Αιφνίδια επαναφορά της "μετενέργειας" των Σ.Σ.Ε. στο καθεστώς της ΠΥΣ 6/2012 στα πλαίσια των μνημονιακών δεσμεύσεων της χώρας (Ν. 4336/2015 "Κύρωση του σχεδίου σύμβασης οικονομικής ενίσχυσης από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας κ.λπ. - ΦΕΚ 94/Α/14.8.2015) Απ. Μετζητάκου πρ. Δ/ντού Υπ. Εργασίας - πρ. Αντιπροέδρου ΟΑΕΔ Ι Σε πρόσφατο προηγούμενο άρθρο μας με τον τίτλο "Η αποκατάσταση της μετενέργειας των Σ.Σ.Ε. στην ορθή θεσμική της θέση" που καταχωρήθηκε στο τεύχος του μηνός Σεπτεμβρίου της ΕΑΕΔ, είχαμε αναφερθεί στις μόλις μέχρι πρότινος νεότερες διατάξεις του Ν. 4331/2015 με τις οποίες επαναφέρθηκε η ρύθμιση του ζητήματος αυτού στο καθεστώς ισχύος του βασικού, περί συλλογικών συμβάσεων εργασίας και διαιτησίας, νόμου 1876/90, άρθρο 9 παρ. 4 και 5. Σύμφωνα με τις ως άνω διατάξεις το περιεχόμενο των οποίων επανέλαβε και ο νεότερος νομοθέτης, καθορίσθηκε ότι, η θεσμική προστασία της μετενέργειας ήτοι, η υποχρεωτική παράταση ισχύος των Σ.Σ.Ε. που λήγουν είναι 6 μηνών έναντι των 3 μηνών που είχε επιβάλλει η Πράξη Υπ. Συμβουλίου (ΠΥΣ) 6/2012 και ότι οι κανονιστικοί όροι των παραπάνω ρυθμίσεων διατηρούνται στο σύνολό τους και όχι μόνο ορισμένοι εξ αυτών που είχε καθιερώσει βιαίως η προαναφερθείσα ΠΥΣ. Η εφαρμογή του συνόλου των κανονιστικών όρων των Σ.Σ.Ε. και των αποφάσεων διαιτησίας διαρκούσης της μετενέργειας διετηρείτο μέχρις ότου λυθεί ή τροποποιηθεί η ατομική σχέση εργασίας προς δε και ότι οι όροι αυτοί εφαρμόζονται και στους εργαζομένους που προσλαμβάνονται κατά το διάστημα του εξαμήνου. Η ρύθμιση και η επαναφορά στις αρχικές διατάξεις του Ν. 1876/90 του συστήματος της μετενέργειας των Σ.Σ.Ε. που διαμόρφωσε ο νομοθέτης του Ν. 4331/2015, άρθρο 72, παρ. 1, είχε και μία πρόσθετη συνέπεια κατά την οποία είναι ανεπίτρεπτη η μονομερής τροποποίηση των όρων της Σ.Σ.Ε. που έληξε. Κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει μόνο με συμφωνία των μερών, σε συλλογικό ή ατομικό επίπεδο. ΙΙ Έχοντας υπόψει την "περίεργη" εμμονή των δανειστών-εταίρων μας, σε μεταρρυθμιστικούς μηχανισμούς από τους οποίους ελλείπει παντελώς το στοιχείο του δικαίου της εργασίας και την εκ παραλλήλου προβολή από τους ανωτέρω συνομιλητές μας των τιθεμένων κάθε φορά "προαπαιτουμένων" προκειμένου να υπογραφούν οι σχετικές συμφωνίες (μνημόνια) είχαμε επιφυλαχθεί στο τέλος του κειμένου του προαναφερθέντος άρθρου μας (IV) ότι, τα όσα ερρύθμισε ο νομοθέτης, περί "μετενέργειας" στον Ν. 4331/2015, θα εύρουν έδαφος εφαρμογής, εφόσον δεν καταργηθούν με νεότερες διατάξεις, στα πλαίσια των, υπό διαπραγμάτευση νέων μέτρων. Οι επιφυλάξεις και οι υπόνοιές μας επαληθεύθηκαν και μάλιστα σε χρόνο διαστημικής ταχύτητας, αφού τον αμέσως επόμενο της δημοσιεύσεως του Ν. 4331/2015 μήνα (2.7.2015), επακολούθησε πανηγυρικά η δημοσίευση (14.8.2015) του Ν. 4336/2014 (ΦΕΚ 94/Α) με τον οποίο κυρώθηκε το σχέδιο συμβάσεως "οικονομικής ενισχύσεως σταθερότητος και ρυθμίσεις για την υλοποίηση της συμφωνίας χρηματοδοτήσεως κ.λπ." και με το οποίο νομοθέτημα (συμφωνία - μνημόνιο), ανετράπη το σύστημα μετενέργειας των Σ.Σ.Ε. που είχε καθιερωθεί επί σειρά ετών και είχε αποκατασταθεί στην θεσμική της θέση με τον Ν. 4331/2015. Έτσι με συνοπτική νομοθετική διαδικασία αποφασίσθηκε και ψηφίστηκε η κατάργηση του άρθρου 72, παρ. 1 του Ν. 4331/2015 με τις διατάξεις του οποίου οριζόταν η υποχρεωτική παράταση ισχύος του συνόλου των κανονιστικών όρων της Σ.Σ.Ε. που έληξε, σε 6 μήνες. Συνεπώς η κατάργηση των παραπάνω διατάξεων, αναδύει στην επιφάνεια και επαναφέρει σε ισχύ το καθεστώς της ΠΥΣ 6/2012, σύμφωνα με την οποία, εφεξής το σύστημα της μετενέργειας των Σ.Σ.Ε. και των αποφάσεων διαιτησίας θα διέπεται από τους εξής κανόνες: α) Ο χρόνος επιβιώσεως των κανονιστικών όρων της Σ.Σ.Ε. με αναγκαστική ισχύ συρρικνώνεται εκ νέου από 6 μήνες σε 3 μήνες (άρθρο 2 παρ. 4). β) Το τρίμηνο κατά την διάρκεια του οποίου θα εξακολουθούν να ισχύουν οι κανονιστικοί όροι με αναγκαστική ισχύ, αρχίζει από την ημερομηνία που θα λήξει ή θα καταγγελθεί η Σ.Σ.Ε., ή η διαιτητική απόφαση. γ) Μετά την πάροδο του τριμήνου και κατά την ανάπτυξη της "μετενέργειας" - και εφόσον δεν έχει ανανεωθεί η λήξασα ή η καταγγελθείσα ρύθμιση με την σύναψη νέας Σ.Σ.Ε. - εξακολουθούν να ισχύουν οι κανονιστικοί όροι με μειωμένη ενδοτικού δικαίου ισχύ. δ) Στους διατηρούμενους κανονιστικούς όρους της λυθείσης Σ.Σ.Ε., συμπεριλαμβάνονται μόνο: 1) οι βασικοί μισθοί ή τα βασικά ημερομίσθια. 2) Τα επιδόματα "ωριμάνσεως" ήτοι πολυετίας, τριετιών, πενταετιών ή άλλης συναφούς μορφής παροχών. 3) Τα επιδόματα τέκνων. 4) Τα επιδόματα σπουδών ή πτυχίου ή άλλου συναφούς τίτλου και 5) Τα επιδόματα επικινδυνότητος της εργασίας, ήτοι ανθυγιεινής ή βαρειάς κ.λπ. εργασίας. ε) Με την επαναφορά και θέση σε ισχύ της ΠΥΣ 6/2012 άρθρο 2, παρ. 4 παύει να ισχύει κάθε άλλο προβλεπόμενο από την λυθείσα Σ.Σ.Ε. επίδομα, ή άλλης μορφής μισθολογική παροχή, μεταξύ των οποίων και το επίδομα γάμου και ως εκ τούτου δεν δύναται να αξιωθεί εφεξής η συνέχιση καταβολής τους. Τα παραπάνω προκύπτουν ευθέως και από τις διατάξεις του άρθρου 2, παρ. 5 της ανωτέρω ΠΥΣ, σύμφωνα με τις οποίες σαφώς ορίζεται ότι, οι περί μετενεργείας διατάξεις των παραγράφων 1, 4 και 5 του άρθρου 9 του Ν. 1876/90 παύουν να ισχύουν. Κατ' ακολουθία, σύμφωνα με τα σημερινά ισχύοντα οι προαναφερθέντες περιορισμένοι κανονιστικοί όροι που διατηρούνται, μετά την πάροδο του τριμήνου είναι δυνατόν να υποστούν περαιτέρω προσβολή που θα προκύψει είτε από νεότερη Σ.Σ.Ε., είτε στα πλαίσια μιας νέας τροποποιητικής ατομικής συμβάσεως εργασίας. Η ανυπαρξία συλλογικής ρυθμίσεως μετά την πάροδο του τριμήνου -έναντι του προσφάτως καταργηθέντος εξαμήνου- οδηγεί στον καθορισμό της αμοιβής και των λοιπών όρων εργασίας των μισθωτών με την σύναψη ατομικών συμβάσεων, το μισθολογικό περιεχόμενο των οποίων δεν πρέπει πάντως να υπολείπεται του οριζομένου κάθε φορά, νομοθετημένου κατωτάτου μισθού, ή ημερομισθίου. ΙΙΙ Σε ό,τι αφορά την παράταση ισχύος της εθνικής γενικής Σ.Σ.Ε. της 26.3.2014 μέχρι την 30.9.2015, αυτή παραμένει διότι η σχετική περί παρατάσεως διάταξη της παραγράφου 2, του άρθρου 72 του Ν. 4331/2015 δεν καταργείται με την προεκτεθείσα συμφωνία-μνημόνιο του Ν. 4336/2015. Κατά συνέπεια για την παραπάνω εθνική ρύθμιση ισχύει ότι εκθέσαμε στο προηγούμενο άρθρο μας. Τέλος ανάγκη να επισημανθεί ότι, το νέο (επαναφερθέν) καθεστώς της "μετενέργειας" ισχύει από την δημοσίευση στο ΦΕΚ του Ν. 4336/2015, ήτοι από την 14.8.2015. Ωστόσο, δεν αποκλείεται στο πλαίσιο των, υπό διαπραγμάτευση νέων μέτρων, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται και το ζήτημα των συλλογικών διαπραγματεύσεων, της διαιτησίας και γενικώς των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, να διαμορφωθεί νέο διαφορετικό σύστημα μηχανισμού της "μετενέργειας των Σ.Σ.Ε." η εφαρμογή του οποίου (θετική ή αρνητική) θα εξαρτάται από την προσδοκομένη αναπτυξιακή πορεία της οικονομίας της χώρας. Νέα παράταση ισχύος της εθνικής ρυθμίσεως Με την από 29.9.2015 εθνική γενική συλλογική σύμβαση εργασίας, άρθρο 1 (Πράξη Καταθ. Υπ. Εργασίας 7/29.9.2015) παρατάθηκε εκ νέου η διάρκεια ισχύος της από 26.3.2014 Εθνικής Γενικής Σ.Σ.Ε. μέχρι την 31.12.2015. Υπενθυμίζεται ότι, η εν λόγω εθνική ρύθμιση είχε συμφωνηθεί να ισχύσει ως Σ.Σ.Ε. "ορισμένου χρόνου" με έναρξη ισχύος την 1.1.2014 και λήξη την 31.12 του ιδίου έτους, 2014 (άρθρο 6). Εν τούτοις η ρύθμιση αυτή υπέστη δύο διαδοχικές παρατάσεις της ισχύος της. Η πρώτη ορίσθηκε μέχρι την 30.6.2015, σύμφωνα με τον Ν. 4320/2015, άρθρο 40 και η δεύτερη μέχρι την 30.9.2015 με τον Ν. 4331/2015, άρθρο 72 παρ. 2. Την δυνατότητα παρατάσεως ισχύος της ως άνω εθνικής ρυθμίσεως για ένα ακόμη έτος και με τους ίδιους όρους, είχαν προβλέψει τα συμβαλλόμενα μέρη, που μπορούσε να γίνει με κοινή συμφωνία αυτών (άρθρο 6). Με το άρθρο 2 της νέας εθνικής ρυθμίσεως οι συμβαλλόμενοι -περί των οποίων αναφερθήκαμε στο προηγούμενο άρθρο μας- συμφώνησαν να εκκινήσουν την διαδικασία των διαπραγματεύσεων για τον καθορισμό "μισθολογικών" όρων, εφόσον κατά την διάρκεια ισχύος της αρθεί οποιαδήποτε περιοριστική διάταξη που έχει επιβληθεί με νομοθετική παρέμβαση στο περιεχόμενο των εθνικών γενικών Σ.Σ.Ε. των ετών 2010, 2011, 2012.
ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου – Εργατικά – Εργατική νομοθεσία – Ασφαλιστική νομοθεσία – ΣΣΕ – Αποδοχές – Μισθός – Ημερομίσθιο – Επιδόματα – Συνταξιοδότηση – ΙΚΑ – ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου
