Έγκριση Εθνικής Στρατηγικής για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία για τα έτη 2016-2020 Αποφ. οικ. 48416/2564/2017 Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ΦΕΚ 3757/Β/25.10.2017 Αποφασίζουμε: Εγκρίνεται η Εθνική Στρατηγική για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία για τα έτη 2016-2020, ως ακολούθως: ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ 2016 - 2020 Περιεχόμενα Εισαγωγή 1. Η σπουδαιότητα της υγείας και ασφάλειας στην εργασία (ΥΑΕ) 2. Τι είναι η ασφάλεια και υγεία στην εργασία 3. Βασικές έννοιες ΥΑΕ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η υφιστάμενη κατάσταση ως προς την ΥΑΕ 1.1 Η ευρωπαϊκή διάσταση της ΥΑΕ - Βασικές αρχές 1.2 Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο 1.3 Οι υφιστάμενες δομές για την ΥΑΕ σε εθνικό επίπεδο 1.4 Η σημερινή εθνική κατάσταση: Παθογένειες - Προκλήσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Στρατηγικός σχεδιασμός 2.1 Γενικά 2.2 Όραμα 2.3 Στρατηγικοί στόχοι 2.4 Άξονες προτεραιοτήτων 2.5 Χρηματοδότηση 2.6 Παρακολούθηση και αξιολόγηση 2.7 Δημοσιοποίηση Εισαγωγή 1. Η σπουδαιότητα της Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία Η Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία (ΥΑΕ) είναι ο διεπιστημονικός τομέας που στοχεύει στην προστασία της ασφάλειας, της υγείας και της ευεξίας/ευημερίας των ανθρώπων στο εργασιακό τους περιβάλλον, μέσω της βελτίωσης των συνθηκών εργασίας και της μείωσης των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών. Η επίτευξη ενός ασφαλούς και υγιούς περιβάλλοντος εργασίας αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό κοινωνικοοικονομικής ευημερίας και προόδου σε μια σύγχρονη και ευνομούμενη κοινωνία, ενώ παράλληλα συμβάλλει καθοριστικά στην προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης και της απασχόλησης, μέσω της διασφάλισης της ποιότητας και της παραγωγικότητας στην εργασία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO), κάθε χρόνο 2.340.000 θάνατοι εργαζομένων οφείλονται σε επαγγελματικές ασθένειες και εργατικά ατυχήματα, ενώ σε 160 εκατομμύρια υπολογίζονται οι μη θανατηφόρες επαγγελματικές ασθένειες και σε 270 εκατομμύρια τα εργατικά ατυχήματα. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 28, καταγράφονται 2,5 εκατομμύρια ατυχήματα που προκάλεσαν απουσία τουλάχιστον 4 ημερών από την εργασία και 3.515 θανατηφόρα ατυχήματα σε ετήσια βάση, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Eurostat (2012). Εκτιμάται ακόμα ότι κάθε χρόνο περίπου 160.000 εργαζόμενοι χάνουν τη ζωή τους λόγω επαγγελματικών ασθενειών και περισσότεροι από 4.000 εργαζόμενοι λόγω εργατικών ατυχημάτων, ενώ πάνω από τρία εκατομμύρια εργαζόμενοι παθαίνουν κάποιο σοβαρό ατύχημα κατά την εργασία τους (στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και Υγεία στην Εργασία, EU-OSHA και της Γενικής Διεύθυνσης Απασχόλησης, Κοινωνικών Υποθέσεων και Κοινωνικής Ένταξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής). Το κόστος για τους εργαζόμενους, τις επιχειρήσεις και την κοινωνία είναι τεράστιο λόγω της μη πρόληψης των κινδύνων, της επικράτησης ανασφαλών συνθηκών και της πρόκλησης δυσάρεστων συμβάντων (όπως είναι τα εργατικά ατυχήματα και οι επαγγελματικές ασθένειες) στους εργασιακούς χώρους, σε ό,τι αφορά δε στις απώλειες της ανθρώπινης ζωής και στον ανθρώπινο πόνο για τους παθόντες και τις οικογένειες τους πραγματικά ανυπολόγιστο. Πολύ σημαντικό ωστόσο είναι και το αντίστοιχο οικονομικό κόστος, αφού σύμφωνα με υπολογισμούς της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας, το συνολικό κόστος των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 4% του ΑΕΠ, ενώ σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό EU-OSHA, το κόστος αυτό κυμαίνεται μεταξύ 2.6% και 3.8% του ΑΕΠ. Αν και οι σχετικές εκτιμήσεις μπορεί να διαφέρουν λόγω διαφορετικών μεθοδολογιών, με βάση την προαναφερθείσα προσέγγιση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού EU-OSHA, τα εργατικά ατυχήματα και οι επαγγελματικές ασθένειες εκτιμάται ότι σε ετήσια βάση κοστίζουν στην οικονομία της EE τουλάχιστον 490 δισ. ευρώ. Το σημαντικότατο αυτό οικονομικό κόστος που σχετίζεται με την έλλειψη μέτρων προστασίας και πρόληψης στον τομέα της υγείας και ασφάλειας στην εργασία εμποδίζει την οικονομική ανάπτυξη και επηρεάζει την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Μεγάλο μέρος αυτού του δυσβάσταχτου κόστους μετακυλίεται τελικά στην κοινωνία, αφού επιβαρύνει τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης και τα συστήματα περίθαλψης και υγείας και συνολικά τον κρατικό προϋπολογισμό και τους φορολογούμενους πολίτες. Εξάλλου, υπό το καθεστώς της οικονομικής κρίσης, γίνεται όλο και περισσότερο αντιληπτό σήμερα ότι η εξασφάλιση ικανοποιητικών συνθηκών ασφάλειας και υγείας στην εργασία, συμβάλλει καθοριστικά στην ποιότητα ζωής, στην εργασιακή ειρήνη και κατ' επέκταση στην παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και τις συνολικές επιδόσεις των επιχειρήσεων. Σύμφωνα με το κεντρικό σύνθημα των εκστρατειών του Ευρωπαϊκού Οργανισμού EU-OSHA, "... η αποτελεσματική διαχείριση της υγείας και της ασφάλειας στους χώρους εργασίας είναι επωφελής τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τις επιχειρήσεις αλλά και για την κοινωνία στο σύνολό της". 2. Τι είναι η "Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία" Η Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία (ΥΑΕ) ή διαφορετικά η "Επαγγελματική Υγεία και Ασφάλεια" είναι ο διεπιστημονικός τομέας ο οποίος ασχολείται με την προστασία της ανθρώπινης ζωής στο εργασιακό περιβάλλον, μέσω της πρόληψης των επαγγελματικών κινδύνων που υπάρχουν σε κάθε εργασιακή δραστηριότητα και κάθε χώρο εργασίας και οι οποίοι ευθύνονται για την πρόκληση εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών. Ο κύριος στόχος της ΥΑΕ είναι η προαγωγή και διατήρηση των υψηλότερων κατά το δυνατόν επιπέδων υγείας και ασφάλειας στην εργασία, δημιουργώντας έτσι τις συνθήκες για την αποφυγή ή τη μείωση της εμφάνισης των εργατικών ατυχημάτων, των επαγγελματικών ασθενειών και των άλλων προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με την εργασία. Η επίτευξη αυτού του στόχου που αναπαριστά την επιθυμητή -ασφαλή- κατάσταση των συνθηκών εργασίας, προϋποθέτει ότι οι εργοδότες πρέπει πρώτα να αξιολογήσουν τους κινδύνους για την ΥΑΕ στους χώρους εργασίας ευθύνης τους και στη συνέχεια να αποφασίσουν για το αν απαιτείται να ληφθούν κάποια μέτρα πρόληψης και προστασίας και αν ναι, ποια θα είναι τα μέτρα που θα εφαρμοστούν. Σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας, η ΥΑΕ συμπεριλαμβάνει την κοινωνική, ψυχική και σωματική ευεξία/ευημερία των εργαζομένων, αντιμετωπίζοντας το "άτομο ως ενιαίο σύνολο". Ως εκ τούτου η ΥΑΕ δεν συμβάλλει μόνο στη μείωση των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών, αλλά διερευνώντας τις αιτίες τους (υπαρκτοί παράγοντες κινδύνου, ή αλλιώς πηγές κινδύνου, στο εργασιακό περιβάλλον) συμβάλλει και στον προσδιορισμό και στην εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων πρόληψης και προστασίας. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, είναι απαραίτητο να αλληλοεπιδρά με άλλους επιστημονικούς τομείς, όπως η ιατρική της εργασίας, η δημόσια υγεία, η βιομηχανική μηχανική, η εργονομία, η χημεία, η ψυχολογία κ.α. 3. Βασικές έννοιες της ΥΑΕ Ορισμένες βασικές έννοιες σε θέματα ΥΑΕ είναι οι ακόλουθες. - Πηγή κινδύνου (ή παράγοντας κινδύνου): είναι η κατάσταση ή η ενέργεια με πιθανότητα πρόκλησης βλάβης από την άποψη του ανθρώπινου τραυματισμού ή της ασθένειας, ή ένας συνδυασμός αυτών, δηλαδή οτιδήποτε υπάρχει στο χώρο εργασίας που έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει τραυματισμό ή βλάβη στην υγεία των εργαζομένων (αντίστοιχα, εργατικό ατύχημα ή επαγγελματική ασθένεια). - Κίνδυνος: είναι ο συνδυασμός της πιθανότητας εμφάνισης μιας επικίνδυνης εκδήλωσης (ή της έκθεσης σε έναν παράγοντα κινδύνου) και της σοβαρότητας του τραυματισμού ή της βλάβης στην υγεία των εργαζομένων που μπορεί να προκληθεί εξαιτίας αυτής της εκδήλωσης ή της έκθεσης. - Εκτίμηση Κινδύνου: είναι η διαδικασία αξιολόγησης των κινδύνων για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων στους χώρους εργασίας. Πρόκειται για μια συστηματική εξέταση/μελέτη όλων των πτυχών της εργασίας που εξετάζει: - τι θα μπορούσε να προκαλέσει τραυματισμό ή βλάβη και σε ποιους, - αν οι κίνδυνοι μπορούν να εξαλειφθούν και, αν όχι, - ποια είναι τα μέτρα πρόληψης και προστασίας που θα πρέπει να ληφθούν για τον έλεγχο των κινδύνων. - Ασφάλεια: Είναι η κατάσταση όπου νιώθουμε "ασφαλείς", δηλαδή πλήρως απαλλαγμένοι από την απειλή κάποιου κινδύνου που μπορεί να προκαλέσει τραυματισμό ή κάποια βλάβη στην υγεία, (κάτι που στην πράξη είναι αδύνατο να επιτευχθεί). Ως εκ τούτου, η ασφάλεια πρέπει να θεωρηθεί ως μια αξιολογική κρίση σχετικά με το επίπεδο του κινδύνου τραυματισμού ή βλάβης που θεωρείται ότι είναι αποδεκτό. - Υγεία (σε σχέση με την εργασία): "Η κατάσταση της πλήρους σωματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι μόνο η απουσία ασθένειας ή αναπηρίας" (Καταστατικό ΠΟΥ, 1946). - Επαγγελματική ασθένεια: Η επαγγελματική ασθένεια ορίζεται με δύο διαφορετικούς τρόπους: Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει η επιστήμη της ιατρικής, επαγγελματική ασθένεια είναι η νόσος που σχετίζεται με το είδος των κινδύνων στους οποίους εκτέθηκε ο πάσχων λόγω της εργασίας του. Είναι κάθε νόσος που αποδεδειγμένα, στη βάση ιατρικών κριτηρίων, μπορεί να αποδοθεί στο είδος της εργασίας και τους κινδύνους στους οποίους λόγω της εργασίας έχει εκτεθεί ο εργαζόμενος. Ο δεύτερος ορισμός βασίζεται στην ασφαλιστική πραγματικότητα που ισχύει στην κάθε χώρα. Δηλαδή, επαγγελματική ασθένεια είναι η νόσος που αναγνωρίζεται ως τέτοια από το ισχύον ασφαλιστικό σύστημα, με τους όρους και τους περιορισμούς που κάθε φορά αυτό θέτει. - Εργατικό ατύχημα: Ακριβής ορισμός του εργατικού ατυχήματος δεν υπάρχει στην ελληνική νομοθεσία για την ΥΑΕ. Γενικά, στη νομολογία, ως εργατικό ατύχημα χαρακτηρίζεται ο θάνατος ή η ανικανότητα του ασφαλισμένου για εργασία που προκλήθηκε από ένα βίαιο περιστατικό που έγινε κατά την εκτέλεση της εργασίας ή εξαιτίας αυτής (και κατά τη μετάβαση του εργαζόμενου στον τόπο της εργασίας ή κατά την επιστροφή στο σπίτι του). Επίσης, σύμφωνα με την ασφαλιστική νομοθεσία και συγκεκριμένα με την εγκύκλιο Αρ. 45/24.6.2010 του I ΚΑ ως εργατικό ατύχημα ορίζεται: "Ο θάνατος ή η ανικανότητα του εργαζόμενου για εργασία που προκλήθηκε από ένα βίαιο περιστατικό που έγινε κατά την εκτέλεση της εργασίας ή εξαιτίας αυτής". - Πρόληψη: όλα τα βήματα ή τα μέτρα που λαμβάνονται ή σχεδιάζεται να εφαρμοστούν σε όλα τα στάδια της εργασίας εντός της επιχείρησης, για την εξάλειψη ή τη μείωση των επαγγελματικών κινδύνων. Όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής, οι έννοιες της ΥΑΕ ισχύουν για κάθε κλάδο οικονομικής δραστηριότητας, από τις κατασκευές, τη γεωργία, τη μεταποίηση, την εξόρυξη και την αλιεία ως το εμπόριο, τα γραφεία, τις υπηρεσίες ή την υγειονομική περίθαλψη, συμπεριλαμβάνοντας τις υπεργολαβικές εργασίες. Περαιτέρω, για τους σκοπούς της ΥΑΕ, εκτός από την περίοδο της αμιγώς εργασιακής δραστηριότητας, η καθημερινή μετακίνηση προς και από τον τόπο εργασίας θεωρείται επίσης ως τμήμα της καθημερινής εργασίας. Ως εκ τούτου η "ασφαλής μετακίνηση" συνιστά έναν ακόμα τομέα που καλύπτει η ΥΑΕ. Σημειώνεται ότι το ισχύον στη χώρα μας θεσμικό πλαίσιο για την προστασία της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου σε ό,τι αφορά στις γενικές προβλέψεις της νομοθεσίας περιλαμβάνεται στον Κώδικα Νόμων για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία (ΚΝΥΑΕ) που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 3850/2010 (84 Α'), εφαρμόζεται σε όλες τις επιχειρήσεις, εγκαταστάσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα (καθώς και τα Ν.Π.Δ.Δ. και τους Ο.Τ.Α.) και ισχύει για κάθε εργαζόμενο που απασχολείται από τον εργοδότη με οποιαδήποτε σχέση εργασίας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η υφιστάμενη κατάσταση ως προς την ΥΑΕ ........................................................... 1.4 Η σημερινή εθνική κατάσταση - Παθογένειες και Προκλήσεις - Εθνικό νομοθετικό πλαίσιο για την ΥΑΕ Ιστορικά, η πρώτη νομοθεσία στην Ελλάδα σχετικά με την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία (ΥΑΕ) ήταν ο ν. 3134/1911 για την "υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων και των ωρών εργασίας και το προεδρικό διάταγμα (π.δ.) 14/3/1934 με τίτλο "Περί υγιεινής και ασφάλειας των εργατών και υπαλλήλων των πάσης φύσεως βιομηχανικών και βιοτεχνικών εργοστασίων, εργαστηρίων, κ.λπ.". Ορόσημο στην ανάπτυξη της ΥΑΕ στη χώρα μας ήταν ο ν. 1568/1985 "Υγιεινή και Ασφάλεια των εργαζομένων". Αυτό το νομοθετικό πλαίσιο επέτρεψε τη δημιουργία μιας σειράς θεσμικών δομών και οργάνων, όπως οι Επιτροπές Υγιεινής και Ασφάλειας στην Εργασία (ΕΥΑΕ) σε επίπεδο επιχείρησης ή το Συμβούλιο Υγιεινής και Ασφάλειας στην Εργασίας (ΣΥΑΕ), σε επίπεδο εθνικό. Σε αυτό το νομοθέτημα επίσης, ορίζεται ο ρόλος του Τεχνικού Ασφαλείας και του Ιατρού Εργασίας στους χώρους εργασίας. Το προεδρικό διάταγμα 294/1988 με τίτλο "Ελάχιστος χρόνος απασχόλησης τεχνικού ασφαλείας και γιατρού εργασίας, επίπεδο γνώσεων και ειδικότητα τεχνικού ασφαλείας για τις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και εργασίες του άρθρου 1 παραγράφου 1 του ν. 1568/1985 "Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων" παρουσιάζει λεπτομερώς τις διάφορες πτυχές του ν. 1568/1985. Η οδηγία-πλαίσιο 89/391/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 1989 και η οδηγία του Συμβουλίου 91/383/ ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 1991, έχουν μεταφερθεί στο ελληνικό δίκαιο με το προεδρικό διάταγμα 17/1996 "Μέτρα για την βελτίωση της ασφάλειας και υγείας των εργαζομένων κατά την εργασία σε συμμόρφωση με τις οδηγίες 89/391/ΕΟΚ και 91/383/ΕΟΚ". Το διάταγμα αυτό εφαρμόζεται τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα και σε όλους τους εργοδότες με τουλάχιστον έναν εργαζόμενο. Σε αυτό προβλέπονται οι υποχρεώσεις των εργοδοτών, όπως το να διενεργούν εκτίμηση των κινδύνων, να παρέχουν εκπαίδευση στους εργαζόμενους και τους εκπροσώπους τους και να διενεργούν την επίβλεψη της υγείας και της ασφάλειας. Αναφέρει ακόμα ότι οι εργαζόμενοι πρέπει να λαμβάνουν μέρος κατά τη διαδικασία εκτίμησης των κινδύνων. Σε αυτό προβλέπεται ακόμα ο ρόλος των εξωτερικών υπηρεσιών προστασίας και πρόληψης - ΕΞΥΠΠ (ιδιωτικές εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες σε θέματα ΥΑΕ στους εργοδότες). Με το προεδρικό διάταγμα 95/1999 "Όροι ίδρυσης και λειτουργίας Υπηρεσιών Προστασίας και Πρόληψης" παρέχονται περισσότερες λεπτομέρειες για το θέμα αυτό. Περαιτέρω, σημαντικό νομοθετικό κείμενο ήταν το προεδρικό διάταγμα 159/1999 "Τροποποίηση του π.δ. 17/1996" και ο ν. 3144/2003 "Κοινωνικός διάλογος για την προώθηση της απασχόλησης και την κοινωνική προστασία και άλλες διατάξεις". Με δεδομένη την πολυπλοκότητα του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου, με την έκδοση του νόμου 3850 της 2ας Ιουνίου 2010 συγκεντρώνονται όλα τα παραπάνω θέματα ΥΑΕ σε έναν "Κώδικα Νόμων για την Υγεία και την Ασφάλεια των Εργαζομένων" (ΚΝΥΑΕ). Αυτό το νομικό έγγραφο καλύπτει ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, τα οποία παρουσιάζονται στη συνέχεια επιγραμματικά: - Επιτροπές για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία (ΕΥΑΕ) σε επίπεδο επιχείρησης (λεπτομέρειες στην παράγραφο 3.3, διαδικασία εκλογής, ο ρόλος και ο αριθμός των αντιπροσώπων, κ.λπ.). - Τεχνικός Ασφαλείας (προσόντα,τα καθήκοντα, κ.λπ.). - Υπηρεσίες προστασίας και πρόληψης (είτε εξωτερικά είτε εσωτερικά, ελάχιστες προϋποθέσεις για την ίδρυση και τη λειτουργία τους). - Κατάταξη των επιχειρήσεων σε τρεις διαφορετικές κατηγορίες κινδύνου (Α: υψηλή, Β: μεσαία, Γ: χαμηλή). - Ιατρός εργασίας (προσόντα, τα καθήκοντα, ελάχιστος χρόνος εργασίας σε μια επιχείρηση). - Επίβλεψη της υγείας. - Εκπαίδευση των εργαζομένων, των τεχνικών ασφαλείας και των ιατρών εργασίας. - Συμβούλιο για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία-ΣΥΑΕ σε εθνικό επίπεδο (λεπτομέρειες στην παράγραφο 3.1). - Νομαρχιακές Επιτροπές για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία (ΝΕΥΑΕ) (λεπτομέρειες αναφέρονται στην παράγραφο 3.2). - Ειδικές Επιτροπές για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία (π.χ. στα ναυπηγεία). - Γενικές κτιριολογικές απαιτήσεις. - Προστασία των εργαζομένων από φυσικούς, χημικούς και βιολογικούς παράγοντες, πυροπροστασία, κ.λπ. - Υποχρεώσεις των εργοδοτών (π.χ. αξιολόγηση των κινδύνων, διαβούλευση και κοινωνικός διάλογος). - Η ελλιπής εφαρμογή του Νομοθετικού Πλαισίου νια την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία στις ελληνικές επιχειρήσεις μέχρι σήμερα. Ο έλεγχος μέσα στην επιχείρηση ασκείται από μία οργανωτική δομή στην υπηρεσία του εργοδότη, που μπορεί να είναι υπηρεσία ή ο τεχνικός ασφαλείας και ο γιατρός εργασίας (όπου προβλέπεται) ή συνδυασμός αυτών. Ταυτόχρονα ασκείται και από τους εργαζόμενους στην επιχείρηση, μέσω της Επιτροπής Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία ή τον εκπρόσωπο των εργαζομένων για τα θέματα υγείας και ασφάλειας. Ο χαρακτήρας αυτού του ελέγχου είναι συμβουλευτικός προς τον εργοδότη και στη χώρα μας, αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα. Στον ιδιωτικό τομέα, στην πλειοψηφία των επιχειρήσεων η παροχή υπηρεσιών Υγείας και Ασφάλειας στους/στις εργαζόμενους/ες είναι τυπική και υποτυπώδης, ιδίως όσον αφορά τον χώρο των πολύ μικρών και των μικρών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με την έρευνα ESENER (2009) ο κυριότερος λόγος για την ενασχόληση επιχειρήσεων με θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία είναι η "εκπλήρωση των νομικών υποχρεώσεων", όπως αναφέρεται από το 90% των εκπροσώπων της διοίκησης στην ΕΕ-27. Στον Δημόσιο Τομέα, αν εξαιρεθούν οι περισσότεροι Δήμοι και οι παλιές ΔΕΚΟ, η Νομοθεσία για την Υγεία και Ασφάλεια της εργασίας αγνοείται. Το ίδιο το Υπουργείο Εργασίας, όπως και το σύνολο σχεδόν των Υπουργείων δεν διαθέτουν καμία υποδομή για την παροχή υπηρεσιών Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας στους/στις εργαζομένους/ες τους. Δεν υπάρχουν κίνητρα για τη λήψη μέτρων για την βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος. Οι εργοδότες είτε πάρουν μέτρα είτε όχι δεν έχουν καμία επίπτωση, με συνέπεια να αρκούνται στην τυπική κάλυψη των νομοθετικών τους υποχρεώσεων. Η κάλυψη αυτών των τυπικών υποχρεώσεων γίνεται με την παροχή "εξειδικευμένων" και νομοθετικά καθορισμένων επιστημονικών και τεχνικών υπηρεσιών από συνεργαζόμενους ειδικούς επιστήμονες ή από τις Εταιρίες (Υπηρεσίες Προστασίας και Πρόληψης, Εσωτερικές [ΕΣΥΠΠ] και Εξωτερικές [ΕΞΥΠΠ]) που υπενοικιάζουν τους εν λόγω επιστήμονες στις επιχειρήσεις ή στις υπηρεσίες/οργανισμούς του δημόσιου τομέα. Σε ότι αφορά τις Εσωτερικές Υπηρεσίες Προστασίας και Πρόληψης (ΕΣΥΠΠ), η νομοθεσία παραβιάζεται συστηματικά. Εκτός από ορισμένες ΔΕΚΟ, σε καμία ιδιωτική επιχείρηση ή Δημόσια Υπηρεσία, που είναι υποχρεωμένη σύμφωνα με τη Νομοθεσία να δημιουργήσει ΕΣΥΠΠ, αυτή δεν έχει συσταθεί. Οι απαιτήσεις δε για τον εξοπλισμό τους είναι ανάλογες με τις εξωτερικές υπηρεσίες, που παρέχουν υπηρεσίες σε πάσης φύσεως παραγωγικές δραστηριότητες κι όχι σε μια μεμονωμένη επιχείρηση. Οι υπάρχουσες Εξωτερικές Υπηρεσίες Προστασίας και Πρόληψης (ΕΞ.Υ.Π.Π.) λειτουργούν κατά βάση με τους κανόνες της αγοράς. Το αποτέλεσμα ήταν -με την κατάλληλη νομοθετική κάλυψη- να επικρατήσουν ως υπηρεσίες ενοικίασης ειδικών επιστημόνων (ιατρών εργασίας και τεχνικών ασφαλείας) προς τις επιχειρήσεις. Οι ΕΞ.Υ.Π.Π., έχουν πλέον αναλάβει την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων στη συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων, τόσο με τις ικανότατες δημόσιες σχέσεις τους όσο και με τις ανταγωνιστικές οικονομικές προσφορές στους μειοδοτικούς διαγωνισμούς επιχειρήσεων και οργανισμών κυρίως των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης και του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Αντίστοιχη είναι σε μεγάλο βαθμό και η λειτουργία της πρόληψης μέσω των ιατρών εργασίας και των τεχνικών ασφαλείας. Όμως υπάρχουν και πολλά άλλα προβλήματα που έχουν να κάνουν με την έλλειψη ή την ανεπάρκεια της εκπαίδευσης των τεχνικών ασφαλείας και την απασχόληση ιατρών κάθε ειδικότητας (με πλήρη έλλειψη εξειδικευμένης εκπαίδευσης) αντί των ειδικευμένων ιατρών εργασίας. Ως συνέπεια, η πρόληψη στους χώρους εργασίας συνήθως περιορίζεται σε μελέτες εκτίμησης κινδύνου -αν υπάρχουν- δίχως ουσιαστικό περιεχόμενο και αντίκρισμα, σε τυπικές επισκέψεις, σε κοινότοπες παρατηρήσεις και σε συνταγογράφηση για τους/τις εργαζόμενους/ες, ενώ από την άλλη, οι σοβαροί κίνδυνοι που οφείλονται στην άσκηση της εργασιακής δραστηριότητας περνούν απαρατήρητοι και συνεπώς δεν αντιμετωπίζονται. Σε ότι αφορά την εθνική νομοθεσία ΥΑΕ, έχουν πράγματι ενσωματωθεί όλες οι Ευρωπαϊκές Οδηγίες και συστάσεις για τα θέματα ΥΑΕ. Λόγω όμως σοβαρών ελλείψεων κυρίως ειδικού επιστημονικού προσωπικού (ιατρών εργασίας, τεχνικών ασφαλείας) αλλά και υποστελέχωσης των ελεγκτικών μηχανισμών, υπάρχουν εκπτώσεις στην εφαρμογή τους, είτε νομοθετικά κατοχυρωμένες είτε υπό τη μορφή έκδοσης διάφορων ερμηνευτικών εγκυκλίων, που ουσιαστικά καταστρατηγούν και ακυρώνουν στην πράξη ακόμη και αυτό το τυπικό νομοθετικό πλαίσιο. - Το υφιστάμενο θεσμικό Πλαίσιο για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία Το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο είναι κατακερματισμένο, ανεπαρκές, με υποστελεχωμένες τις ελάχιστες δομές του, ουσιαστικά ανύπαρκτο. Με ευθύνη των προηγούμενων κυβερνήσεων και του εν γένει πελατειακού συστήματος, ποτέ δεν οργανώθηκε και φυσικά δεν λειτούργησε ένα ολοκληρωμένο Εθνικό Σύστημα Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία (ΕΣυστΥΑΕ). Το ΕΣυστΥΑΕ (στις αναπτυγμένες κυρίως χώρες της Δύσης) λειτουργεί πάνω σε τρείς βασικούς πυλώνες. Ο πρώτος πυλώνας είναι η παραγωγή πολιτικών, νομοθεσίας και κανόνων λειτουργίας, ο δεύτερος πυλώνας είναι η δημιουργία υποστηρικτικών δομών και ο τρίτος πυλώνας είναι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί. Ο πρώτος πυλώνας βρίσκεται υπό την ευθύνη της Πολιτείας (Υπουργεία Εργασίας, Υγείας, Εσωτερικών, Ανάπτυξης και Παιδείας) και υποστηρίζεται από επιστημονικούς φορείς εργαζομένων, εργοδοτών και ειδικών επιστημόνων με σχετικό αντικείμενο. Ο πυλώνας αυτός στη χώρα μας σήμερα στηρίζεται αποκλειστικά στην υποβαθμισμένη (από Γενική Διεύθυνση) και υποστελεχωμένη Διεύθυνση Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία του Υπουργείου Εργασίας, χωρίς καμία συμμετοχή των υπολοίπων Υπουργείων και χωρίς την ουσιαστική συνδρομή των επιστημονικών φορέων. Σε αυτό το πλαίσιο λοιπόν, θα πρέπει να επανεξεταστεί και ο ίδιος ο ρόλος του Συμβουλίου Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων, αρμόδιο να γνωμοδοτεί σε θέματα προστασίας της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων ώστε να συνεισφέρει ουσιαστικά στο πραγματικά του έργο. Ο δεύτερος πυλώνας των υποστηρικτικών δομών απουσιάζει παντελώς στη χώρα μας. Καμία τέτοια δομή δεν υπάρχει σήμερα στα αρμόδια Υπουργεία Εργασίας, Υγείας, Εσωτερικών, Ανάπτυξης και Παιδείας αλλά και στην πλειοψηφία των οργανισμών και φορέων του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Ο τρίτος πυλώνας των ελεγκτικών μηχανισμών αποτελείται από την Επιθεώρηση της Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία του Σώματος Επιθεώρησης Εργασία-Σ.ΕΠ.Ε. Οι ελεγκτικές της δραστηριότητες είναι περιορισμένες λόγω ανεπαρκούς οργανωτικής διάρθρωσης και χωρικής κάλυψης, αδυναμίας διενέργειας ελέγχων στη συντριπτική πλειοψηφία των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, υποστελέχωσης και έλλειψης τεχνικής υποστήριξης των ελέγχων. Τέλος, ποτέ δεν δημιουργήθηκε στη χώρα μας φορέας για την ασφάλιση του επαγγελματικού κινδύνου, στον οποίο σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική, το ασφάλιστρο καταβάλλεται αποκλειστικά και μόνο από την εργοδοτική πλευρά (το εργασιακό περιβάλλον που μπορεί να προκαλέσει βλάβη στην υγεία των εργαζομένων βρίσκεται στην ιδιοκτησία, εποπτεία και αποκλειστική ευθύνη του εργοδότη), είναι κλιμακωτό (και αυξομειούμενο) και εξαρτάται από την κατηγορία της επιχείρησης, από τους δείκτες επαγγελματικής νοσηρότητας, από το εργασιακό περιβάλλον της συγκεκριμένης επιχείρησης και από τα λαμβανόμενα μέτρα για την πρόληψη και προαγωγή της υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων. Συνεπώς, το τεράστιο αυτό κόστος (κατά μέσο όρο στο 4% του ΑΕΠ της εθνικής οικονομία) μετακυλίεται στη χώρα μας στα Ασφαλιστικά Ταμεία, τα οποία φυσικά δεν μπορούν να είναι βιώσιμα μετά την ανάληψή του. Επιπλέον, επί της ουσίας δεν υπάρχει κανένα κίνητρο λήψης μέτρων από την εργοδοτική πλευρά. - Γενικές διαπιστώσεις Όπως προαναφέρθηκε, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του '80 (με το ν. 1568/1985) στη χώρα μας έχουν εισαχθεί οι βασικοί θεσμοί, κανόνες και διαδικασίες για την προαγωγή της υγείας και ασφάλειας στην εργασία, ενώ το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο για την ΥΑΕ είναι πλήρως εναρμονισμένο με την αντίστοιχη κοινοτική νομοθεσία. Ωστόσο, ο απολογισμός τριάντα χρόνια μετά τον ν. 1568/1985 "Υγιεινή και ασφάλεια των εργαζομένων" είναι πενιχρός. Το νομοθετικό και το θεσμικό πλαίσιο για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία ενός συστήματος και ενός πλέγματος προστασίας και πρόληψης της επαγγελματικής νοσηρότητας, τυγχάνει περιορισμένης εφαρμογής και δεν έχει αποδώσει παρά ελάχιστα αποτελέσματα στην πράξη. Η ολοκληρωμένη και ορθή εφαρμογή αυτού του πυκνού θεσμικού και οργανωτικού πλαισίου αποτελεί ζητούμενο, καθώς προσκρούει, συχνά, τόσο στις ιδιαιτερότητες της παραγωγικής βάσης της ελληνικής οικονομίας (πληθώρα μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων), όσο και στην απουσία ενός συνεκτικού θεσμικού/διοικητικού μηχανισμού που θα συντονίζει τις πολύπλευρες (πλην αποσπασματικές) παρεμβάσεις της Πολιτείας, θα εξασφαλίζει την ουσιαστική προαγωγή των ζητημάτων υγείας και ασφάλειας πέρα από μια τυπική νομική συμμόρφωση των εργοδοτών και, κυρίως, θα συμβάλλει στη διαμόρφωση νοοτροπίας πρόληψης σε όλο το φάσμα της εργασιακής ζωής. Όσον αφορά στην επαγγελματική νοσηρότητα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Σ.ΕΠ.Ε. την τελευταία πενταετία καταγράφεται εν γένει μείωση του αριθμού/συχνότητας των εργατικών ατυχημάτων κατ' έτος (ενδεικτικά από 5.721 αναγγελθέντα στο Σ.ΕΠ.Ε. το 2010 μειώθηκαν το 2013 στα 5.126), η οποία ασφαλώς οφείλεται και στη συρρίκνωση των κατ' εξοχήν επικίνδυνων κλάδων οικονομικής δραστηριότητας όπως π.χ. ο κατασκευαστικός κλάδος και οι οικοδομές. Ανά τομέα οικονομικής δραστηριότητας, ο μεγαλύτερος αριθμός ατυχημάτων απαντάται κατά σειρά στη μεταποίηση, στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο, στην επισκευή οχημάτων και μοτοσικλετών, στις κατασκευές και στον κλάδο μεταφοράς και αποθήκευσης. Γενική διαπίστωση, ωστόσο, είναι ότι εν γένει ο πραγματικός αριθμός ατυχημάτων που συμβαίνουν ετησίως στους χώρους εργασίας είναι μεγαλύτερος από τα επίσημα στοιχεία, δεδομένου του μεγέθους της αδήλωτης εργασίας και της αφανούς οικονομίας στη χώρα μας. Επιπλέον υφίσταται έλλειψη στατιστικών στοιχείων για τον πρωτογενή τομέα (γεωργία, δασοκομία, αλιεία), καθώς ο μεγάλος αριθμός των αυτοαπασχολουμένων στον τομέα δεν εντάσσονται στη νομοθεσία για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία. Σημειώνεται ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο πρωτογενής τομέας είναι σταθερά δεύτερος ως προς τη συχνότητα θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων. Παράλληλα, τονίζεται το γεγονός της σχεδόν παντελούς έλλειψης στατιστικών στοιχείων για τον αριθμό των επαγγελματικών ασθενειών. Οι διαδικασίες αναγνώρισης τους στον μεγαλύτερο ασφαλιστικό φορέα το ΙΚΑ είναι δαιδαλώδεις και ουσιαστικά ανύπαρκτες στα υπόλοιπα ασφαλιστικά ταμεία, ενώ η αναγγελία και καταγραφή τους είναι σχεδόν μηδενική. Όσον αφορά τον έλεγχο εφαρμογής της νομοθεσίας για την ΥΑΕ, αποτελεί πρόκληση για τα επόμενα χρόνια αφενός μεν η ενίσχυση του ελεγκτικού μηχανισμού της Επιθεώρησης AYE του ΣΕΠΕ και αφετέρου η καλλιέργεια και ανάπτυξη νοοτροπίας πρόληψης στους εργοδότες και τους εργαζόμενους. Προς την κατεύθυνση αυτή μπορεί να συμβάλλει η αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων της Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας του Σ.ΕΠ.Ε. όπως η έλλειψη υλικοτεχνικής υποδομής, ο ανεπαρκής αριθμός προσωπικού, η έλλειψη συνεχιζόμενης εκπαίδευσης των επιθεωρητών κ.λπ. αλλά και η πέρα από κάθε έννοια εξορθολογισμού σημερινή διοικητική του οργάνωση και ανάπτυξη τόσο στο κέντρο όσο και στην περιφέρεια της χώρας. Η ανάπτυξη πληροφοριακών συστημάτων που έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία (Πληροφοριακό Σύστημα Σ.ΕΠ.Ε. - ΟΑΕΔ - ΙΚΑ-ΕΤΑΜ "ΕΡΓΑΝΗ", από το 12.2.2014) καθώς και όσων έχουν προγραμματισθεί να λειτουργήσουν (Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Σ.ΕΠ.Ε. και Πληροφοριακό Σύστημα "Ψηφιακές Υπηρεσίες μίας Στάσης") αναμένεται, μεταξύ άλλων, να βελτιώσει σημαντικά την εποπτεία της αγοράς και την πληρέστερη εφαρμογή των θεσμών της ΥΑΕ. Αντίστοιχα, όσον αφορά στην επιτελική υπηρεσία AYE (ΔΑΥΕ, Δ3), η τελευταία διοικητική της υποβάθμιση, η κατάργηση βασικών και ουσιαστικών αρμοδιοτήτων της, οι ελλείψεις σε προσωπικό και η απώλεια εξειδικευμένου προσωπικού, η έλλειψη συνεχιζόμενης εκπαίδευσης του προσωπικού, η απενεργοποίηση της λειτουργίας των εργαστηρίων εφαρμοσμένης έρευνας και μετρήσεων βλαπτικών παραγόντων, συνιστούν ορισμένους μόνο από τους παράγοντες που βάζουν τροχοπέδη στο γενικότερο έργο της και ειδικότερα σε εκείνο που αφορά στη χάραξη στρατηγικής, στην ανάπτυξη νέας νομοθεσίας και στην εφαρμοσμένη έρευνα για την ΥΑΕ, αλλά και στην καλλιέργεια και ανάπτυξη νοοτροπίας πρόληψης σε εργοδότες και εργαζόμενους. Διαπιστώνεται γενικότερα ως προς τα θέματα ΥΑΕ, διαχρονική έλλειψη συντονισμού μεταξύ του Υπουργείου Εργασίας και των συναρμόδιων φορέων όπως είναι τα ασφαλιστικά ταμεία και τα Υπουργεία Υγείας, Παιδείας, Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος και Εσωτερικών κ.λπ. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την προαναφερόμενη διοικητική υποβάθμιση της υπηρεσίας ΥΑΕ από Γενική Διεύθυνση σε επίπεδο Διεύθυνσης, αποτελεί πρόκληση για την ανάπτυξη κι εφαρμογή σύνθετων πολιτικών, όπως για παράδειγμα η εφαρμογή της νομοθεσίας ΥΑΕ στον Δημόσιο και τον ευρύτερο Δημόσιο τομέα ή η ανάγκη αποτελεσματικής αντιμετώπισης των "νέων και των αναδυόμενων" επαγγελματικών κινδύνων. Σε κάθε περίπτωση, το γενικότερο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον των τελευταίων χρόνων, δημιουργεί πρόσθετα εμπόδια στην πλήρη εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου για την ΥΑΕ σε όλο το φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας, ιδίως εάν ληφθούν υπόψη οι δημοσιονομικές συνθήκες και οι οικονομικοί περιορισμοί που αντιμετωπίζουν οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις. Η ελλιπής εφαρμογή της νομοθεσίας και η ουσιαστική απουσία εκπροσώπησης των εργαζομένων μέσω των θεσμών διαβούλευσης που προβλέπει η νομοθεσία (ΕΥΑΕ, εκπρόσωποι, κ.λπ.) στις περισσότερες επιχειρήσεις και ιδίως στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αποτελούν ζητήματα που χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης κι επίλυσης. Δυστυχώς, το συνδικαλιστικό κίνημα δεν ανέδειξε στο βαθμό που θα έπρεπε τα ζητήματα αυτά. Εκτός αυτού είδε και ανταγωνιστικά την (νομοθετική) υποχρέωση εκλογής "Επιτροπών Υγείας και Ασφάλειας των Εργαζομένων" στους εργασιακούς χώρους και δεν μερίμνησε για την εκλογή εκπροσώπων σε επιτροπές ΥΑΕ στη συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων. Για όλους τους προαναφερθέντες λόγους, την επόμενη προγραμματική περίοδο η Πολιτεία πρέπει να εντατικοποιήσει το εύρος και την αποτελεσματικότητα των προσπαθειών της, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, τους εργαζόμενους και τους παραγωγικούς φορείς. Σε αυτό το πλαίσιο είναι αναγκαία η, θεσμική, διοικητική και λειτουργική συνάρθρωση και η αναβάθμιση όλων των επιμέρους υφιστάμενων δομών για την ΥΑΕ, σε ένα ενιαίο, συνεκτικό, πολυδιάστατο και πολυσυλλεκτικό Εθνικό Σύστημα Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία (ΕΣυστΥΑΕ), το οποίο όσον αφορά τη διοικητική/λειτουργική του διάσταση θα βασίζεται στη συνεργασία και δικτύωση του συνόλου των συμμετεχόντων φορέων και στη μεταξύ τους δημιουργία των αναγκαίων θετικών συνεργείων, ενώ όσον αφορά τη διασφάλιση των αναγκαίων πόρων αυτή θα βασίζεται στη δημιουργία ενός φορέα για την ασφάλιση του επαγγελματικού κινδύνου, (βλ. Άξονα 1 του Στρατηγικού Σχεδιασμού). Σύμφωνα με την 187 Διεθνή Σύμβαση Εργασίας "Πλαίσιο προαγωγής της υγείας και ασφάλειας στην εργασία", η οποία ας σημειωθεί δεν έχει ακόμα κυρωθεί από τη χώρα μας, το "Εθνικό Σύστημα ΥΑΕ" ορίζεται ως "η υποδομή που αποτελεί το βασικό πλαίσιο για την υλοποίηση της εθνικής πολιτικής και των εθνικών προγραμμάτων υγείας και ασφάλειας στην εργασία" και θα πρέπει να περιλαμβάνει μεταξύ άλλων: α) τη νομοθεσία, τις συλλογικές συμβάσεις, ανάλογα με την περίπτωση, καθώς και κάθε άλλο κείμενο σχετικό με την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία, β) μια αρχή ή έναν οργανισμό, ή αρχές ή οργανισμούς, υπεύθυνους για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία, που προσδιορίζονται σύμφωνα με τη εθνική νομοθεσία και πρακτική, γ) μηχανισμούς που διασφαλίζουν τη συμμόρφωση με την εθνική νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων επιθεώρησης, δ) μέτρα για την προώθηση, σε επίπεδο επιχείρησης, της συνεργασίας μεταξύ της διεύθυνσης, των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους, ως ένα απαραίτητο στοιχείο για την πρόληψη στον χώρο εργασίας. Το Εθνικό Σύστημα Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία θα πρέπει να περιλαμβάνει ανάλογα με την περίπτωση: α) ένα εθνικό τριμερές συμβουλευτικό όργανο ή εθνικά συμβουλευτικά τριμερή όργανα αρμόδια για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία, β) υπηρεσίες πληροφόρησης και συμβουλευτικές υπηρεσίες για θέματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία, γ) πρόνοια για κατάρτιση σε θέματα ασφάλειας και υγείας στην εργασία, δ) υπηρεσίες υγείας στην εργασία σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία και πρακτική, ε) έρευνα σε θέματα ασφάλειας και υγείας στην εργασία, στ) ένα μηχανισμό συλλογής και ανάλυσης στοιχείων για τις επαγγελματικές ασθένειες και τους τραυματισμούς σε χώρο εργασίας, λαμβανομένων υπ' όψιν των σχετικών κανόνων της Δ.Ο.Ε., ζ) διατάξεις που να αποβλέπουν στη συνεργασία με τα συστήματα ασφάλισης του επαγγελματικού κινδύνου ή τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, τα οποία καλύπτουν τα εργατικά ατυχήματα και τις ασθένειες, η) μηχανισμούς υποστήριξης για την προοδευτική βελτίωση των συνθηκών υγείας και ασφάλειας στις μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις και την άτυπη οικονομία. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Εθνικός στρατηγικός σχεδιασμός ........................................................... 2.3 Στρατηγικοί στόχοι Με σκοπό την υλοποίηση της πολιτικής του Υπουργείου Εργασίας και ειδικότερα τον Στρατηγικό Στόχο 2 του Υπουργείου Εργασίας (2015), όπως αυτός διατυπώνεται στη συνέχεια: "διασφάλιση της προστασίας των εργασιακών δικαιωμάτων, την ποιοτική αναβάθμιση των συνθηκών και όρων εργασίας, την προαγωγή της υγείας και ασφάλειας στην εργασία". ως βασικός στρατηγικός στόχος της πολιτικής του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης στον τομέα της Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία για την περίοδο 2016-2020 αναδεικνύεται: "Θεσμοθέτηση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, (ΕΣσυτΥΑΕ)" και στο πλαίσιο αυτού, τίθενται οι εξής ειδικοί στρατηγικοί στόχοι: 1. Ενδυνάμωση των πολιτικών και των μέτρων πρόληψης των εργατικών ατυχημάτων, των επαγγελματικών ασθενειών και των άλλων ασθενειών που σχετίζονται με την εργασία για όλους τους εργαζομένους, με έμφαση στους πλέον ευάλωτους. 2. Καλλιέργεια νοοτροπίας πρόληψης των κινδύνων στην εργασία με τη συμμετοχή όλων, μέσω της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της ενημέρωσης. 3. Βελτίωση των διαδικασιών αναγγελίας και των συστημάτων καταγραφής εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών. 4. Θέσπιση φορέα ασφάλισης του επαγγελματικού κινδύνου. ........................................................... 2.7 Δημοσιοποίηση Η υιοθέτηση της νέας Στρατηγικής ως δέσμευση της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου θα ανακοινωθεί ευρέως στα μέσα μαζικής ενημέρωσης (Δελτίο τύπου ή επίσημη ανακοίνωση) για την ενημέρωση όλων των ενδιαφερόμενων και εμπλεκόμενων φορέων. Θα έχει προηγηθεί ενημέρωση του Υπουργικού Συμβουλίου προκειμένου από τους συναρμόδιους Υπουργούς να υποστηριχθούν οι αναγκαίες ενέργειες στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους. Η απόφαση αυτή αναρτάται στον ιστότοπο "Διαύγεια" https://diavgeia.gov.gr, στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης www.ypakp.gr και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. ........................................................... Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 2017
ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου – Εργατικά – Εργατική νομοθεσία – Ασφαλιστική νομοθεσία – ΣΣΕ – Αποδοχές – Μισθός – Ημερομίσθιο – Επιδόματα – Συνταξιοδότηση – ΙΚΑ – ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου
