Η Απασχόληση των Συνταξιούχων Πόροι υπέρ e-ΕΦΚΑ - Δήλωση απασχόλησης Βασιλείου Γαμβρούδη, τ. Δ/ντή Υπ. Εργασίας Νομοθεσία Ν. 4387/2016 άρθρο 20 (ΕΑΕΔ 2016 σελ. 517) Ν. 5078/2023 άρθρο 114 (ΕΑΕΔ 2024 σελ. 29) Εγκ. Υπ. Εργασίας 80020/31.1.2024 (ΕΑΕΔ 2024 σελ. 127) Εγκ. e-ΕΦΚΑ 1/5.1.2024 (ΕΑΕΔ 2024 σελ. 129) Εγκ. e-ΕΦΚΑ 7/5.2.2024 (ΕΑΕΔ 2024 σελ. 140) Εγκ. e-ΕΦΚΑ 10/2024 Εγκ. e-ΕΦΚΑ 11/2024 Γενικά Όπως είναι γνωστό ο ασφαλιστικός νόμος 4387/2016 άρθρο 20 στους συνταξιούχους γήρατος - αναπηρίας, εξ ιδίου δικαιώματος, οι οποίοι αναλαμβάνουν εργασία, υπακτέα υποχρεωτικώς στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ, καθιέρωσε μείωση της κύριας και επικουρικής σύνταξης τους κατά 30%. Ήταν η ποινή για την απασχόλησή τους. Ο νόμος 5078/2023 άρθρο 114 καταργεί αυτή τη μείωση κατά 30% της κύριας και επικουρικής σύνταξης και στο εξής (από 1.1.2024) όλοι οι συνταξιούχοι δικαιούνται την καταβολή του συνόλου της κύριας και επικουρικής σύνταξης σε περίπτωση ανάληψης εργασίας ασφαλιστέας στον e-ΕΦΚΑ. Κατ΄ εξαίρεση αναστέλλεται η καταβολή της εξ ιδίου δικαιώματος κύριας και επικουρικής σύνταξης, λόγω γήρατος, σε συνταξιούχους που απασχολούνται σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και δεν έχουν συμπληρώσει το 62o έτος της ηλικίας τους, για όσο διάστημα παρέχεται η απασχόληση αυτή. Για τους συνταξιούχους λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο, εργατικό ατύχημα, ατύχημα εκτός εργασίας και επαγγελματική νόσο προβλέπεται αναλογικά το ήδη ισχύον καθεστώς απασχόλησης συνταξιούχων αναπηρίας και από 1.1.2024 οι συντάξεις αναπηρίας καταβάλλονται ανεξαρτήτως του ύψους του εισοδήματος και της περιουσιακής ή μη μόνιμης εργασίας υποχρεωτικώς υπακτέας στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ (κατάργηση άρθρου 63 ν. 2676/99). Ο νέος νόμος 5078/2023 αντί της ποινής της μείωσης των αποδοχών κατά 30% θεσπίζει ΠΟΡΟ, μη ανταποδοτικού χαρακτήρα, υπέρ του e-ΕΦΚΑ, ως εισφορά, ο οποίος κατανέμεται στους κλάδους κύριας και επικουρικής ασφάλισης και βαρύνει αποκλειστικά τους ασφαλισμένους απασχολουμένους συνταξιούχους, όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 114 του νόμου. Για τους συνταξιούχους οι οποίοι απασχολούνται ως μη μισθωτοί και είναι οι ίδιοι υπόχρεοι για την καταβολή των προβλεπόμενων ασφαλιστικών εισφορών και του πόρου μη ανταποδοτικού χαρακτήρα, λόγω της απασχόλησής τους, θεσπίζεται η δυνατότητα παρακράτησης των εισφορών αυτών από τη σύνταξη των συνταξιούχων, σε περίπτωση δίμηνης καθυστέρησης καταβολής τους. Δήλωση απασχόλησης Με το νέο νόμο θεσπίζεται ακόμη η υποχρέωση δηλώσεως της έναρξης απασχόλησης από τον συνταξιούχο εξ΄ιδίου δικαιώματος, στο φορέα πριν αναλάβει την υπακτέα στον ΕΦΚΑ απασχόληση. Η παράλειψη δηλώσεως στον ΕΦΚΑ πριν την ανάληψη της υπακτέας στο φορέα απασχόλησης, επιφέρει χρηματική κύρωση στους συνταξιούχους, η οποία ισούται με δώδεκα (12) μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις. Η παράλειψη της δηλώσεως διαπιστώνεται είτε με διασταύρωση των στοιχείων των ΑΠΔ και του μητρώου μη μισθωτών, με την ηλεκτρονική πλατφόρμα, είτε από επιτόπιους ελέγχους. Σε περίπτωση που διαπιστώνεται παράλειψη υποβολής της δηλώσεως και μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών ή και πόρου, για το διάστημα της απασχόλησης ο e-ΕΦΚΑ καταλογίζει τις ασφαλιστικές εισφορές και το ποσό του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ καθώς και τη χρηματική κύρωση. Το ποσό της οφειλής μπορεί να αποπληρωθεί με παρακράτηση έως 1/4 από την κύρια σύνταξη και με συμψηφισμό από την επικουρική. Άλλως εισπράττεται σύμφωνα με τον κώδικα εισπράξεως Δημοσίων εσόδων. Ήδη τέθηκε σε λειτουργία στον e-ΕΦΚΑ η πλατφόρμα για την υποβολή της δήλωσης απασχόλησης συνταξιούχων. Αυτή είναι: www.efka.gov.gr/dilosi-erg-synt.php H δήλωση πρέπει να υποβληθεί μέχρι την τελευταία ημέρα του μήνα ανάληψης της απασχόλησης ή μέχρι την τελευταία μέρα του μηνός υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησης. Στην ηλεκτρονική υπηρεσία δηλώνεται η ημερομηνία έναρξης απασχόλησης ως συνταξιούχος, ο τύπος της σύνταξης ή η υποβολή αίτησης της συνταξιοδότησης και η κατηγορία απασχόλησης. Σε περίπτωση μη μισθωτών, ελευθέρων επαγγελματιών και αυτοτελώς απασχολουμένων και αγροτών, πριν ή μετά τη δήλωση στην ηλεκτρονική υπηρεσία, απαιτείται και η εγγραφή / επανεγγραφή / μεταβολή στο μητρώο μη μισθωτών. ΠΟΡΟΙ υπέρ e-ΕΦΚΑ Στους απασχολούμενους συνταξιούχους, επιβάλλεται πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ, ο οποίος έχει ως εξής: α) Μισθωτοί. Καταβάλλουν πόρο υπέρ e-EΦΚΑ ύψους 7,7% επί των ασφαλιστέων αποδοχών κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών και ύψους 2,3% επί των ασφαλιστέων αποδοχών επικουρικής ασφάλισης για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο. β) Μη μισθωτοί (ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοτελώς απασχολούμενοι). Καταβάλλουν πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 50% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών και σε περίπτωση υπαγωγής και στην επικουρική ασφάλιση ύψους 40% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης. γ) Αγρότες. Καταβάλλουν πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 50% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών και σε περίπτωση υπαγωγής και στην επικουρική ασφάλιση ύψους 40% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης. δ) Μισθωτοί μηχανικοί και έμμισθοι δικηγόροι. Καταβάλλουν πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 7,7% επί των ασφαλιστέων αποδοχών κύριας ασφάλισης για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών και ύψους 40% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας επικουρικής ασφάλισης για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο. ε) Οι αμειβόμενοι με Παραστατικά Παρεχομένων Υπηρεσιών (ΠΠΥ). Καταβάλλουν πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 10% επί της καθαρής αξίας του παραστατικού για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο. στ) Αμειβόμενοι με εργόσημο του π. ΙΚΑ -ΕΤΑΜ. Καταβάλλουν πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 7,7% επί της αναγραφόμενης τιμής του εργοσήμου για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και παροχών και ύψους 2,3% επί της αναγραφόμενης τιμής του εργοσήμου για τον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο. ζ) Αμειβόμενοι με εργόσημο του π. ΟΓΑ. Καταβάλλουν πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 10% επί της αξίας των καταβαλλόμενων αμοιβών, για τον κλάδο κύριας ασφάλισης και λοιπών παροχών, ο οποίος βαρύνει αποκλειστικά τον ασφαλισμένο. Ειδικά για τους αμειβόμενους με εργόσημο του π. ΙΚΑ–ΕΤΑΜ και του π. ΟΓΑ το ποσό του προσδιορίζεται μετά από εκκαθάριση που διενεργείται σε ετήσια βάση. Η απεικόνιση του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ πραγματοποιείται στην ΑΠΔ που υποβάλλει ο εργοδότης για την ασφάλιση του προσωπικού του. Το συνολικώς καταβαλλόμενο ποσό του πόρου σε ετήσια βάση (ανώτατο ετήσιο όριο) για όλες τις ασφαλιστέες απασχολήσεις (μισθωτών και μη) κάθε συνταξιούχου, δεν μπορεί να υπερβεί το 12πλάσιο του εκάστοτε ισχύοντος ποσού της εθνικής σύνταξης του ν. 4387/16, όπως ισχύει. Δεδομένου ότι από 1.1.2024 το ποσό της εθνικής σύνταξης διαμορφώθηκε σε 426,17 ευρώ (ΚΥΑ φ. 11321/104985/23) και (έγγραφο Υπ. Εργασίας 108117/8.12.2023) το ανώτατο όριο του πόρου το οποίο βαρύνει σε ετήσια βάση κάθε υπόχρεο απασχολούμενο συνταξιούχο, καθορίζεται αντίστοιχα σε 5.114,04 ευρώ (426,17 x 12). Εξαιρέσεις Από την καταβολή του πόρου υπέρ e-ΕΦΚΑ εξαιρούνται: 1. Τα άτομα με ψυχική αναπηρία 2. Οι συνταξιούχοι με ειδικές παθήσεις στο Δημόσιο τομέα 3. Οι πολύτεκνοι των οποίων το ένα τουλάχιστον των τέκνων είναι ανήλικο ή σπουδάζει. 4. Οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας.
ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου – Εργατικά – Εργατική νομοθεσία – Ασφαλιστική νομοθεσία – ΣΣΕ – Αποδοχές – Μισθός – Ημερομίσθιο – Επιδόματα – Συνταξιοδότηση – ΙΚΑ – ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου
