Καταβολή από το Δημόσιο των ασφαλιστικών εισφορών δικαιούχων συντάξεως θανάτου που απασχολούνται ως μισθωτοί, ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι Εγκ. ΕΦΚΑ 26/8.6.2018 Σχετ.: 1. Η παρ. 6 του άρθρου 12 του Ν. 4387/2016(1) 2. Η αρ. οικ. 20999/336/2018(2) Κοινή Υπουργική Απόφαση Σύμφωνα με την διάταξη της παρ.6 του άρθρου 12 του Ν. 4387/2016 ορίζεται ότι: "Εφόσον εντός χρονικού διαστήματος πέντε ετών από την πρώτη καταβολή της κατά μεταβίβαση σύνταξης, ο άνεργος επιζών ή διαζευγμένος σύζυγος προσληφθεί ως μισθωτός ή προχωρήσει σε έναρξη οικονομικής δραστηριότητας ως αυτοαπασχολούμενος, οι ασφαλιστικές του εισφορές καταβάλλονται από το Δημόσιο για χρονικό διάστημα δύο (2) ετών". Με την υπ’ αριθμ. οικ.20999/336/5-4-2018 (ΦΕΚ1357/τ.Β'/19-4-2018) Κοινή Υπουργική Απόφαση, που εκδόθηκε κατ’ εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης, καθορίστηκαν οι όροι, οι προϋποθέσεις, τα δικαιολογητικά καθώς και η διαδικασία καταβολής από το Δημόσιο, των ασφαλιστικών εισφορών δικαιούχων συντάξεως θανάτου, απασχολούμενων ως μισθωτών ή αυτοτελώς απασχολούμενων (ελεύθεροι επαγγελματίες - αυτοαπασχολούμενοι). 1. Πεδίο εφαρμογής Στο πεδίο εφαρμογής των ανωτέρω διατάξεων εμπίπτουν: - Οι επιζώντες ή/και διαζευγμένοι σύζυγοι που λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 του ν. 4387/2016. - Οι εργοδότες, ιδιωτικές επιχειρήσεις, οι Φορείς Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας και γενικά οι εργοδότες του ιδιωτικού τομέα που ασκούν τακτική οικονομική δραστηριότητα, δραστηριοποιούνται στο σύνολο της Ελληνικής Επικράτειας και προσλαμβάνουν τους ανωτέρω ασφαλισμένους. Εξαιρούνται: Oι Φορείς Γενικής Κυβέρνησης και όσοι δραστηριοποιούνται στην πρωτογενή παραγωγή γεωργικών προϊόντων και υπάγονται στις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 1408/2013. Eπισημαίνεται ότι Φορείς Γενικής Κυβέρνησης σύμφωνα με το άρθρο 14 του Ν. 4270/14 είναι: - Η Κεντρική Διοίκηση ή Δημόσιο ή Κράτος (Προεδρία της Δημοκρατίας, Υπουργεία και Αποκεντρωμένες Διοικήσεις και Ανεξάρτητες Αρχές που δεν έχουν νομική προσωπικότητα και επιπλέον Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου και Ιδιωτικού Δικαίου καθώς και ανεξάρτητες Διοικητικές Αρχές που έχουν νομική προσωπικότητα, εφόσον περιλαμβάνονται στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης, αλλά δεν ανήκουν στους υποτομείς των Ο.Τ.Α και Ο.Κ.Α.). - Οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης Ο.Τ.Α. (Δήμοι, Περιφέρειες και Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου και Ιδιωτικού Δικαίου που ελέγχονται ή χρηματοδοτούνται από τους Ο.Τ.Α.). - Οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης Ο.Κ.Α. (Ασφαλιστικά Ταμεία, Οργανισμοί Απασχόλησης και Οργανισμοί Παροχής Υπηρεσιών Υγείας). - Οι ελεύθεροι επαγγελματίες ή αυτοαπασχολούμενοι, επιζώντες ή/και διαζευγμένοι σύζυγοι που λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου με τις διατάξεις του άρθρου 12 του ν. 4387/2016 και αναλαμβάνουν δραστηριότητά που υπάγεται στην ασφάλιση του ΕΦΚΑ. Εξαιρούνται: τα πρόσωπα που υπάγονται στην ασφάλιση του ΕΦΚΑ και καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές βάσει του άρθρου 40 του Ν. 4387/2016 (ασφαλισμένοι τ. ΟΓΑ). 2. Προϋποθέσεις υπαγωγής Για την υπαγωγή στις ανωτέρω διατάξεις θα πρέπει να πληρούνται οι εξής προϋποθέσεις: Α. 1. Οι επιζώντες ή/και διαζευγμένοι σύζυγοι να έχουν συνταξιοδοτηθεί λόγω θανάτου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 του ν. 4387/2016 και ο θάνατος να έχει επέλθει μετά την 13/5/2016 (έναρξη ισχύος Ν. 4387/2016). 2. Να είναι άνεργοι και να αναλάβουν μισθωτή εργασία ή να ασκήσουν ελεύθερο επάγγελμα ή αυτοαπασχόληση, η οποία να υπάγεται στην ασφάλιση του ΕΦΚΑ, εντός χρονικού διαστήματος πέντε (5) ημερολογιακών ετών από την ημερομηνία καταβολής της πρώτης σύνταξης, όπως αυτή ορίζεται στην παρ. 5 του άρθρου 12 του Ν. 4387/2016. Η ανεργία θα πρέπει να συντρέχει κατά την προηγούμενη ημέρα της έναρξης της μισθωτής εργασίας ή της έναρξης άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας ελεύθερου επαγγελματία ή αυτοαπασχολούμενου και δεν απαιτείται η συμπλήρωση ελάχιστου χρόνου ανεργίας. Οι άνεργοι, θα πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι είτε στο μητρώο ανέργων του ΟΑΕΔ και να διαθέτουν δελτίο ανεργίας σε ισχύ, είτε στους Λογαριασμούς Ανεργίας του τ. ΕΤΑΠ - ΜΜΕ που εντάχθηκαν στον ΕΦΚΑ, είτε στο Γραφείο Ευρέσεως Ναυτικής Εργασίας (Γ.Ε.Ν.Ε.). Β. Οι εργοδότες, οι οποίοι θα προσλάβουν ως μισθωτούς τα ανωτέρω πρόσωπα, θα πρέπει να ασκούν τακτική οικονομική δραστηριότητα και να μην έχουν λάβει άλλη ενίσχυση ήσσονος σημασίας βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1407/2013 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας, κατά τα δύο προηγούμενα οικονομικά έτη και κατά το τρέχον οικονομικό έτος. Στην δε περίπτωση που έχουν λάβει, το ποσό που τους έχει χορηγηθεί να μην υπερβαίνει τις 200.000 ευρώ σε περίοδο τριών (3) οικονομικών ετών για ενιαία επιχείρηση και τις 100.000 ευρώ σε περίοδο τριών (3) οικονομικών ετών για ενιαία επιχείρηση που εκτελεί οδικές εμπορευματικές μεταφορές. 3. Ασφαλιστικές εισφορές Το Δημόσιο καταβάλλει το σύνολο των ασφαλιστικών εισφορών, ασφαλισμένου και εργοδότη, εφόσον προβλέπεται καταβολή εργοδοτικής εισφοράς, καθώς επίσης και το σύνολο των εισφορών προς τρίτους φορείς, κλάδους ή λογαριασμούς, τις οποίες ο ΕΦΚΑ συνεισπράττει για όλους τους κλάδους ασφάλισης. Η διάρκεια υποχρέωσης του Δημοσίου να καλύψει τις εισφορές αυτές ορίζεται σε δύο (2) ημερολογιακά έτη από την υπαγωγή στις ρυθμίσεις της παρούσας υπουργικής απόφασης και μέχρι τη συμπλήρωση συνολικά δύο (ετών) ασφάλισης, ανεξάρτητα αν στην περίπτωση των μισθωτών πρόκειται για πλήρη, μειωμένη ή εκ περιτροπής απασχόληση. 4. Αίτηση/Δικαιολογητικά Για την ένταξη στις ρυθμίσεις της παρούσας υπουργικής απόφασης, υποβάλλονται από τους υπόχρεους καταβολής εισφορών (εργοδότες ή ελεύθερους επαγγελματίες - αυτοαπασχολούμενους), στις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ τα εξής δικαιολογητικά: 1. Αίτηση (Συνημμένο Υπόδειγμα) 2. Δελτίο ανεργίας σε ισχύ κατά την προηγούμενη μέρα έναρξης της μισθωτής εργασίας ή της έναρξης επαγγελματικής δραστηριότητας. 3. Αντίγραφο συνταξιοδοτικής απόφασης από την οποία να προκύπτει ότι ο μισθωτός ή ο ελεύθερος επαγγελματίας, κατέστη συνταξιούχος λόγω θανάτου σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 του ν. 4387/2016, καθώς και η ημερομηνία της πρώτης καταβολής της σύνταξης. 4. Υπεύθυνη Δήλωση από τους δικαιούχους - εργοδότες ότι δεν έχουν λάβει οποιαδήποτε άλλη ενίσχυση ήσσονος σημασίας βάσει του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1407/2013 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή στην περίπτωση που τους έχει χορηγηθεί κατά τα δύο προηγούμενα οικονομικά έτη και κατά το τρέχον οικονομικό έτος, αυτή να μην υπερβαίνει τα ποσά που ορίζονται στο άρθρο 3 παρ. 2 του εν λόγω Κανονισμού. 5. Τα απαιτούμενα κατά περίπτωση δικαιολογητικά που ορίζονται για την απογραφή των επιχειρήσεων (εφόσον δεν είναι ήδη απογεγραμμένοι εργοδοτες) ή την εγγραφή/επανεγγραφή των ελευθέρων επαγγελματιών - αυτοαπασχολούμενων. 5. Έκδοση απόφασης Μετά την υποβολή της αίτησης, η ένταξη στο καθεστώς κάλυψης των ασφαλιστικών εισφορών αξιολογείται και εγκρίνεται από την αρμόδια υπηρεσία του ΕΦΚΑ. Μέχρι την έκδοση της σχετικής απόφασης, οι ασφαλιστικές εισφορές θα καταβάλλονται από τους υπόχρεους και στη συνέχεια θα επιστρέφονται σε αυτούς, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 104 του Ν. 4387/2016, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 15 του Ν. 4488/2017 όπως ισχύει κάθε φορά, σχετικά με την επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθεισών εισφορών. 6. Έναρξη επιδότησης Η υποχρέωση κάλυψης των ασφαλιστικών εισφορών από το Δημόσιο, αρχίζει από την ημερομηνία πρόσληψης του μισθωτού ή της έναρξης άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας, εφόσον η ανωτέρω αίτηση υπαγωγής υποβληθεί εμπρόθεσμα, ήτοι εντός τριών (3) μηνών από την ημερομηνία έναρξης της μισθωτής εργασίας ή της επαγγελματικής δραστηριότητας. Σε περίπτωση που η αίτηση υπαγωγής υποβληθεί από τον υπόχρεο καταβολής εισφορών εκπρόθεσμα, δηλαδή πέραν του 3μηνου, η υποχρέωση κάλυψης των ασφαλιστικών εισφορών από το Δημόσιο αρχίζει από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Επισημαίνεται ότι: 1. Στην περίπτωση αλλαγής εργοδότη ή έναρξης νέας οικονομικής δραστηριότητας, εντός του χρονικού διαστήματος πέντε (5) ημερολογιακών ετών από την ημερομηνία έναρξης συνταξιοδότησης, οι ωφελούμενοι συνταξιούχοι (μισθωτοί ή ελεύθεροι επαγγελματίες - αυτοαπασχολούμενοι) δικαιούνται τη συνέχιση κάλυψης των ασφαλιστικών εισφορών μέχρι την συμπλήρωση συνολικά δύο ετών ασφάλισης. 2. Η υποχρέωση κάλυψης των ασφαλιστικών εισφορών από το Δημόσιο, συνεχίζεται και στην περίπτωση που ο επιζών ή/και διαζευγμένος σύζυγος απολέσει το δικαίωμα λήψης της σύνταξης λόγω θανάτου ή αν δικαιωθεί σύνταξη εξ' ιδίου δικαιώματος μέχρι τη συμπλήρωση της διετίας. 3. Σε περίπτωση υποχρέωσης καταβολής μειωμένων ασφαλιστικών εισφορών, σύμφωνα με το άρθρο 39 του Ν. 4387/2016, κατά την πρώτη πενταετία υπαγωγής στην ασφάλιση, καλύπτονται από το Δημόσιο οι προβλεπόμενες, από τις ίδιες διατάξεις, ασφαλιστικές εισφορές άνω πενταετίας. 7. Μεταβατικές διατάξεις Στις περιπτώσεις Μισθωτών ή Ελεύθερων Επαγγελματιών - Αυτοαπασχολούμενων που έχουν αντίστοιχα προσληφθεί ή αναλάβει επαγγελματική δραστηριότητα πριν την 19/4/2018, η τρίμηνη προθεσμία εμπρόθεσμης υποβολής αίτησης για υπαγωγή στις νέες διατάξεις λήγει τρεις μήνες μετά την ημερομηνία δημοσίευσης της Υπουργικής Απόφασης, δηλαδή 19/7/2018. Καταβληθείσες εισφορές στην περίπτωση αυτή επιστρέφονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, παρακαλούμε όπως οι αρμόδιες υπηρεσίες του ΕΦΚΑ, (για τους μισθωτούς η υπηρεσία στην οποία ανήκει η έδρα του εργοδότη και για τους μη μισθωτούς η υπηρεσία που ασκεί δραστηριότητα ο ελεύθερος επαγγελματίας ή αυτοαπασχολούμενος), προβαίνουν σε ενημέρωση των ενδιαφερόμενων και παραλαβή των αιτήσεων από τους υπόχρεους καταβολής εισφορών που επιθυμούν να υπαχθούν στην εν λόγω ρύθμιση. (1) ΕΑΕΔ 2016 σελ. 504 (2) ΕΑΕΔ Μαϊου 2018 σελ. 449
ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου – Εργατικά – Εργατική νομοθεσία – Ασφαλιστική νομοθεσία – ΣΣΕ – Αποδοχές – Μισθός – Ημερομίσθιο – Επιδόματα – Συνταξιοδότηση – ΙΚΑ – ΕΑΕΔ Περιοδικό Εργατικού και Ασφαλιστικού Δικαίου
