάσεις των τεκμαρτών ημερομισθίων. Ενδεικτικά αναφέρουμε όπως προκύπτει από τους πίνακες, ότι η ειδικότητα "μανικιούρ - πεντικιούρ", έχει ενταχθεί στο είδος των επιχ/σεων "κομμωτήρια - μικτά κομμωτήρια - κουρεία - μικτά κουρεία". Ως εκ τούτου το προσωπικό που απασχολείται με την ειδικότητα "μανικιούρ - πεντικιούρ", σε επιχ/σεις με αποκλειστικό και μόνο αντικείμενο εργασιών "μανικιούρ - πεντικιούρ", ΔΕΝ ΥΠΑΓΕΤΑΙ στις διατάξεις περί τεκμαρτών ημερομισθίων. (1) ΕΑΕΔ 2013 σ. 290.
ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου – Εργατικά – Εργατική νομοθεσία – Ασφαλιστική νομοθεσία – ΣΣΕ – Αποδοχές – Μισθός – Ημερομίσθιο – Επιδόματα – Συνταξιοδότηση – ΙΚΑ – ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου
