Καταβολή σύνταξης σε οφειλέτη - συνταξιούχο με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης. Γνωστοποίηση των διατάξεων του άρθρου 21 του Ν. 4337/2015 Εγκ. ΙΚΑ 12/21.4.2016 Σχετ.: α) Η 68/2014(1) εγκύκλιος της Διεύθυνσής μας, β) Το Φ1500/οικ. 49926/2148/13.1.2016(2) έγγραφο της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικών Ασφαλίσεων του Υπουργείου Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Σας κοινοποιούμε τις διατάξεις της παρ.1 περ. η του άρθρου 21 του Ν. 4337/2015 "Μέτρα για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων" (ΦΕΚ 129/17.10.2015 τ. Α') με τις οποίες καταργούνται οι διατάξεις των παρ. 1 έως 3 του άρθρου 38 του Ν. 4331/2015 "Μέτρα για την ανακούφιση των Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ), την απλοποίηση της λειτουργίας των Κέντρων Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕ.ΠΑ.), καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής και συναφή ασφαλιστικά ζητήματα και άλλες διατάξεις" (ΦΕΚ 69/2.7.2015 τ. Α') που αφορούν στην καταβολή της σύνταξης σε οφειλέτες ασφαλιστικών εισφορών και σας γνωρίζουμε τα εξής: Ι. Με την εγκύκλιο 68/2014 δώσαμε οδηγίες, για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 61 του Ν. 3863/2010 όπως αντικαταστάθηκαν με τις διατάξεις του άρθρου 43 του Ν. 3996/2011, συμπληρώθηκαν με τις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 32 του Ν. 4075/2012 και υλοποιήθηκαν με την Φ1500/οικ. 9696/195/08.08.2014 Υπουργική Απόφαση, σύμφωνα με τις οποίες, στους υποψήφιους συνταξιούχους με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης, που είχαν οφειλές από ασφαλιστικές εισφορές δόθηκε η δυνατότητα παρακράτησης των οφειλών από την σύνταξη που καταβάλει ο απονέμων φορέας, εφόσον το οφειλόμενο ποσό από ασφαλιστικές εισφορές και αναγνωρίσεις δεν ήταν μεγαλύτερο των τριάντα (30) μηνιαίων συντάξεων κατωτάτων ορίων συνταξιοδότησης λόγω γήρατος, με ανώτατο όριο το ποσό των 15.000 ευρώ ή 20.000 ευρώ εάν συμμετέχων φορέας ήταν ο Ο.Α.Ε.Ε. Το παραπάνω ποσό οφειλής συμψηφίζονταν ή παρακρατούνταν από το ποσό της σύνταξης σε ίσες μηνιαίες δόσεις, που δεν ήταν δυνατό να υπερβαίνουν τις σαράντα (40) και κατέλαβε τα συνταξιοδοτικά αιτήματα που υποβλήθηκαν από 15.9.2014 και μετά, καθώς και για όσα δεν είχε εκδοθεί μέχρι την ημερομηνία αυτή οριστική απόφαση συνταξιοδότησης. II. Στη συνέχεια από 2.7.2015 (ημερομηνία ισχύος του Ν. 4331/2015) με τις διατάξεις των παρ. 1-3 του άρθρου 38 του ν. 4331/2015 αντικαταστάθηκαν οι παρ. 2 και 3 του άρθρου 61 Ν. 3863/10 όπως ίσχυαν και τροποποιήθηκε το ανωτέρω νομοθετικό πλαίσιο, ως προς το ύψος του οφειλόμενου ποσού και τον αριθμό των δόσεων. Ειδικότερα, αυξήθηκε το ύψος της οφειλής που παρακρατείται μηνιαίως από την καταβαλλόμενη σύνταξη μέσω της αύξησης του αριθμού των κατωτάτων ορίων από 30 σε 55 κατώτατα όρια και μέχρι του ποσού των 25.000 ευρώ. Σημειώνουμε ότι με τη ρύθμιση αυτή λαμβάνονται υπόψη τα κατώτατα όρια που ισχύουν για κάθε φορέα ανά κατηγορία σύνταξης (γήρατος, αναπηρίας, θανάτου) και όχι μόνο το κατώτατο όριο λόγω γήρατος. Συνεπώς, εάν στους φορείς υφίστανται διαφορετικά κατώτατα όρια για τη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος, αναπηρίας ή θανάτου, ανάλογα διαφοροποιείται και το ποσό της οφειλής που μπορεί να παρακρατηθεί από τις συντάξεις. Στο ποσό της οφειλής περιλαμβάνεται η κύρια οφειλή, τα πρόσθετα τέλη ή τόκοι λόγω καθυστέρησης καταβολής, λοιπές επιβαρύνσεις καθώς και τυχόν οφειλές από αναγνωρίσεις χρόνων ασφάλισης. Επιπλέον προβλέπεται αύξηση του αριθμού των δόσεων από 40 σε 60 ισόποσες μηνιαίες δόσεις, με την πρώτη δόση να παρακρατείται από την σύνταξη του πρώτου μήνα έναρξης του δικαιώματος συνταξιοδότησης. Συνεπώς, εάν ο ασφαλισμένος δικαιούται αναδρομικές συντάξεις, η μηνιαία παρακράτηση διενεργείται και επί των αναδρομικών συντάξεων. Στο σημείο αυτό διευκρινίζουμε ότι οι ουσιώδεις διαφοροποιήσεις που επήλθαν από τις παραπάνω διατάξεις αφορούσαν: α) Την μεταβολή του ανώτατου ορίου παρακράτησης το οποίο ανερχόταν στις 25.000,00 ευρώ. β) Το ανώτατο όριο παρακράτησης υπολογίζονταν στο 55πλάσιο του κατωτάτου ορίου ανά κατηγορία σύνταξης όπως αυτό ισχύει κάθε φορά για παλαιούς και νέους ασφαλισμένους και όχι στο κατώτατο όριο λόγω γήρατος που γινόταν με τις προϊσχύουσες διατάξεις. γ) Στο ποσό της οφειλής που μας γνωστοποιούσε ο συμμετέχων φορέας συμπεριλαμβάνονταν η κύρια οφειλή από εισφορές, τα πρόσθετα τέλη, οι τόκοι, οι επιβαρύνσεις καθώς και τα ποσά από αναγνωρίσεις πλασματικών χρόνων, χωρίς διαχωρισμό σε κεφάλαιο και τόκους. Τα παραπάνω εφαρμόζονται: α) για αιτήσεις που υποβλήθηκαν από την ισχύ του νόμου δηλαδή από 2.7.2015 μέχρι και 16.10.2015 και β) για αιτήσεις που υποβλήθηκαν μέχρι και την 16/10/2015 για τις οποίες δεν έχει εκδοθεί η βεβαίωση οφειλής ή έχει εκδοθεί η βεβαίωση της οφειλής αλλά δεν έχει παρέλθει η προβλεπόμενη από τις διατάξεις του άρθρου 6 του π.δ. 258/1983 δίμηνη προθεσμία για την εφάπαξ καταβολή του κατά περίπτωση υπερβάλλοντος ποσού οφειλής. Για διευκόλυνσή σας και καλύτερη κατανόηση των ανωτέρω σας παραθέτουμε πίνακα με το ανώτατο όριο παρακράτησης ανά κατηγορία και τρόπο υπολογισμού σύνταξης καθώς και σχετικό παράδειγμα. Παλαιοί Ασφαλισμένοι Κατηγορία σύνταξης Ποσό κατωτάτου ορίου Ανώτατο όριο παρακράτησης (οφειλές από ασφαλιστικές εισφορές, ποσά αναγνωρίσεων) Γήρατος - Αναπηρίας 486,84 x 55 = 26.776,20 25.000,00 Θανάτου 438,16 x 55 = 24.098,80 24.098,80 Νέοι Ασφαλισμένοι Κατηγορία σύνταξης Ποσό κατωτάτου ορίου Ανώτατο όριο παρακράτησης (οφειλές από ασφαλιστικές εισφορές, ποσά αναγνωρίσεων) Γήρατος - Αναπηρίας 495,74 x 55 = 27.265,70 25.000,00 Θανάτου 396,58 x 55 = 21.811.90 21.811.90 Παράδειγμα: Άνδρας την 1.2.2015 υποβάλει συνταξιοδοτικό αίτημα λόγω γήρατος με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης, με αναγνώριση πλασματικών χρόνων και συνυπολογισμό χρόνου ασφάλισης στον ΟΑΕΕ. Η οφειλή του στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ από αναγνωρίσεις πλασματικών χρόνων ανέρχεται σε 7.000 ευρώ. Ο ΟΑΕΕ μας γνωστοποιεί τα ασφαλιστικά του στοιχεία που απαιτούνται για τον υπολογισμό της τμηματικής σύνταξης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 του Ν. 3232/04, (ημέρες ασφάλισης, συντάξιμες αποδοχές, Κ.Ο., τυχόν ποσό σύνταξης από αυτοτελές δικαίωμα, κ.λπ.) και οφειλή που ανέρχεται σε 16.000 ευρώ. Επειδή το συνολικό ποσό της οφειλής δεν υπερβαίνει το ανώτατο όριο παρακράτησης ΙΚΑ-ΕΤΑΜ δηλ. τα 25.000 ευρώ (16.000 + 7.000 = 23.000 ευρώ) θα προβούμε σε έκδοση συνταξιοδοτικής απόφασης. Η συνολική οφειλή 23.000 ευρώ θα κατανεμηθεί σε 60 δόσεις με παρακράτηση της οφειλής από τη σύνταξη που θα του χορηγηθεί δηλαδή 23.000 : 60 = 383,33 ευρώ. Εάν η σύνταξη είναι ύψους 950 ευρώ, με παρακράτηση 383,33 ευρώ μηνιαίως για 60 μήνες, θα χορηγείται το υπόλοιπο εκ 566,67 ευρώ για το διάστημα αυτό. Το ποσό της οφειλής, για τον συμμετέχοντα φορέα ΟΑΕΕ, θα συμψηφιστεί με το ποσό της συμμετοχής του στην δαπάνη της συνταξιοδότησης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 του Ν. 3232/04. III. Όμως από 17.10.2015 ημερομηνία έναρξης ισχύος των διατάξεων της παρ. 1 περ. η του άρθρου 21 του Ν. 4337/2015 καταργούνται οι διατάξεις των παρ. 1 έως 3 του άρθρου 38 του Ν. 4331/2015 και επανέρχεται σε ισχύ το πρότερο καθεστώς που ίσχυε έως την 02.07.2015 (ημερομηνία δημοσίευσης του Ν. 4331/2015) με τις διατάξεις του άρθρου 61 του Ν. 3863/2010, όπως αντικαταστάθηκαν με τις διατάξεις του άρθρου 43 του Ν. 3996/2011 και προστέθηκαν με την παράγραφο 3 του άρθρου 32 του Ν. 4075/2012. Κατά συνέπεια το ύψος του ποσού που δύναται να παρακρατηθεί από την σύνταξη του υποψήφιου συνταξιούχου, από οποιαδήποτε αιτία (κύρια οφειλή, πρόσθετα τέλη ή τόκοι λόγω καθυστέρησης καταβολής, λοιπές επιβαρύνσεις καθώς και τυχόν οφειλές από αναγνωρίσεις χρόνων ασφάλισης), επανέρχεται στο όριο των 20.000 ευρώ για τον Ο.Α.Ε.Ε. και 15.000 ευρώ για τα υπόλοιπα Ταμεία, πλην Ο.Γ.Α., ο δε αριθμός των δόσεων που δύνανται να παρακρατηθούν από τη σύνταξη επανέρχεται στις σαράντα (40). Ευνόητο είναι ότι τυχόν διαφοροποίηση στο ποσό του κατωτάτου ορίου επηρεάζει και το ποσό της οφειλής που μπορεί να παρακρατηθεί. Η διαδικασία κατανομής και καταβολής της οφειλής του υποψήφιου συνταξιούχου μεταξύ των ασφαλιστικών φορέων που συμμετέχουν στη διαδικασία συνταξιοδότησης με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης, η οποία καθορίστηκε με τις διατάξεις της Υ.Α. Φ.1500/οικ. 9696/195/08.08.2014, και εκδόθηκε κατ εξουσιοδότηση των διατάξεων του άρθρου 32 του ν. 4075/2012, ισχύει ως έχει για όλα τα Ταμεία, πλην Ο.Γ.Α. Επισημαίνουμε στο σημείο αυτό, ότι οι διατάξεις του άρθρου 68 του ν. 4144/2013 περί διακανονισμού καθυστερούμενων οφειλών στον Ο.Γ.Α., ορίζουν ρητά ότι οι διατάξεις των παραγράφων 2, 3, 4 του άρθρου 61 του ν. 3863/2010, όπως ίσχυαν μέχρι την έκδοση του ν. 4144/2013, δεν εφαρμόζονται στον Ο.Γ.Α. Ως εκ τούτου, η δυνατότητα παρακράτησης των ασφαλιστικών εισφορών μέσω της σύνταξης δεν έχει εφαρμογή στον Ο.Γ.Α. στις περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης. Αντιμετώπιση εκκρεμών περιπτώσεων Ανακεφαλαιώνοντας τα ανωτέρω για την αντιμετώπιση των εκκρεμών αιτήσεων που υποβλήθηκαν για συνταξιοδότηση με τις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης επισημαίνουμε τα εξής: 1. Οι διατάξεις του άρθρου 38 του ν. 4331/2015, που αφορούν ύψος οφειλής μέχρι 25.000 ευρώ και παρακράτηση μέχρι 60 ισόποσες μηνιαίες δόσεις, ισχύουν: α) για αιτήσεις που υποβλήθηκαν από 2.7.2015 μέχρι και την 16.10.2015 και β) για αιτήσεις που υποβλήθηκαν μέχρι και την 16.10.2015 για τις οποίες όμως δεν έχει εκδοθεί βεβαίωση οφειλής ή έχει εκδοθεί βεβαίωση οφειλής αλλά δεν έχει παρέλθει η προβλεπόμενη από τις διατάξεις του άρθρου 6 του π.δ. 258/1983 δίμηνη προθεσμία για την εφάπαξ καταβολή του κατά περίπτωση υπερβάλλοντος ποσού οφειλής. 2. Οι διατάξεις του άρθρου 61 του Ν. 3863/2010 όπως ισχύουν, που αφορούν ύψος οφειλής μέχρι 20.000 ευρώ και παρακράτηση μέχρι 40 ισόποσες μηνιαίες δόσεις, ισχύουν για αιτήσεις που υποβλήθηκαν από 17.10.2015 και μετά. Κατά τα λοιπά ισχύουν οι οδηγίες της εγκυκλίου 68/2014. (1) ΕΑΕΔ 2015 σελ. 446. (2) ΕΑΕΔ Φεβρουαρίου 2016 σελ. 176.
ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου – Εργατικά – Εργατική νομοθεσία – Ασφαλιστική νομοθεσία – ΣΣΕ – Αποδοχές – Μισθός – Ημερομίσθιο – Επιδόματα – Συνταξιοδότηση – ΙΚΑ – ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου
