Αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου ή σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επ' αυτού Εγκ. ΙΚΑ 47/19.12.2016 Σχετ.: 45/2001, 81/2003(1), 97/2011(2) Εγκύκλιοι Σας κοινοποιούμε τις διατάξεις της παρ. 1 του αρθρ. 18 του ν. 4331/2015 (ΦΕΚ 69Α) με θέμα το δικαίωμα των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης (Φ.Κ.Α.), και μετά τη συμμόρφωση του οφειλέτη σε ρύθμιση τμηματικής καταβολής, να μην χορηγούν αποδεικτικό ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου ή σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επ' αυτού, εφόσον η οφειλή δεν είναι ασφαλισμένη. Στις περιπτώσεις αυτές θα εκδίδεται Βεβαίωση Οφειλής, η οποία κατατίθεται αντί του αποδεικτικού ενημερότητας και αποδίδεται στο Φορέα το προϊόν του τμήματος, μέχρι του ύψους της οφειλής. Συγκεκριμένα σας γνωρίζουμε ότι: Με τις ανωτέρω σχετικές εγκυκλίους έχουν δοθεί οδηγίες, μεταξύ άλλων, και για τη χορήγηση Β.Α.Ε. για πώληση, γονική παροχή ή δωρεά ακινήτου, σύμφωνα με τις οποίες, εφόσον ο υπόχρεος ήταν ασφαλιστικά ενήμερος, δηλαδή δεν όφειλε τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές ή είχε ρυθμίσει τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του και ήταν ενήμερος προς τη ρύθμιση, χορηγείτο Β.Α.Ε. Σύμφωνα με τις κοινοποιούμενες διατάξεις, οι Φ.Κ.Α. (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), και μετά τη ρύθμιση της τμηματικής καταβολής των οφειλών, δύναται να μην χορηγούν αποδεικτικό ενημερότητας (Β.Α.Ε.) αλλά Βεβαίωση Οφειλής, η οποία κατατίθεται αντί του αποδεικτικού ενημερότητας και αποδίδεται στο Φορέα (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ) το προϊόν του τμήματος μέχρι του ύψους της οφειλής, εφόσον η οφειλή δεν είναι ασφαλισμένη. Κατά συνέπεια, οι οδηγίες των παραπάνω σχετικών εγκυκλίων τροποποιούνται και ισχύουν ανάλογα ως εξής: Στις περιπτώσεις που κατά τον έλεγχο για τη χορήγηση του αποδεικτικού για μεταβίβαση ακινήτου, κτηρίου ή αγροτεμαχίου - οικοπέδου ή σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επ' αυτού, δωρεά-γονική παροχή: Α. δεν διαπιστώνεται η ύπαρξη οφειλής από καμία αιτία προς το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, εξακολουθεί να χορηγείται Βεβαίωση Ασφαλιστικής Ενημερότητας μέσω ΟΠΣ/ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. Β. διαπιστώνεται ύπαρξη οφειλής - το αποδεικτικό αιτείται για μεταβίβαση ακινήτου, γονική παροχή ή δωρεά και ο μεταβιβάζων είναι ασφαλιστικά ενήμερος, (δεν οφείλει τρέχοντα και έχει προβεί σε τμηματική καταβολή) θα χορηγείται Βεβαίωση Ασφαλιστικής Ενημερότητας, εφόσον η οφειλή είναι ασφαλισμένη. - το αποδεικτικό αιτείται για μεταβίβαση ακινήτου εκτός γονικής παροχής ή δωρεάς, θα χορηγείται Βεβαίωση Οφειλής, εφόσον η οφειλή δεν είναι ασφαλισμένη. Διαδικασία χορήγησης, στοιχεία Βεβαίωσης και έλεγχος για την έκδοση αυτής Το αποδεικτικό εκδίδεται μετά από αίτηση του δικαιούχου ή μετά από αίτηση του αρμόδιου συμβολαιογράφου που εκτελεί την πράξη μεταβίβασης (εφόσον διαθέτει σχετική εξουσιοδότηση του δικαιούχου), στο αρμόδιο Υποκατάστημα του έργου-ακινήτου ή της έδρας της επιχείρησης, εφόσον πρόκειται για μεταβίβαση οικοπέδου-αγροτεμαχίου. Στην αίτηση θα πρέπει υποχρεωτικά να συμπληρώνεται και η αιτία μεταβίβασης, ώστε να χορηγείται η αντίστοιχη βεβαίωση. Μετά την διαδικασία καταχώρησης του αιτήματος και κατά την επεξεργασία αυτού διαπιστώνονται τα ακόλουθα: Α. Στις περιπτώσεις που ο αιτών είναι ασφαλιστικά ενήμερος ήτοι δεν οφείλει ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές εισφορές από καμία αιτία στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, εκδίδεται Βεβαίωση Ασφαλιστικής Ενημερότητας, για μεταβίβαση ακίνητου-αγροτεμαχίου ή σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επ' αυτού και δωρεά - γονική παροχή, στην εν λόγω βεβαίωση θα αναγράφει την αιτία χορήγησης με την ένδειξη, βεβαιώνεται ότι ο παραπάνω είναι ασφαλιστικά ενήμερος και η ισχύς της είναι για έξι μήνες από την έκδοσή της. Β1. Στις περιπτώσεις που κατά τον έλεγχο διαπιστώνεται ύπαρξη οφειλής, με ενεργή ρύθμιση και εφόσον το αποδεικτικό αιτείται για μεταβίβαση ακινήτου-αγροτεμαχίου ή σύσταση εμπράγματος δικαιώματος επ' αυτού, γονικής παροχής ή δωρεάς, και ο μεταβιβάζων είναι ασφαλιστικά ενήμερος, θα εκδίδεται από το σύστημα ενημερωτικό σημείωμα (όπου θα εμφανίζονται τα αποτελέσματα του ελέγχου και οι αναλυτικές έγγραφες των οφειλών) το οποίο θα χορηγείται στον αιτούντα προκειμένου να κατατίθεται στην αρμόδια Ταμειακή Υπηρεσία ΚΕΑΟ και μόνο εφόσον από την αρμόδια υπηρεσία βεβαιώνεται ότι η οφειλή είναι ασφαλισμένη, θα χορηγείται Βεβαίωση Ασφαλιστικής Ενημερότητας με χειρόγραφη διαδικασία από το αρμόδιο Υποκατάστημα με την ένδειξη έχει ρυθμίσει την/τις οφειλή/ές προς το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και είναι ασφαλιστικά ενήμερος και ισχύει για ένα μήνα από την έκδοσή της. Β2. Στις περιπτώσεις που κατά τον έλεγχο διαπιστώνεται ύπαρξη οφειλής (ρυθμισμένης ή μη), εφόσον το αποδεικτικό αιτείται για μεταβίβαση εκτός γονικής παροχής - δωρεάς θα εκδίδεται Βεβαίωση Οφειλής με χειρόγραφη διαδικασία, εφόσον η οφειλή δεν είναι ασφαλισμένη και βεβαιώνεται από την αρμόδια υπηρεσία ΚΕΑΟ, ακολουθώντας την ανωτέρω διαδικασία (ενημερωτικό προς ΚΕΑΟ). Στη Β.Ο. θα αναγράφεται το συνολικό ποσό που οφείλεται, όπως προκύπτει από το ενημερωτικό και αναλυτικά για κάθε ΑΜΕ, ΑΜΟΕ (ιδιωτικού οικοδομικού ή ιδιωτικού τεχνικού έργου) ή Α.Μ.Α., τα επιμέρους οφειλόμενα ποσά μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα έκδοσης της βεβαίωσης, είτε οι οφειλές είναι ρυθμισμένες, είτε όχι, ανεξαρτήτως της κατάστασης του έργου που υπάρχει στο μητρώο και της ημερομηνίας πρωτοκόλλου/απογραφής. Δηλαδή, η βεβαίωση εκδίδεται πλέον για όλα τα έργα (ενεργά, υπό εκκαθάριση, εκκαθαρισμένα, είτε έχουν απογραφεί εντός είτε εκτός 10ετίας). Στο επάνω μέρος της βεβαίωσης οφειλής αναγράφεται το ονοματεπώνυμο/επωνυμία του αιτούντος, ο Α.Μ.Ο.Ε. (εάν υπάρχει), το ΑΦΜ, το είδος του έργου και η διεύθυνση του έργου, ενώ για κάθε ΑΜΕ/ΑΜΟΕ/ΑΜΑ που ευθύνεται, αναγράφεται ο ΑΜΕ/ΑΜΟΕ/ΑΜΑ, το ονοματεπώνυμο/επωνυμία (ΑΜΕ κοινής επιχείρησης ή ΑΜΟΕ οικοδομοτεχνικού έργου με ένδειξη εργοδότης ΝΑΙ), η Ταμειακή Υπηρεσία - ΚΕΑΟ που υπάγεται και το ποσό οφειλής, θα αναγράφει την αιτία χορήγησης και θα ισχύει έως το τέλος του μήνα έκδοσής της. Ο έλεγχος για την έκδοση του αποδεικτικού θα διενεργείται με βάση τη χρονική περίοδο υπευθυνότητας (ημερομηνία έναρξης και ημερομηνία λήξης) του αιτούντος, όπως είναι καταχωρημένες στα μητρώα εργοδοτών κοινών επιχειρήσεων και οικοδομοτεχνικών έργων, ανάλογα αν υπάρχει απόφαση ρύθμισης των οφειλών ή όχι. Συγκεκριμένα, α) αν δεν υπάρχει απόφαση ρύθμισης θα εκτυπώνεται ο πίνακας χρεών, βάσει της ημερομηνίας έναρξης και λήξης του υπευθύνου, β) αν υπάρχει απόφαση ρύθμισης θα εκτυπώνεται το ποσό της ρύθμισης ως να εξοφλείτο εκείνη τη στιγμή, Έλεγχοι που ήδη διενεργούνται, όπως π.χ. καταβολή του 50% του ποσού πράξης επιβολής, πράξη από καταγγελία σε ένσταση κ.λπ. θα εξακολουθήσουν να γίνονται και τα ποσά των δεν θα συμπεριλαμβάνονται στο ποσό οφειλής κάθε AM Ε/ΑΜΟΕ, ενώ ο έλεγχος ημερομηνίας πρωτοκόλλου/απογραφής όταν είναι πέραν της 10ετίας καταργείται. Διαχείριση Βεβαιώσεων Οφειλής και απόδοση παρακρατούμενων ποσών από τον συμβολαιογράφο, πιστωτικό ίδρυμα ή τράπεζα Η Βεβαίωση Οφειλής εκδίδεται σε τρία αντίγραφα: - Το ένα αντίγραφο χορηγείται στον αιτούντα, το οποίο οφείλει να καταθέσει στον αρμόδιο συμβολαιογράφο (εφόσον δεν έχει αιτηθεί από τον ίδιο) που καταρτίζει τη σχετική πράξη προσαρτώντας στο κείμενο την εν λόγω Βεβαίωση Οφειλής και αναφέροντας ότι εάν για οποιοδήποτε λόγο δεν εκπληρωθεί ο όρος της παρακράτησης, εφόσον υφίσταται υπόλοιπο προς παρακράτηση και απόδοσης αυτού, η πράξη θεωρείται ότι συντάχθηκε χωρίς την προσκόμιση αποδεικτικού. - Ο αρμόδιος συμβολαιογράφος οφείλει να παρακρατήσει από το τίμημα το αναγραφόμενο ποσό και να αποδώσει εντός (10) ημερών από τη σύνταξη της συμβολαιογραφικής πράξης, στο Φορέα (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), όπως περιγράφεται στη σχετική βεβαίωση οφειλής. - Το δεύτερο αντίγραφο διαβιβάζεται στην Κεντρική Υπηρεσία ΚΕΑΟ, η οποία οφείλει ανά τακτά διαστήματα να ελέγχει ότι έχουν αποδοθεί τμήμα του τιμήματος ως παρακράτηση στους αντίστοιχους ΑΜΕ ή ΑΜΟΕ και να ενημερώνει το Τμήμα Εσόδων στο αρμόδιο Υποκατάστημα ΙΚΑ-ΕΤΑΜ. - Το τρίτο αντίγραφο τηρείται σε ειδικό αρχείο της Υπηρεσίας έκδοσης της Βεβαίωσης Οφειλής. Απόδοση παρακρατούμενων ποσών Τα ποσά που μνημονεύονται στην αναλυτική κατάσταση της Βεβαίωσης Οφειλής ανά ΑΜΕ/ΑΜΟΕ/ΑΜΑ αποδίδονται από τον αρμόδιο συμβολαιογράφο σε οποιαδήποτε Ταμειακή Υπηρεσία - ΚΕΑΟ, με την υποχρέωση κατάθεσης αντιγράφου του τμήματος της πράξης στην οποία προκύπτει η παρακράτηση και της βεβαίωσης οφειλής. Ο συμβολαιογράφος οφείλει να παρακρατήσει και να αποδώσει στο φορέα (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ) εντός δέκα (10) ημερών από την σύνταξη της σχετικής πράξης τα ποσά που περιγράφονται στη σχετική Βεβαίωση, η παρακράτηση και η απόδοση από το τίμημα πρέπει να είναι ποσό ίσο με το οφειλόμενο σύμφωνα με την σχετική Βεβαίωση Οφειλής το οποίο και θα πρέπει να καταγράφεται στη σχετική πράξη. Στην περίπτωση που το οφειλόμενο ποσό είναι μεγαλύτερο του τιμήματος, η παρακράτηση γίνεται μέχρι του ποσού του τιμήματος και καταγράφεται στη σχετική πράξη. Στην περίπτωση που από το τίμημα δεν υπολείπεται ποσό προς παρακράτηση για τον Φορέα ( ΙΚΑ-ΕΤΑΜ), ευνόητο είναι ότι δεν παρακρατείται ποσό και καταγράφεται στην σχετική πράξη. Στην περίπτωση που το προς παρακράτηση ποσό δεν επαρκεί για την κάλυψη του συνόλου των οφειλόμενων, εφόσον η οφειλή προέρχεται πέραν του ενός Αριθμού Μητρώου, από τη σχετική βεβαίωση οφειλής, η παρακράτηση και απόδοση θα διενεργείται κατά τη σειρά καταγραφής στην σχετική βεβαίωση και θα καταγράφεται στη σχετική πράξη. Σε κάθε περίπτωση, ακόμα και όταν δεν υπολείπεται ποσό προς παρακράτηση ή δεν έγινε χρήση της Βεβαίωσης Οφειλής, ο φέρων το αποδεικτικό (πωλητής ή συμβολαιογράφος) θα πρέπει να ενημερώνει την αρμόδια Υπηρεσία (Υποκατάστημα ή ΚΕΑΟ), το αργότερο πέντε εργάσιμες από την λήξης της ή κατά την νέα αίτηση εφόσον αυτή έπεται. Ειδικά στην περίπτωση που το τίμημα θα καταβληθεί στον πωλητή με χορήγηση δανείου στον αγοραστή, από αναγνωρισμένες τράπεζες στην Ελλάδα ή λοιπά Πιστωτικά Ιδρύματα εκτός του ότι ο όρος αυτός αναγράφεται υποχρεωτικά στην συμβολαιογραφική πράξη μεταβίβασης, το Πιστωτικό Ίδρυμα ή Τράπεζα αναλαμβάνει να αποδώσει το αναγραφόμενο στην σχετική βεβαίωση ποσό προς παρακράτηση εντός τριών ημερών από την εκταμίευση του δανείου και όχι αργότερα από δυο μήνες από την ημερομηνία σύνταξης του συμβολαίου, εκτός εάν αυτό συμφωνείται διαφορετικά μεταξύ των μελών. (1) ΕΑΕΔ 2003 σελ. 1307. (2) ΕΑΕΔ 2012 σελ. 190.
ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου – Εργατικά – Εργατική νομοθεσία – Ασφαλιστική νομοθεσία – ΣΣΕ – Αποδοχές – Μισθός – Ημερομίσθιο – Επιδόματα – Συνταξιοδότηση – ΙΚΑ – ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου
